نمایشگاه کتاب کردستان؛ فرصتی برای معرفی نشر بومی به جهان

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان از تاریخ ۱۶ تا ۲۳ شهریورماه در سنندج در حال برگزاری است. به همین مناسبت، بهنام دورویی، مدیر «خانه کتاب کردی»، در گفتوگویی با خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، به ظرفیتهای این نمایشگاه اشاره کرد و بر لزوم استفاده از این فرصت برای تقویت ارتباط میان نویسندگان، ناشران و علاقهمندان به کتاب کردی تأکید نمود.
وی در ادامه به ارزیابی نمایشگاه از منظر نشر کردی پرداخت و گفت: «برگزاری نمایشگاه کتاب در کردستان، بهویژه با حضور ناشران اقلیم کردستان عراق، میتواند فرصتی برای نزدیکتر شدن فعالان حوزه کتاب و نشر در دو سوی کردستان باشد. این نمایشگاه تنها محلی برای عرضه و فروش کتاب نیست؛ بلکه فضایی برای آشنایی ناشران با یکدیگر، معرفی آثار، گفتوگو درباره مسائل نشر و یافتن زمینههای همکاری مشترک است. اگر از این ظرفیت بهطور برنامهریزیشده استفاده شود، نمایشگاه کتاب کردستان میتواند در سالهای آینده به یکی از مهمترین رویدادهای مرتبط با کتاب کردی تبدیل شود.»
دورویی در ادامه به مهمترین چالشهای نشر کردی اشاره کرد و گفت: «مسئله نشر کردی را نمیتوان تنها در یک موضوع خلاصه کرد. تولید اثر، اقتصاد نشر، توزیع، معرفی کتاب و دسترسی مخاطب به آثار، همگی به هم مرتبط هستند. ممکن است کتاب خوبی تولید شود، اما اگر بهدرستی معرفی و توزیع نشود، نمیتواند مخاطب خود را پیدا کند. به همین دلیل، در کنار حمایت از نویسنده و ناشر، باید برای معرفی و رساندن کتاب به مخاطب نیز برنامهریزی کرد. رسانهها در این زمینه نقش مهمی دارند.»
وی همچنین به تغییرات مخاطبان کتاب کردی اشاره کرد و گفت: «مخاطب امروز، بهویژه نسل جوان، با گذشته تفاوت دارد. دسترسی او به محتوای دیجیتال بیشتر شده و انتخابهای بسیار متنوعی پیش روی او قرار دارد. بنابراین کتاب کردی نیز باید از نظر محتوا، کیفیت تولید، طراحی، معرفی و شیوه توزیع، با نیازهای امروز هماهنگ شود. اگر بخواهیم نسل جدید را با کتاب کردی همراه کنیم، باید از دوران کودکی و نوجوانی برای آن برنامهریزی کنیم و کتاب را در زندگی روزمره آنها وارد کنیم.»
دورویی در ادامه به نقش فضای مجازی در آینده کتاب کردی پرداخت و گفت: «فضای مجازی را نباید صرفاً تهدید دید. اگرچه بخشی از زمان مخاطب را به خود اختصاص داده، اما میتواند به ابزاری برای معرفی کتاب و ارتباط با مخاطب تبدیل شود. امروز معرفی یک کتاب تنها به تبلیغات سنتی محدود نیست. رسانههای تخصصی، شبکههای اجتماعی، محتوای ویدئویی و قالبهای جدید معرفی کتاب میتوانند مخاطب را با یک اثر آشنا کنند. بنابراین مسئله اصلی این است که کتاب کردی چگونه میتواند در فضای جدید رسانهای حضور مؤثر داشته باشد.»
وی در ادامه به نقش رسانههای تخصصی در رونق کتاب کردی اشاره کرد و گفت: «رسانه تخصصی کتاب باید بتواند میان کتاب و مخاطب ارتباط برقرار کند. معرفی کتاب، گفتوگو با نویسندگان و مترجمان، توجه به تازههای نشر و پرداختن به مسائل واقعی حوزه نشر، بخشی از این وظیفه است. کتابهای کردی برای دیدهشدن به رسانه نیاز دارند و رسانه نیز باید از سطح انتشار خبرهای مناسبتی فراتر برود و به سراغ نقد، معرفی، گفتوگو و تحلیل برود.»
دورویی همچنین به حضور ناشران اقلیم کردستان عراق در نمایشگاه اشاره کرد و گفت: «این حضور را باید جدی گرفت. مهم این است که حضور ناشران اقلیم صرفاً به عرضه چند عنوان کتاب محدود نشود و زمینه گفتوگو و همکاری میان ناشران و فعالان حوزه کتاب فراهم شود. میتوان درباره ترجمه آثار، معرفی نویسندگان، تبادل تجربه، همکاریهای نشر و حتی برنامههای مشترک فرهنگی فکر کرد. نمایشگاه میتواند نقطه آغاز چنین ارتباطی باشد.»
وی در پایان به این سؤال پاسخ داد که آیا نمایشگاه کتاب کردستان میتواند به بازار کتاب کردی کمک کند و گفت: «بله، اما به شرطی که نمایشگاه را تنها به چند روز برگزاری آن محدود نکنیم. نمایشگاه میتواند شروع یک ارتباط باشد، اما ادامه آن به ارتباط میان ناشران، کتابفروشان، نویسندگان، رسانهها و نهادهای فرهنگی نیاز دارد. اگر این ارتباطها بعد از نمایشگاه هم ادامه پیدا کند، میتوان امیدوار بود که نمایشگاه به تقویت بازار کتاب کردی کمک کند.»
دورویی همچنین به راهکارهای افزایش استقبال کودکان و نوجوانان از کتاب کردی اشاره کرد و گفت: «اگر قرار است آینده کتابخوانی را تضمین کنیم، باید از کودکی شروع کنیم. تولید آثار باکیفیت برای کودکان و نوجوانان، توجه به زبان و فرهنگ بومی، استفاده از تصویر و قالبهای جذاب و همچنین حضور کتاب در مدارس، کتابخانهها و فضای فرهنگی خانوادهها اهمیت زیادی دارد. نسل جدید باید احساس کند کتاب کردی تنها متعلق به گذشته نیست، بلکه میتواند درباره زندگی، دغدغهها و دنیای امروز او نیز سخن بگوید.»
در پایان، دورویی به یک مطالبه مشخص از مسئولان فرهنگی درباره نشر کردی اشاره کرد و گفت: «مهمترین موضوع، نگاه بلندمدت است. نشر و کتاب با یک برنامه کوتاهمدت رونق نمیگیرد. باید زنجیره تولید، معرفی، توزیع و مصرف کتاب دیده شود و برای هر بخش برنامه وجود داشته باشد. در کنار حمایت مالی، باید به ایجاد بازار، معرفی آثار، حضور ناشران در رویدادهای مختلف و ارتباط میان ناشران و نویسندگان نیز توجه شود. انتظار من این است که نمایشگاه امسال تنها یک رویداد چندروزه نباشد، بلکه بتواند زمینهای برای شکلگیری ارتباطهای تازه در حوزه کتاب و نشر باشد. اگر ناشران، نویسندگان، مترجمان، رسانهها و مخاطبان بتوانند در این نمایشگاه یکدیگر را بهتر پیدا کنند، آن وقت میتوان گفت نمایشگاه به هدف مهمتری دست یافته است.



