به گزارش الفبای رشد به نقل از فرهنگ آفرینان، توسط بنیاد ملی علم ایران «برنامه جامع مهر؛ مدیریت، هدایت و راهبری پژوهشهای سیستمی» در حوزه کلانچالشهای کشور اجرا میشود. برنامهای که با هدف ساماندهی علمی، هدایت یکپارچه و پیشبرد مأموریتمحور تحقیقات ملی طراحی شده است و قرار است نقش بازوی تخصصی بنیاد را در مدیریت فراخوانهای کلان ایفا کند.
این فراخوان به مؤسسات علمی و پژوهشی معتبری اختصاص دارد که پیشتر کلانچالشهای کشور را به زیرپروژههایی تفکیک کرده و از توانایی لازم برای هدایت پروژههای پیچیده برخوردار هستند.
این رویکرد تازه با هدف اجرای سیستماتیک برنامههای جامع تحقیقاتی مرتبط با اقدامات سیاستی تدوین شده است و انتظار میرود مراکز منتخب «مهر» بتوانند مدیریت کامل هر برنامه جامع را از جانب بنیاد برعهده گیرند؛ از شکلدهی همکاری چندجانبه میان ذینفعان و طراحی فراخوانهای بعدی گرفته تا هدایت علمی پروژهها، نظارت بر اجرای آنها و یکپارچهسازی نتایج متنوعی که از زیرپروژهها تولید میشود.
در بخش فنی فراخوان، بنیاد ملی علم ایران محور اصلی این برنامه را «مدیریت و هدایت پژوهشهای سیستمی» معرفی کرده است؛ پژوهشهایی که بر مدلسازی پیچیدگی و شبیهسازی رفتار سامانههای بزرگ استوارند و باید با رویکرد تفکر سیستمی طراحی شوند. از متقاضیان خواسته شده مدلسازی را فراتر از تحلیلهای خطی انجام دهند و ضمن تعریف مرزهای سیستم، اجزای کلیدی، تعاملات میان زیرسیستمها و تحول این روابط را در طول زمان تشریح کنند.
در این چارچوب، توضیح دلیل انتخاب روش مدلسازی-اعم از پویاییشناسی سیستم، مدلسازی مبتنی بر عامل، تحلیل شبکههای پیچیده یا رویکردهای بهینهسازی-از الزامات هر پیشنهاده اعلام شده است. همچنین تأکید شده که مدلسازی باید رفتارهای بنیادی سامانههای پیچیده را در شرایط گوناگون شامل اثرات آبشاری، نقاط واژگونی و آستانههای بحرانی، ناپایداری شتابگیرنده، واگرایی سناریوها و چرخههای معیوب ناشی از عدمقطعیتها بررسی کند تا نتایج نهایی قابلیت ارائه به سیاستگذاران و تصمیمگیران را داشته باشد.
