تاریخچه تجاوزات سرزمینی

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، منازعه فلسطین و اسرائیل از سال ۱۹۴۸ و با تأسیس کشور اسرائیل بهعنوان نتیجه حکمی اروپایی آغاز شد و همچنان ادامه دارد. در طول تاریخ، هیچ سرزمینی در جهان به این اندازه محل درگیریهای شدید و خونین نبوده است. فلسطینیان بهعنوان قربانیان اصلی این منازعات، با از دست دادن سرزمین خود از ابتداییترین حقوق انسانی محروم شده و در شرایط دشواری زندگی میکنند. آنها در سرزمینهای اشغالی تحت سلطه اسرائیل قرار دارند، اما از هیچگونه حقوقی برخوردار نیستند. بهعنوان نمونه، کارگران فلسطینی هر روز صبح در صفهای طولانی منتظر میمانند تا از گیتهای بازرسی نیروهای اسرائیلی عبور کنند؛ برخی از آنها ساعت ۳ بامداد از روستایشان خارج میشوند و ساعتها پیادهروی میکنند.
تلاشهای مکرر برای امضای قراردادهای صلح میان اسرائیل و فلسطین بهمنظور کاهش اختلافات، همواره با چالشهایی مواجه بوده و مناطقی مانند نوار غزه همچنان محل مناقشه باقی ماندهاند. این وضعیت منجر به تشدید منازعات، افزایش شهرکهای اسرائیلی و مرزگذاریهای سختگیرانهتر شده است. جنایات صورتگرفته، نویسندگان را به نگارش آثار مختلفی درباره منازعات فلسطین و اسرائیل ترغیب کرده است. تمرا بی. اور، نویسنده آمریکایی و فعال در این زمینه، یکی از این نویسندگان است. او آثار متعددی برای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان نوشته و در زمینههای مختلفی از جمله جغرافیا، حیات وحش و سیاست فعالیت دارد.
کتاب «منازعه فلسطین و اسرائیل» یکی از آثار اوست که بهعنوان هشتاد و هشتمین کتاب از مجموعه تاریخ جهان در انتشارات ققنوس منتشر شده و نگاهی تحلیلی به تاریخ فلسطین و سرگذشت آن دارد. این کتاب سعی دارد ارتباط میان رخدادهای گذشته و وضعیت کنونی این سرزمین را بررسی کرده و روابط میان اعراب و اسرائیل و مناقشات موجود را تحلیل کند. کتابهای «مجموعه تاریخ جهان» بهمنظور ارائه چشماندازی جامع و عمیق از سیر تاریخ منتشر میشوند. این اثر شامل ۵ فصل است که عناوین آنها به ترتیب عبارتند از: پیشگفتار، سرزمین فراموششدهای که کانون توجه میشود، نبرد ناممکن، در انتظار فرصت مناسب، پای میز مذاکره و ورود به هزاره جدید. همچنین، سخن پایانی به بررسی راهحلهای ممکن برای رفع اختلافات بین دو کشور میپردازد. در انتهای کتاب نیز «یادداشتها»، «برای مطالعه بیشتر» و «نمایه» درج شدهاند.
در بخش ابتدایی این اثر آمده است: «انتشار اسناد جنگ ۱۹۴۸ در اواخر دهه ۱۹۷۰ این واقعیت را برملا ساخت که فلسطینیان نه به میل خود از سرزمینشان خارج شدند و نه به دستور ارتشهای عربی فلسطین را تخلیه کردند. در پایان جنگ جهانی دوم، صهیونیستها با استناد به هولوکاست، پروژه خود را برای تشکیل «میهن ملی یهود» پیش بردند و تأسیس دولت اسرائیل را ضرورتی انکارناپذیر برای جلوگیری از تکرار آن قلمداد کردند.»
تمرا بی. اور در کتاب خود که روایتی بیطرفانه دارد، تصویری صحیح و دقیق از اسرائیل و موجودیت آن ارائه کرده که با قرائت رسمی آمریکا و کشورهای غربی همخوانی چندانی ندارد. او اشاره میکند که اسرائیل برای اولین بار در سال ۱۹۴۸ بهعنوان نتیجه حکمی اروپایی شکل گرفت و اعراب، اسرائیلیها را بیشتر در قامت صلیبیون معاصر اروپایی میدیدند تا مردمی که مدعی وطن گمشدهشان بودند. نویسنده برای نگارش این کتاب از منابع تاریخی معتبر، از جمله آثار رشید خالدی، مورخ فلسطینی و بنی موریس، تاریخپژوه یهودی، بهره برده است. یکی از نقلقولهای او از بنی موریس این است که اسرائیل در قلب دنیای عرب شکل گرفت، اما دنیای عرب آن را نخواهد پذیرفت.
یکی از واقعیتهای مهمی که بهدلیل گذشت زمان، امروز مغفول است اما در کتاب تمرا بی. اور به آن اشاره شده، این است که فلسطین تا نیمه اول قرن نوزدهم، منطقهای مهم نبود و تا پیش از آن، این محدوده جغرافیایی مکانی بیاهمیت و رها شده بود که توجه چندانی جلب نمیکرد. اما پس از نیمه اول قرن نوزدهم، این بخش از خاورمیانه توجه یهودیان تندرو و صهیونیستها را برای تشکیل کشور یهودی به خود جلب کرد. از دیگر نکات مهم کتاب «منازعه فلسطین و اسرائیل» میتوان به پشتپرده شکلگیری نظریه تشکیل اسرائیل اشاره کرد که بیشتر یک مسئله نژادی است تا دینی و مذهبی. رهبران اسرائیل بهدلیل دغدغههای دینی دست به تشکیل این کشور یهودی نزدند، بلکه مسئله جستجوی مکانی امن برای تجمع مردمان نژاد یهود بوده است. تمرا بی. اور در صفحه ۳۹ کتاب خود میگوید که بسیاری از رهبران اولیه اسرائیل، سکولار بودند و اعتقادات دینی خود را از اهدافشان برای کشور و فرهنگ یهودی جدا نگه میداشتند. همچنین، بسیاری از یهودیان محافظهکار و ارتدوکس نیز به اسرائیل نقل مکان کردند زیرا معتقد بودند قوم برگزیده خدا هستند.
نکته مهمی که نباید فراموش شود، تأکیدات مکرر اسرائیل در طول تاریخ تشکیلاش برای بهرسمیتشناخته شدن است. بهعبارتی، مرور تاریخ اسرائیل نشان میدهد که بهرسمیت شناخته شدن توسط دیگران برای این کشور امری بسیار مهم و حیاتی بوده است؛ مفهومی که هنوز هم با آن دست به گریبان است. تمرا بی. اور در کتاب خود، برخی از مواردی را که اسرائیل از کشورهای عرب یا دیگران خواسته تا موجودیتش را به رسمیت بشناسند، ذکر کرده است. شایان ذکر است که نسخه اصلی کتاب «منازعه فلسطین و اسرائیل» در سال ۲۰۲۰ توسط انتشارات لوسنت پرس منتشر شد و ترجمه فارسی آن به قلم پریسا صیادی برای اولین بار در دیماه سال ۹۹ توسط انتشارات ققنوس به بازار عرضه گردید.



