بررسی باورهای غذایی مردم اِوَز

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، شریف بازرگانی، بنیانگذار و مدیر موزه مردمشناسی اوز در خصوص این کتاب اظهار داشت: زمانی که متوجه شدیم تعداد زیادی غذاهای محلی داریم، تصمیم به تشکیل یک گروه گرفتیم تا به طور جدی به تحقیق درباره غذاهای مردم اوز پرداخته و مطالبی را بنویسیم که در نهایت به انتشار یک کتاب منجر شود. در ادامه، گروهی تحت عنوان «شورای نویسندگان کتاب آشپزی و باورهای غذایی مردم اوز» با حدود ۲۰ نفر عضو تشکیل دادیم که هر یک مطالبی را ارائه میکردند. در این گروه، ۹ نفر تا پایان پروژه باقی ماندند و کار را ادامه دادیم. ابتدا فهرستی از غذاهای محلی تهیه کردیم و سپس به تدریج این مطالب به کتاب تبدیل شد.
بازرگانی با اشاره به اینکه نگارش کتاب حدود چهار سال به طول انجامید، گفت: ما به طور مداوم در حال تحقیق بودیم. این فرآیند به این صورت نبود که یک نفر به تنهایی مطلبی را بنویسد و ویرایش کند. هر کس غذایی را مینوشت و سایر اعضا درباره آن مطلب تحقیق میکردند. بازرگانی خاطرنشان کرد: در کنار منابع شفاهی که عمدتاً در کتابهای فرهنگ عامه قابل اعتماد است، تجربیات بانوان و آقایان عضو گروه، منبع اصلی ما بود. البته به طور طبیعی از افراد مسنتر نیز پرسوجو و مصاحبه میکردیم و در برخی موارد از کتب نویسندگان دیگر نیز بهره میبردیم.
به گفته او، تکیه کتاب بر تجربه زنان و روایت سالمندان به آن بُعدی از فرهنگ زیسته بخشیده است که در منابع رسمی و مکتوب کمتر به ثبت رسیده است. این کتاب با تمرکز بر تاریخ غذایی مردم اوز، نه تنها فهرستی از غذاها، خوراکیها و نوشیدنیهای این منطقه را گردآوری کرده، بلکه در هر فصل، نویسندگان معرفی و دستور یک غذا را با باورهای رایج، سرودهها و ضربالمثلهای مردم اوز ترکیب کردهاند که خواندن هر معرفی را از شکل یک دستور آشپزی ساده فراتر میبرد و نگاهی به مردمشناسی این منطقه دارد؛ رویکردی که غذا را از یک امر صرفاً مصرفی به سندی فرهنگی برای شناخت جامعه تبدیل میکند.
این کتاب در ۱۹ فصل تنظیم شده و شامل نحوه پخت ۱۷۴ غذا است. کتاب با فصل «نانها» آغاز میشود و به ترتیب به عناوین برنجها، خورشتها، غذاهای گوشتی، غذاهای نذری، غذاهایی با تخممرغ، دسرها، سالادها، نوشیدنیها، حلواها، تنقلات و گیاهان دارویی و خوراکی ادامه مییابد. در مقدمه کتاب که به قلم نویسندگان نوشته شده، آمده است: فرهنگ مقولهای وسیع است که شامل مجموعهای از آداب و رسوم، باورها، گویش، هنر و … میشود. در این میان، فرهنگ غذایی یکی از زیرمجموعههای مهم فرهنگ هر جامعه به شمار میآید و معرفی آن نقش بارزی در شناخت هر شهر و دیار دارد. از این رو، گردآوری فرهنگ خوراکیهای مردم اوز، انگیزهای برای نگارش و چاپ این کتاب فراهم آورد.
پیوست «واژهنامه» با مدخل ۳۱۲ واژه اوزی، به خوانندگان جوانتر کمک میکند تا کلمات ناآشنا یا قدیمیتر در کتاب را به راحتی جستجو کنند. همچنین در فصل پایانی که «آلبوم تصاویر» نام دارد، ۶۸ عکس منتخب از غذاها و خوراکیهای این کتاب به صورت رنگی در اختیار خوانندگان قرار داده شده است. این فصل شامل تصاویری از غذاهای معرفیشده در کتاب و همچنین وسایل آشپزی قدیمی است.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، این کتاب با صفحات گلاسه به قیمت ۹۵۰ هزار تومان در دسترس علاقهمندان قرار دارد. این اثر توسط فائزه اورنگ، شریف بازرگانی، مرضیه بازرگانی، جمیله پرمون، قدرا پرمون، عنایتالله خضری، فاطمه رضایی، رویا کامیاب و حمیرا کمال گردآوری و تدوین شده است.



