بررسی کارنامه ادبی عبدالجبار کاکایی در بیرجند

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، در نشستی که با حضور جمعی از فرهیختگان فرهنگ و ادبیات در کانون کتاب برگزار شد، محمد خزاعی، عضو شورای کانون کتاب، به تبیین جایگاه برجسته عبدالجبار کاکایی در شعر و ترانهسرایی معاصر پرداخت و مؤلفههای سبکی آثار وی را بررسی کرد. خزاعی در معرفی این شاعر بیان کرد: «عبدالجبار کاکایی، متولد سال ۱۳۴۲ در ایلام، یکی از چهرههای برجسته و تأثیرگذار شعر معاصر است که فعالیت هنری خود را با جدیت در زمینه شعر و پژوهشهای ادبی ادامه داده است. او علاوه بر تسلط بر قالبهای سنتی، در حوزه ترانهسرایی نیز جریانی نو ایجاد کرده و آثارش نمایانگر دغدغههای اجتماعی و انسانی جامعه امروز است.»
در ادامه این نشست، به سیر تحولی آثار کاکایی اشاره شد؛ به این معنا که او در کنار سرایش غزلهای نوگرا، با زبانی صمیمی و تصویری، توانسته است مفاهیم عمیق انسانی را با مسائل روز جامعه پیوند بزند. محمد خزاعی در این نشست تأکید کرد که کاکایی بیش از هر چیز به قالبهای شعری غزل و مثنوی علاقهمند است، اما در عین حال در سرودن ترانه نیز تبحر زیادی دارد. بررسیها نشان داد که محتوای اشعار وی بسیار متنوع است و از اشعار عاشقانه تا مضامین دینی، آیینی و اجتماعی را شامل میشود. همچنین، تجربه و دانش او در حوزه شعر کلاسیک، به ترانههایش قوام بخشیده است؛ بهگونهای که با تکیه بر شناخت دقیق از اوزان عروضی، صور خیال و آرایههای ادبی، وزن و بلاغت کلام را در ترانهسرایی نیز به دقت رعایت میکند.
در بخش دیگری از این نشست، برخی از آثار شاخص وی معرفی شد. از جمله این آثار میتوان به مجموعه «تاوان کلمات» اشاره کرد که شامل گلچینی از اشعار غزل و شعر نو او با مضامین عشق و معضلات اجتماعی است. همچنین کتاب «عذاب دوست داشتن» که مجموعهای از ترانههای او با نگاهی متفاوت به مفهوم عشق است و نام خوانندگان و آهنگسازان نیز در آن ذکر شده، معرفی گردید. علاوه بر این، اثر متفاوت «لاوهات» که شامل یادداشتها و سفرنامههای او به کشورهای آسیایی و آفریقایی است و فراتر از قالب شعر به موضوعات حماسه و جامعه میپردازد، مورد بحث قرار گرفت. سایر آثار وی همچون «آوازهای واپسین»، «زنبیلی از ترانه»، «مرثیهٔ روح»، «حتی اگر آیینه باشی»، «نگاهی به شعر معاصر ایران» و «گزیده ادبیات معاصر» نیز به عنوان نمونههایی از کارنامه پربار وی برشمرده شد.
در حاشیه این برنامه، به کارنامه علمی و جوایز ایشان نیز اشاره شد. اینکه عبدالجبار کاکایی طی دو دوره، جایزه کتاب سال دفاع مقدس را برای کتابهای «سالهای تاکنون» و «بررسی شعر پایداری ایران و جهان» دریافت کرده است، نشاندهنده عمق پژوهشهای ادبی وی است. در بخش دیگری از این نشست، تعدادی از شاعران حاضر، به خوانش قطعاتی از آثار کاکایی پرداختند. غزل «مترسک» از جمله سرودههایی بود که با توجه به نگاه انتقادی و تصویرسازیهای اجتماعی آن، با استقبال حاضران همراه شد.
در پایان، کارشناسان حاضر در جلسه بر ضرورت برگزاری چنین نشستهایی برای بازخوانی آثار معاصر تأکید کردند. آنها معتقد بودند که شناخت دقیق سبکهای شعری معاصر، بهویژه در استانهایی نظیر خراسان جنوبی که دارای پشتوانه غنی ادبی هستند، میتواند به رشد استعدادهای جوان و پویایی فضای فرهنگی منطقه کمک شایانی کند و پیوندی میان نسلهای پیشکسوت و نوپا ایجاد نماید. بخش پایانی این نشست نیز به گرامیداشت سنتهای ادبی و پیوند میان شعر کهن و معاصر اختصاص یافت که با تبادل نظر پیرامون آینده شعر در ایران به پایان رسید.



