کتابخانه خیالپردازی: ارسال رایگان کتاب به خانه شما!

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، یک کودک در دنور ایالات متحده دالی پارتن را به عنوان «ملکه کتاب» معرفی کرده و دختربچهای در آلاباما او را «خانم دالی» مینامد. در استرالیا نیز دختربچهای که با تأخیر در گفتار مواجه بود، پس از دریافت کتابی درباره رنگها، نخستین کلمهاش را بیان کرد. این موارد تنها بخشی از داستان خانوادههایی در نقاط مختلف جهان است که فرزندانشان از برنامه «کتابخانه خیالپردازی» بهرهمند شدهاند؛ برنامهای که پارتن به منظور ترویج سواد و علاقه به کتابخوانی در میان کودکان راهاندازی کرده است. پارتن این برنامه را در سال ۱۹۹۵ در شهرستان سیویر ایالت تنسی، جایی که دوران کودکیاش را در آن گذرانده بود، آغاز کرد. انگیزه اصلی او برای راهاندازی این طرح، پدرش بود که در شرایط سخت منطقه آپالاشیا بزرگ شده و به دلیل وضعیت زندگیاش نتوانسته بود تحصیلاتش را به پایان برساند و خواندن و نوشتن را یاد بگیرد. پارتن در نامهای درباره پدرش نوشته بود: «او باهوشترین مردی بود که در تمام عمرم میشناختم، اما در قلبم میدانم که ناتوانی او در خواندن احتمالاً مانع از تحقق بسیاری از رؤیاهایش شد.» او همچنین تأکید کرده بود: «ایجاد عشق به مطالعه در کودکان به مأموریت من تبدیل شد.»
بر اساس برنامه «کتابخانه خیالپردازی»، کودکان از بدو تولد تا پنجسالگی، هر ماه یک کتاب رایگان دریافت میکنند. این طرح ابتدا در شهرستان سیویر تنسی آغاز شد و در سال ۲۰۰۰ به سراسر ایالات متحده گسترش یافت. این برنامه با همکاری سازمانهای محلی فعالیت میکند و پس از ایالات متحده، در سال ۲۰۰۶ به کانادا، یک سال بعد به بریتانیا، در سال ۲۰۱۳ به استرالیا و در سال ۲۰۱۹ به ایرلند راه یافت. «کتابخانه خیالپردازی» در سال ۲۰۲۵ و همزمان با سیامین سال فعالیت خود اعلام کرد که بیش از ۳۰۰ میلیون جلد کتاب توزیع کرده است. بر اساس آمار این سازمان، در این مدت بهطور میانگین هر ۷۸ ثانیه یک کتاب برای کودکان ارسال شده است.
تأثیر این برنامه بر خانوادههایی که کتابهای رایگان دریافت میکنند نیز قابل توجه بوده است. هریت آنسکومب، مادر دو فرزند در لندن، زمانی که دخترش تنها سه ماه داشت او را در این برنامه ثبتنام کرد. او میگوید دریافت کتابها باعث شد مطالعه و قصهگویی از همان ماههای نخست زندگی کودک به بخشی از برنامه شبانه خانواده تبدیل شود. آنسکومب میگوید اگر کتابهای رایگان برنامه در اختیارشان نبود، شاید قصهگویی پیش از دو سالگی دخترش آغاز نمیشد؛ اما دریافت منظم کتاب باعث شد این عادت از چند ماهگی شکل بگیرد. او میگوید دخترش احتمالاً دورهای از زندگی خود را به یاد نمیآورد که در آن برایش قصه نخوانده باشند.
خانوادههای دیگری که از این برنامه استفاده کردهاند نیز بر انتخاب مناسب کتابها تأکید دارند و معتقدند موضوعات مطرحشده در آنها، علاوه بر تقویت مهارت خواندن، به رشد اجتماعی و عاطفی کودکان کمک کرده است. از نویسندگانی که آثارشان در این برنامه انتخاب شده، سلینا براون، نویسنده کتاب «برنج من بهترین است» (My Rice Is Best) است. او میگوید انتخاب کتابش برای این برنامه به ارسال ۱۴ هزار نسخه از آن برای کودکان در بریتانیا منجر شده است. براون با اشاره به مشکلات اقتصادی برخی خانوادهها میگوید زمانی که والدین باید میان پرداخت هزینه گاز، برق، غذا یا خرید کتاب یکی را انتخاب کنند، نیازهای اساسی در اولویت قرار میگیرند؛ اما برنامه «کتابخانه خیالپردازی» این امکان را فراهم میکند که کودکان بدون تحمیل چنین هزینهای به خانواده به کتاب دسترسی داشته باشند.
گسترش «کتابخانه خیالپردازی» در سراسر جهان، در واقع تحقق یکی از آرزوهای خود پارتن بود. او در وبسایت این برنامه نوشته بود که در آغاز تنها امیدوار بوده است کودکان شهرستان محل تولدش را به مطالعه علاقهمند کند، اما این طرح اکنون به برنامهای جهانی تبدیل شده است که هر ماه برای بیش از سه میلیون کودک یک کتاب ارسال میکند. در مرکز این برنامه، همواره علاقه پارتن به کودکان و محبت او به پدرش قرار داشت. او نوشته بود پدرش پیش از مرگ به او گفته بود «کتابخانه خیالپردازی» احتمالاً مهمترین کاری است که در زندگی انجام داده است. پارتن در اینباره گفته بود: «نمیتوانم بگویم این حرف چقدر برایم ارزشمند بود، زیرا من کتابخانه خیالپردازی را بهعنوان ادای احترام به پدرم ایجاد کردم.» به این ترتیب، میراث دالی پارتن تنها به موسیقی و فعالیتهای هنری او محدود نمیشود. برنامهای که او با هدف ادای احترام به پدرش و ترویج کتابخوانی در میان کودکان آغاز کرد، پس از سه دهه به یکی از طرحهای گسترده اهدای کتاب به کودکان در جهان تبدیل شده است.



