ثبت ملی لباسهای تاریخی پدر جغرافیای نوین ایران

“`html
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، جواد سیروسی، مسئول ثبت میراث ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی در این خصوص اظهار داشت: نام دانشمندی که از روستای ماهوک بیرجند برخاست و در قلههای دانش جهانی قرار گرفت، با ثبت دو یادگار شخصیاش در فهرست میراث ملی کشور، بار دیگر در کانون توجهات میراث فرهنگی قرار گرفت. محمدحسن گنجی، مسئول ثبت میراث منقول ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی افزود: این دو اثر ارزشمند شامل لباس تشریفات و لباس دانشآموختگی پروفسور گنجی است که با تلاش خانواده آن مرحوم به موزه دانشگاه بیرجند اهدا شده و اکنون بهعنوان بخشی از میراث مادی و فرهنگی یکی از بزرگترین چهرههای علمی ایران نگهداری میشود.
او با اشاره به ویژگیهای هنری و تاریخی این آثار بیان کرد: لباس تشریفات از پارچه مخمل تهیه شده و در قسمت جلو، سرآستینها و کنارهها با هنر ظریف گلابتوندوزی و نقشهای گیاهی تزئین شده است. لباس دانشآموختگی نیز ردایی مخملی است که با نوارهای قیطان آراسته شده و در قسمت سینه آن دو نقش سرو مشاهده میشود. این ردا همچنین دارای بندی برای بستن است. تاریخ این دو لباس به نزدیکهای سال ۱۳۲۵ برمیگردد و از نظر تاریخی، هنری و هویتی دارای ارزش هستند؛ چراکه این آثار فراتر از یک پوشش شخصی، روایتگر بخشی از زندگی علمی، جایگاه دانشگاهی و مسیر پرافتخار یکی از نامآوران ملی کشور هستند.
مسئول ثبت میراث منقول خراسان جنوبی در ادامه به جایگاه علمی پروفسور گنجی اشاره کرد و گفت: دکتر محمدحسن گنجی در سال ۱۲۹۱ در روستای ماهوک از توابع بیرجند به دنیا آمد. او دوره ابتدایی و متوسطه خود را در مدرسه تاریخی شوکتیه بیرجند گذراند و سپس در دارالمعلمین عالی تهران، انگلستان و آمریکا به تحصیل رشته جغرافیا، با تأکید بر اقلیمشناسی پرداخت. او افزود: پروفسور گنجی از سال ۱۳۱۷ تا ۱۳۵۴ در دانشگاه تهران به تدریس مشغول بود و از پیشگامان ورود و گسترش جغرافیای نوین در نظام دانشگاهی ایران به شمار میرفت. او پس از سالها فعالیت علمی و تربیت نسلهای متعدد دانشجویان، در سال ۱۳۵۴ با دریافت درجه استادی ممتاز بازنشسته شد.
سیروسی افزود: شهرت علمی این استاد برجسته از مرزهای ایران فراتر رفت؛ بهگونهای که سازمان هواشناسی جهانی در سال ۲۰۰۱ به پاس خدمات برجستهاش، جایزه علمی خود را به او اهدا کرد. همچنین در سال ۱۳۸۳ بهعنوان چهره برگزیده چهارمین همایش چهرههای ماندگار کشور انتخاب شد. سیروسی با اشاره به نقش ماندگار پروفسور گنجی در گسترش آموزش عالی استان، افزود: تأسیس دانشگاه بیرجند در سال ۱۳۵۶ از جمله خدمات ارزشمند این چهره علمی به زادگاهش است؛ اقدامی که نقشی مهم در توسعه علمی و دانشگاهی منطقه ایفا کرد.
مسئول ثبت میراث منقول استان خراسان جنوبی در پایان تأکید کرد: ثبت ملی این دو لباس، تنها حفاظت از دو اثر تاریخی نیست؛ بلکه پاسداشت نام و یاد دانشمندی است که سرمایه علمی و اعتبار بینالمللی ایران به شمار میرود. ما بر این باوریم که میراث نامآوران تنها در کتابها و اسناد علمی نیست؛ گاهی یک لباس، یک دستنوشته یا یک یادگار شخصی میتواند بازگفتی زنده و ملموس از تاریخ دانش و فرهنگ این سرزمین باشد. او افزود: حفاظت از یادگارهای نامآوران و معرفی آنها به نسلهای آینده، وظیفهای فرهنگی و تاریخی است و ثبت این دو اثر میتواند زمینهساز شناسایی بیشتر چهرههای علمی پروفسور گنجی و پیوند نسل جوان با میراث پرافتخار علمی استان خراسان جنوبی باشد.
زندهیاد پروفسور محمدحسن گنجی در سال ۱۳۹۱ درگذشت، اما نام او همچنان در تاریخ دانش ایران و جهان زنده است؛ دانشمندی که از بیرجند برخاست، در جهان شناخته شد و امروز حتی یادگارهای شخصیاش نیز بخشی از میراث ملی ایران به شمار میرود.
“`



