جهنم: دیگر مکانی برای آرامش مردگان نیست

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، «جاسوس در دوزخ» ما را به درون یک موقعیت نامطمئن میبرد؛ جایی میان اسطورهها، نمایش، رساله، شوخی و هراس. سؤال اینجاست که جاسوس در فضایی که قرار است همهچیز در آن آشکار شود، چه نقشی دارد؟ خیام برای خلق این جهان به جهنم پناه میبرد؛ اما جهنم او بیشتر از آنکه سرزمین آتش و شکنجههای آشنا باشد، یک آزمایشگاه نمایشی است. شخصیتهایی مانند لوسیفر و اسمدئوس در این فضا نه تنها موجوداتی از سنتهای دینی و اسطورهای، بلکه حاملان نیروهای انسانی نیز هستند: قدرت، ترس، میل به دانستن، میل به کنترل و از همه مهمتر، میل به تعریف دیگری.
«جاسوس» تنها یک مأمور اطلاعاتی نیست و میتواند هر کسی باشد که میخواهد از دیگری سر دربیاورد، حقیقت او را کشف کند یا او را در قالبی قابل کنترل قرار دهد. «جاسوس در دوزخ» بیشتر بر گفتوگو متکی است تا بر پیرنگ کلاسیک و حرکت پرشتاب حوادث. شخصیتها با یکدیگر صحبت میکنند، مواضع خود را بیان میکنند، یکدیگر را به چالش میکشند و گاه از سطح شخصیت به سطح «ایده» منتقل میشوند. بنابراین خواننده با متنی مواجه است که بخش عمدهای از نیروی خود را نه از حادثه، بلکه از برخورد صداها و جهانبینیها میگیرد.
هرچه شخصیتها بیشتر به سخنگوی ایدهها تبدیل میشوند، خطر آن وجود دارد که هویت نمایشی خود را از دست بدهند. در برخی لحظات، خواننده به جای آنکه با یک شخصیت روبهرو باشد، احساس میکند با یک موضع فلسفی مواجه است که لباس شخصیت پوشیده است. این همان نقطهای است که «جاسوس در دوزخ» گاه میان نمایش و مناظره معلق میماند. اما شاید این تعلیق را نیز بتوان بخشی از منطق اثر دانست. خیام ظاهراً تمایلی ندارد که جهان خود را به شخصیتهای کاملاً روانش



