چهره های ماندگارکتابکده

رونمایی از روزنامه تاریخی «دیلی‌نیوز بولتین»

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، این برنامه به مناسبت سالروز شهادت رئیسعلی دلواری و روز مبارزه با استکبار انگلیس، با حضور جمعی از مدیران، کارشناسان، پژوهشگران، خادمان و اهداکنندگان آثار سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و دیگر علاقه‌مندان، در تالار «اندیشه» کتابخانه مرکزی این آستان مقدس برگزار شد.

جمیله جهانی، مسئول امور اطلاع‌رسانی و محتوا مطبوعات اداره مطبوعات آستان قدس رضوی، در این مراسم اعلام کرد که از شماره اول نشریه دیلی نیوز بولتین که در آذرماه ۱۳۲۵ منتشر شده و همچنین آخرین شماره آن که در خردادماه ۱۳۳۰ (هم‌زمان با نخست‌وزیری محمد مصدق) منتشر گردیده، رونمایی شد.

وی افزود: این نشریه، روزنامه‌ای بود که با همکاری سرکنسولگری انگلستان در مشهد و خبرگزاری رویترز لندن، به‌صورت رایگان و معمولاً در دو یا چهار صفحه، در این شهر منتشر می‌شد. صفحات این روزنامه پر از اخبار رادیو تهران، رادیو لندن و خلاصه‌ای از مطبوعات بریتانیا بود، اما هدف اصلی آن دفاع از سیاست‌های استعماری انگلستان و تبلیغ منافع این دولت در منطقه بود. با وجود اینکه این روزنامه در خراسان منتشر می‌شد، به اخبار این منطقه توجهی نداشت.

مسئول امور اطلاع‌رسانی و محتوا مطبوعات اداره مطبوعات آستان قدس رضوی ادامه داد: نسخه‌های باقی‌مانده از روزنامه دیلی نیوز بولتین امروز نادر هستند و در این میان، ۲۳۵ نسخه از این روزنامه ۸۰ ساله در آرشیو مطبوعات آستان قدس رضوی موجود است.

وی همچنین با گرامی‌داشت یاد شهدای جنگ‌های تحمیلی اخیر کشور، به معرفی رئیسعلی دلواری، یکی از فرزندان دلیر دیار دشتستان و تنگستان بوشهر پرداخت که در آستانه جنگ جهانی اول، در برابر تلاش نیروهای استعماری بریتانیا برای تسلط بر جنوب ایران و بنادر خلیج‌فارس، مقاومتی مردمی و سازمان‌یافته را رهبری کرد.

جهانی افزود: او با بسیج ایلات و عشایر جنوب، در برابر ارتش مجهز انگلستان ایستاد و نام خود را به‌عنوان نماد مقاومت ملی در برابر زیاده‌خواهی بیگانگان در تاریخ معاصر ایران ثبت کرد. این مبارز در جوانی به دسیسه عوامل وابسته به بیگانه، به شهادت رسید.

در ادامه مراسم، غلامرضا آذری خاکستر، مسئول امور ارزشیابی و پیش آرشیو اداره اسناد آستان قدس رضوی، به بررسی نقش سیاسی، اطلاعاتی، اقتصادی و پزشکی انگلستان در مشهد پرداخت و گفت: از اواسط دوران قاجار، شاهد گسترش نفوذ روسیه و سپس انگلستان در خراسان و این شهر مقدس هستیم. فعالیت‌های استعماری این دو کشور با افتتاح کنسولگری آنها در مشهد آغاز شد.

آذری افزود: «چارلز اسمیت مک‌لین»، نخستین سرکنسول انگلیس در مشهد بود که فعالیت خود را از سال ۱۸۸۹ میلادی آغاز کرد و این کنسولگری به مرکزی برای برقراری ارتباط با بزرگان، تجار، مردم، مأموران محلی و دیگر گروه‌های اجتماعی تبدیل شد.

آذری خاکستر در ادامه در جمع‌بندی مباحث خود درباره نقش استعمار انگلیس در مشهد، با محوریت حوزه سیاسی بیان کرد: انگلیس با ایجاد ارتباط با مقامات محلی و ورود به برخی مسائل سیاسی خراسان، تلاش می‌کرد بر فضای سیاسی منطقه تأثیر بگذارد. همچنین مشهد به یکی از مهم‌ترین مراکز جمع‌آوری اطلاعات درباره روسیه، آسیای مرکزی و افغانستان تبدیل شد و شبکه‌ای از مأموران محلی و غیررسمی در این زمینه فعالیت می‌کردند.

مسئول امور ارزشیابی و پیش آرشیو اداره اسناد آستان قدس رضوی با محوریت حوزه اقتصادی نیز گفت: حضور قدرت‌های خارجی و به‌ویژه شرایط جنگ، انتقال محصولات و کالاهای اساسی برای نیاز نیروهای خارجی را به دنبال داشت و در تشدید بحران اقتصادی و قحطی خراسان مؤثر بود.

وی با محوریت حوزه پزشکی و اجتماعی ادامه داد: درمانگاه انگلیس خدمات پزشکی قابل توجهی ارائه می‌داد و هزاران نفر از مردم از آن استفاده می‌کردند؛ اما این فعالیت در عین حال، زمینه ارتباط گسترده پزشکان با جامعه و انتقال اطلاعات به کنسولگری را فراهم می‌کرد.

آذری خاکستر با محوریت حوزه نظامی و ژئوپلیتیک نیز بیان کرد: مشهد در چارچوب بازی بزرگ به یک پایگاه حساس برای مقابله با نفوذ روسیه و حفاظت از منافع بریتانیا در مسیر هند تبدیل شده بود. بنابراین، وقتی از نقش استعماری انگلیس در مشهد صحبت می‌کنیم، نباید تنها به حضور نظامی یا سیاسی نگاه کنیم، چراکه استعمار، مجموعه‌ای از ابزارها را در کنار هم قرار می‌دهد و مشهد به‌دلیل موقعیت خاص خود در این شبکه همواره جایگاهی بسیار مهم داشت.

در پایان این مراسم، به همت سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، از حجت‌الاسلام حسینی واعظ، اهداکننده ۵۶۷ نسخه کتاب چاپی و ۴۵ شماره نشریه به این آستان مقدس، با اعطای لوح تقدیر و هدیه‌ای فرهنگی به رسم یادبود، تجلیل شد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا