«انتشار اثر جدید: هنر بهعنوان پرفورمنس»

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، انتشارات پژوهشکده هنر، کتاب «هنر بهمنزلۀ پرفورمنس» نوشته دیوید دیویس، یکی از چهرههای برجسته فلسفۀ تحلیلی هنر، را با ترجمه شهاب پازوکی، عضو هیئت علمی این پژوهشکده، منتشر کرده است. دیوید دیویس، استاد فلسفه در دانشگاه مکگیل و از شخصیتهای مهم فلسفۀ تحلیلی هنر در عصر حاضر، در آثار برجستهاش مانند Art as Performance و Philosophy of the Performing Arts، رویکردی بنیادی در هستیشناسی هنر ارائه کرده است. او با تأکید بر «فرایندِ خلق» به عنوان جوهره اثر هنری، از رویکرد «محصولمحور» فاصله میگیرد.
دیوید دیویس با نقد جریانهای غالب تجربهگرا، ساختارگرا و زمینهگرا، نظریهای بدیل را مطرح میکند که در آن «پرفورمنس» (اجرا) به عنوان رکن اصلی در شکلگیری و ارزیابی اثر هنری قرار میگیرد. از دیدگاه او، اثر هنری نه یک شیء فیزیکی، نه یک ساختار انتزاعی و نه محصولی پیشساخته، بلکه خودِ «فرایند تحقق خلاقانه» است که هویت و ارزش هنری را تعیین میکند. این اثر که در زمره مهمترین دستاوردهای فلسفۀ تحلیلی هنر در دو دهۀ اخیر به شمار میآید، با استدلالی نظاممند و انباشتی به نقد جریانهای غالب، به ویژه تجربهگرایی و زمینهگرایی، میپردازد.
محور اصلی این نقد، «قید عملگرایانه» است؛ اصلی که بر اساس آن، یک هستیشناسی کارآمد در فلسفۀ هنر باید در برابر شیوههای ارزیابی و نقادی ما پاسخگو باشد. دیویس با اتکا به این قید، به تدریج نظریات رقیب را به چالش میکشد تا نظریۀ «پرفورمنس» (اجرا) را به جای مفهوم سنتی «شیء» قرار دهد. به عقیده دیویس، اثر هنری یک موجودیت ایستا نیست، بلکه پرفورمنسی است که «کانون ارزشیابی» را برای مخاطب ترسیم میکند؛ کانونی که حاصل تعامل میان محتوای بیانشده، رسانۀ هنری و رسانۀ محملی است.
نوآوری کلیدی او در این زمینه، تفکیک دقیق «رسانۀ هنری» (مجموعهای از توافقات و قراردادهای فرهنگی) از «رسانۀ محملی» (جنبه مادی و فیزیکی اثر) است. دیویس با الهام از آرای فیلسوفانی چون تیموتی بینکلی و جوزف مارگولیس، توضیح میدهد که گسست ظاهری هنر معاصر از سنت گذشته، نه ناشی از تغییر «نوع» اثر، بلکه ناشی از تغییر در ماهیت «رسانۀ محملی» است. این چارچوب نظری نه تنها انسجام درونی دارد، بلکه راهکارهای مؤثری برای حل چالشهای کلاسیک فلسفۀ هنر، مانند مسئلۀ جعل، زوال فیزیکی آثار و ماهیت هنر مفهومی ارائه میدهد.
این اثر برای دانشجویان و پژوهشگران در حوزههای فلسفۀ هنر، زیباییشناسی، هنرهای تجسمی و اجرایی، سینما و مطالعات فرهنگی، همچنین منتقدان و نظریهپردازان هنر، مرجعی با اهمیت به شمار میرود. شهاب پازوکی، در ترجمه این اثر، با افزودن توضیحات دقیق و راهگشا در پانوشتهای صفحات کتاب، مسیر را برای درک استدلالهای دشوار فلسفۀ تحلیلی برای خوانندگان فارسیزبان هموار کرده و منبعی کاربردی و منسجم برای بازخوانی مفاهیم هنر فراهم آورده است. متقاضیان میتوانند برای تهیه کتاب به پژوهشکده هنر به نشانی خیابان ولیعصر، بالاتر از خیابان امام خمینی، نبش کوچه شهید حسن سخنور، پلاک ۲۹ مراجعه کنند یا با شماره ۹۲-۶۶۹۵۶۱۹۰ (داخلی ۱۲۲) تماس بگیرند.



