روز جهانی آگاهی از قوز قرنیه، اهمیت مراقبت از سلامت بینایی
دهم نوامبر، برابر با ۱۹ آبان، در برخی تقویمهای تخصصی سلامت به عنوان روز جهانی آگاهی از قوز قرنیه یا کراتوکونوس شناخته میشود. این مناسبت با هدف افزایش شناخت عمومی درباره یکی از اختلالات ساختاری قرنیه، اهمیت تشخیص زودهنگام و آشنایی با روشهای کنترل و درمان آن برگزار میشود.

مهدی صدیقیان – پژوهشگر مطالعات فرهنگی
قرنیه لایه شفاف و گنبدیشکل جلوی چشم است که نقش مهمی در شکست و تمرکز نور بر شبکیه دارد. در بیماری کراتوکونوس، قرنیه بهتدریج نازکتر میشود و شکل طبیعی خود را از دست میدهد؛ در نتیجه بخشی از آن به سمت بیرون برجسته شده و حالتی مخروطی پیدا میکند. این تغییر شکل میتواند موجب نامنظم شدن انحنای قرنیه و ایجاد اختلال در تمرکز نور شود.
از نشانههای رایج این بیماری میتوان به تاری دید، افزایش نزدیکبینی و آستیگماتیسم نامنظم، حساسیت به نور، دیدن هاله اطراف چراغها و تغییر مکرر شماره عینک اشاره کرد. کراتوکونوس معمولاً در دوران نوجوانی یا اوایل بزرگسالی آغاز میشود و ممکن است در یک یا هر دو چشم دیده شود. شدت و سرعت پیشرفت آن در افراد مختلف متفاوت است. عوامل ژنتیکی و سابقه خانوادگی در بروز آن نقش دارند و مالیدن مکرر و شدید چشم نیز با پیشرفت بیماری ارتباط دارد؛ به همین دلیل، کنترل حساسیتهای چشمی و پرهیز از مالش چشم اهمیت دارد.
تشخیص قوز قرنیه با معاینه تخصصی چشم و روشهای تصویربرداری مانند توپوگرافی و توموگرافی قرنیه انجام میشود. این فناوریها امکان بررسی دقیق انحنا، ضخامت و شکل سطح قرنیه را فراهم میکنند و به پزشک کمک میکنند تغییرات اولیه بیماری را شناسایی کند. تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد؛ زیرا میتواند فرصت کنترل پیشرفت بیماری و جلوگیری از کاهش شدید بینایی را افزایش دهد.
روش درمان به مرحله بیماری بستگی دارد. در مراحل اولیه، عینک یا لنزهای تماسی ویژه ممکن است به بهبود کیفیت دید کمک کنند. در بیمارانی که بیماری در حال پیشرفت است، روش «کراسلینکینگ قرنیه» با هدف افزایش استحکام بافت قرنیه و کاهش احتمال پیشرفت تغییر شکل به کار میرود. در مراحل پیشرفتهتر نیز ممکن است استفاده از لنزهای تخصصی یا در موارد خاص پیوند قرنیه ضرورت پیدا کند.





