تاریخ بیهقی؛ داستانی فراتر از تاریخ، زندگی و درسهای عبرتآموز زمانه

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، محتشم مومنی (سامان)، نویسنده، شاعر و پژوهشگر ادبی، به اهمیت روز اول آبان به عنوان روز بزرگداشت بیهقی اشاره کرد و گفت: تاریخ بیهقی، کتابی ارزشمند و شناختهشده در تاریخ عصر غزنوی و قرن چهارم و پنجم هجری است که توسط ابوالفضل محمدبن حسین بیهقی، مورخ برجسته و صاحب سبک قرن پنجم هجری قمری تألیف شده است.
این اثر با متن فاخر و حکایات و داستانهای متعدد، به همراه مثالهای فراوان از اشعار فارسی و عربی، آیات و امثال، تاریخ بیهقی را به کتابی ارجمند و بسیار خواندنی تبدیل کرده است. این کتاب نه تنها وقایع تاریخی سدههای پیشین را یادآوری میکند، بلکه به خواننده درس زندگی و آداب نیکو زیستن میآموزد.
تاریخ بیهقی تنها یک روایت تاریخی نیست، بلکه کتابی است که به معنای واقعی زندگی را به تصویر میکشد. با مطالعه دقیق این اثر، درمییابیم که این صحیفه به بیان و تشریح اصول زندگی اخلاقی و پرهیز از آنچه موجب تیرهبختی انسان میشود، میپردازد. به عنوان نمونه، میتوان به اشارههای متعدد بیهقی به استبداد رأی سلطان مسعود غزنوی اشاره کرد که آثار زیانبار آن بر ملک و ملت تأثیر گذاشت. بیهقی بارها از زبان اطرافیان او به این موضوع پرداخته و نمونههایی از نتایج جبرانناپذیر این خوی و خصلت شیطانی را در رفتار و گفتار سلطان مسعود به تصویر کشیده است که میتواند عبرتی برای تمامی مستبدان در طول تاریخ باشد.
بیهقی که خود از دبیران دربار غزنویان بوده است، به دلیل تسلط بر متون ادبی و دینی آن زمان و همچنین حضور در متن وقایع و رویدادها، کتابی به یادگار گذاشته است که دارای اسلوبی منحصر به فرد است و تا به امروز بیهمتا باقی مانده و از این پس نیز خواهد ماند. تاریخ بیهقی (که متأسفانه بخش عمدهای از آن در دسترس نیست و تنها شش مجلد آن از گزند روزگار محفوظ مانده است) باید به عنوان یکی از منابع اصلی تحقیق و پژوهش درباره ایران عصر غزنوی شناخته شود که هیچ پژوهشگری از آن بینیاز نیست. همچنین، تمامی افرادی که با کتاب و مطالعه سر و کار دارند، باید حداقل یک بار این متن گرانسنگ را مطالعه کنند.



