به گزارش الفبای رشد به نقل از فرهنگ آفرینان، عصر شنبه ۲۴ آبانماه ۱۴۰۴ در سالن فردوس موزه سینما، نشست تخصصی «دیزاینرهای بینالمللی در ایران» با نمایش مستند «هولاین در ایران» به کارگردانی هادی آفریده برگزار شد؛ مدیریت نشست را امیرمسعود انوشفر برعهده داشت و امیر جلیلی، عبدالرضا محسنی، متین میرگذر، گلمرمینا خطیبی و هادی آفریده به عنوان سخنرانان حضور یافتند. مستند ابتدا پخش شد و سپس سخنرانان به بررسی جایگاه هانس هولاین و ویژگیهای طراحی او در موزه آبگینه و سفال ایران پرداختند و هر یک از منظر تخصصی خود به بخشی از ابعاد اثر و تجربه طراحی هولاین پرداختند. گلمرمینا خطیبی با تأکید بر آیندهنگری هانس هولاین، نمونهای از نگرش پیشرو او را مطرح کرد و یادآور شد که هولاین «قبل از اینکه موبایل، کامپیوتر و لپتاپ اختراع شود، یک استوانه بادی برای خودش میسازد و در میان آن مینشیند با ابزاری که شبیه تلفن است و روی یک تخته طراحی میکند که «دفتر کار خانگی» امروزی را تداعی میکند»، و این روایت را به عنوان شاهدی بر افکار فراتر از زمانه او ارزیابی کرد. این تبیین نشان داد که برخی ایدههای هولاین نه تنها کاربردی که مفهومی و پیشرو بودهاند و در حوزه روابط کار، فضا و فناوری نیز پیشبینیهایی را ارائه دادهاند. متین میرگذر در قالب ارائه یک پروپوزال علمی، به معرفی فعالیتهای جین درو، معمار انگلیسی در ایران پیش از انقلاب، پرداخت و توضیح داد که دعوت از درو زمانی مورد توجه قرار گرفت که نمونههای سازهای او در حوزه مسکن ارزانقیمت دیده شدند و تصمیم گرفته شد نمونهای برای مسکن کارگران و اقشار کمدرآمد وابسته به شرکت نفت اجرا شود. میرگذر جین درو را معمار مدرنی معرفی کرد که معماری مدرن را با عنایت به شرایط محیطی نواحی گرمسیری پی میگیرد و بر لزوم تطبیق طراحی با شرایط اقلیمی و اجتماعی تأکید ورزید. عبدالرضا محسنی با تمرکز بر نقش هولاین در حفاظت از تاریخ و هنر ایران، بیان کرد که میتوان هولاین را کسی دانست که «خدمت عظیمی در طراحی معماری داخلی و نگهداشتن تاریخ معماری و هنر ایران» انجام داده است. او تأکید کرد که رویکرد هولاین مبتنی بر فلسفه انطباق است و اشاره داشت که در مستند مشخص است «تمام گالریهای طراحیشده توسط ایشان براساس چیدمان تاریخی و سوژههای تاریخی ما بوده»، این انطباق را میتوان در حوزههای مختلف معماری مشاهده کرد. محسنی موزه آبگینه را از منظر خود یکی از بزرگترین آثار معماری داخلی در ایران و جهان دانست و آن را «یک اثر تمام نشدنی» توصیف کرد که همچنان موضوع پرسش و پژوهش خواهد بود. امیر جلیلی هانس هولاین را در چارچوب معماران پستمدرن قرار داد و به اهمیت طراحی زمینهگرا اشاره کرد؛ او یادآور شد که در دوران مدرنیسم معمارانی وجود داشتند که «تابع هیچ قانونی نیستند» و نمونههایی مانند لوئی کان تا حدی چنین رویکردی را نمایندگی میکردند، و در دوره پستمدرنیسم این طرز نگاه در قالب کار هانس هولاین بروز یافته است. جلیلی بر این نکته تأکید داشت که معماری باید «براساس بسترش و موقعیتش» شکل بگیرد و مواردی چون فرهنگ، آداب و رسوم و سلایق محلی میتوانند نقشی تعیینکنندهتر از صرفاً ملاحظات اقلیمی در تعریف کانسپت طراحی ایفا کنند؛ او خواستار مطالعه دقیقتر تهران شد تا شناخت فراتر از مشاهده سطحی حاصل آید. هادی آفریده در بخش پایانی نشست به ضرورت مستندسازی فرایندهای ساخت و تخریب پرداخت و از پژوهشگران، معماران، نویسندگان و طراحان خواست که حتی در مواجهه با پروژههای کوچک نیز «مستندنگاری حرفهای» را جدی بگیرند، زیرا این مستندات میتوانند در آینده پایهٔ خوانشهای معماری، طراحی و شهرسازی قرار گیرند.
نویسنده: شاهین کمیلی اصل
