آموزش و فناورییادداشت

نگاهی به نشست فیلم «خون به پا خواهد شد»: چه اتفاقاتی رخ داد؟

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، در آغاز نشست، علیرضا بهرامی، مجری برنامه، به دلایل انتخاب فیلم «خون به پا خواهد شد» به عنوان آغازگر سلسله‌نشست‌های سینمایی نفت اشاره کرد و گفت: این اثر برجسته اقتباسی نه تنها از نظر ارزش‌های سینمایی کم‌نظیر است، بلکه رمان مبنای آن، پیوند پیچیده و ناگسستنی میان اقتصاد کلان، کارتل‌های نفتی و قدرت مذهب را به تصویر می‌کشد؛ تقابلی تاریخی که در آن با افزایش آگاهی و دانش عمومی، مناسبات قدرت به چالش کشیده می‌شود. از سوی دیگر، مضامین آن به قدری زنده و تازه هستند که گویی بازتاب دقیقی از چالش‌ها و مناسبات زندگی امروز ما را به نمایش می‌گذارند.

مهرزاد دانش، منتقد سینما، در ادامه اظهار داشت: نفت در این اثر، بیشتر از آنکه یک موضوع صنعتی باشد، عنصری نمادین برای نمایش طمع ذاتی در نظام سرمایه‌داری است. او با اشاره به نگاه ابزاری شخصیت اصلی به مفهوم خانواده و جایگاه دوربین در روایت، بیان کرد: دوربین فیلمساز با حفظ فاصله‌ای حساب‌شده، تماشاگر را همراه دنیل پیش می‌برد تا فرآیند کشف جهان پیرامون و فاصله‌گیری عاطفی او از دیگران را احساس کند؛ به‌گونه‌ای که حتی نهاد خانواده که پیش‌تر در سینما مأمنی عاطفی به شمار می‌رفت، در اینجا به ابزاری برای نمایش و پیشبرد منافع اقتصادی تبدیل می‌شود.

او همچنین به رابطه دنیل با فرزندخوانده‌اش اشاره کرد و افزود: او کودک کارگر درگذشته را به فرزندی می‌پذیرد تا چهره‌ای موجه، خانوادگی و قابل‌اعتماد از خود برای معاملات نفتی بسازد و حتی نام اختصاری کودک (اچ دبلیو) شبیه یک نشان تجاری و نام برند شرکت‌ها ثبت می‌شود؛ رفتاری منفعت‌طلبانه که در مواجهه با برادر قلابی‌اش نیز تکرار می‌شود.

این منتقد سینما با تأکید بر تقابل بنیادین دو نهاد قدرت در متن داستان، تصریح کرد: محور اصلی درام بر رقابت و همتایی میان دو پایه اقتدار، یعنی سرمایه‌داری و کلیسا استوار است؛ دنیل و ایلای مانند دو تصویر روبه‌روی یک آینه عمل می‌کنند، زیرا همان‌گونه که ایلای در فضای کلیسا با لفاظی و معرکه‌گیری پیروانش را تحت تأثیر قرار می‌دهد، دنیل نیز در دادوستدهای اقتصادی با تظاهر، نمایش و ورود به حریم خصوصی خانواده‌ها اهداف خود را پیش می‌برد و جالب آنکه این دو چهره با نام‌های برگرفته از متون عهد عتیق، تصویری هولناک از تناقض میان ادعای ایمان و تباهی اخلاقی را مجسم می‌سازند. در واقع ما شاهد تقابل کلیسا با دانش هستیم.

مهرزاد دانش در تحلیل خود درباره لایه‌های تماتیک و مذهبی فیلم «خون به پا خواهد شد» با اشاره به ارجاعات کتاب مقدسی و پایان‌بندی اثر، بیان کرد: اصطلاح وحی سوم که در روایات انجیلی به تجلی خاص خداوند بر بندگان برگزیده اشاره دارد، دستمایه ادعای توهم‌آمیز ایلای قرار می‌گیرد تا خود را مظهر روح الهی بداند؛ اما در سکانس پایانی، دنیل با تعقیب او و با جمله «من وحی سوم هستم»، انتقام تحقیر دوران غسل تعمید در کلیسا را بازستانده و خود را به شمایل یک پیامبر دروغین و خودبنیاد سرمایه‌داری تبدیل می‌کند.

رضا میرمحرابی با اشاره به نسبت میان استخراج نفت و تخریب زیست‌محیطی و انسانی، بیان کرد: این پرسش همواره مطرح است که آیا همزیستی بشر و طبیعت در فرآیند استخراج نفت مسالمت‌آمیز بوده است یا خیر؛ چرا که فارغ از ابعاد اقتصادی و تکنولوژیک، این عمل نوعی تجاوز به بستر زمین محسوب می‌شود و در فیلم نیز می‌بینیم که شخصیت اصلی متناسب با حجم نفت خارج‌شده از زمین، به‌تدریج خوی وحشیانه‌تری به خود می‌گیرد؛ کما اینکه نمونه‌های عینی آن در جهان معاصر، نظیر فجایع شرکت‌های نفتی در نیجریه، گواهی بر همین تباهی و آشوب در زیست‌بوم انسان است.

علیرضا بهرامی در پایان با اشاره به فروپاشی عاطفی و تنهایی مطلق شخصیت اصلی داستان، بیان کرد: خانواده از او فاصله می‌گیرد و رهایش می‌کند؛ و به نظرم آنچه نویسنده رمان در مواجهه با برادر تقلبی روایت کرده، دقیقاً بازتاب همین انزوای ویرانگر است که همه‌چیز در خدمت پیشبرد ساختار دراماتیک داستان قرار می‌گیرد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا