«مراکز نوآوری اجتماعی محلهمحور» الگوی نوین حکمرانی مردمی، مشارکتی و فناورانه
به گزارش الفبای رشد به نقل از فرهنگ آفرینان، حسین افشین معاون علمی رییسجمهور، با بیان اینکه رویکردهای سنتی، بخشی و صرفاً متمرکز بهتنهایی توان پاسخگویی مؤثر به مسائل اجتماعی، شهری و اقتصادی را ندارند، گفت: تحولات گسترده در حوزه فناوریهای دیجیتال، هوش مصنوعی، تحلیل داده و الگوهای نوین مشارکت مردمی، زمینه شکلگیری نسل جدیدی از حکمرانی را فراهم کرده است؛ حکمرانیای که در آن، حل مسئله از ساختارهای صرفاً اداری و متمرکز به شبکههای مشارکتی، محلی و یادگیرنده منتقل میشود.
افشین افزود: در چنین شرایطی، توسعه «مراکز نوآوری اجتماعی محلهمحور» میتواند بهعنوان یکی از ابزارهای مهم تحول در حکمرانی نوآوری کشور مورد توجه قرار گیرد.
به گفته این مقام مسئول، این مراکز صرفاً یک فضای فیزیکی یا یک پروژه حمایتی نیستند، بلکه بستری برای تبدیل محلات شهری به کانونهای فعال حل مسئله، توانمندسازی سرمایه انسانی، توسعه اقتصاد محلی و خلق ارزش اجتماعی و اقتصادی پایدار محسوب میشوند. در این الگو، محله بهعنوان کوچکترین و در عین حال مؤثرترین واحد مداخله اجتماعی تعریف میشود؛ جایی که مسائل واقعی مردم، ملموستر، قابل فهمتر و قابل حلتر هستند.
افشین حل مسائل چندلایه اجتماعی را تنها از طریق شکلگیری شبکهای از همکاری، اعتماد و یادگیری مشترک امکانپذیر دانست و خاطرنشان کرد: در این چارچوب، مردم صرفاً دریافتکننده خدمات نیستند، بلکه بهعنوان شریک طراحی، اجرا و توسعه راهحلها ایفای نقش میکنند.
به گفته این مقام مسئول، فناوری در این الگو جایگاهی ابزاری و توانمندساز دارد. هدف، صرفاً توسعه فناوری و ایجاد استارتآپها و شرکتهای دانشبنیان نیست، بلکه استفاده هدفمند از فناوری کاربردی برای مسائل روزمره و ورود فناوری به متن زندگی مردم است.
او ادامه داد: بهرهگیری از هوش مصنوعی، تحلیل دادههای اجتماعی، پلتفرمهای خدمات محلی، فناوریهای مشارکتی و سامانههای دادهمحور میتواند به شناسایی دقیقتر مسائل، طراحی مداخلات مؤثرتر و ارزیابی مستمر نتایج کمک کند. در این نگاه، فناوری نه جایگزین انسان، بلکه زیرساختی برای ارتقای ظرفیت انسانی و نهادی در مسیر حل مسائل اجتماعی و اقتصادی است.
معاون علمی رییس جمهور همچنین به تجربههای جهانی و بهویژه تجربیات موفق داخلی در این زمینه ارجاع داد و گفت: موفقترین الگوهای نوآوری اجتماعی، بر ترکیب سه عنصر «محلی بودن»، «مشارکتی بودن» و «دادهمحور بودن» استوار هستند. از این رو، مراکز نوآوری اجتماعی محلهمحور میتوانند مأموریتهایی همچون پایش هوشمند مسائل محله، طراحی و آزمایش مداخلات نوآورانه، توسعه کسبوکارهای اجتماعی و محلی، توانمندسازی مهارتهای دیجیتال و فناورانه نسل جوان و ایجاد شبکه همکاری میان مردم، نهادهای عمومی، دانشگاهها و بخش خصوصی را برعهده بگیرند.
