مردی که از مطبوعات تا لرستانشناسی تاریخنگاری کرد

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، رسول جعفریان، رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران و پژوهشگر تاریخ اسلام، در مورد فرید گفت: سالهاست که با او آشنا هستم و هر چه بیشتر او را شناختهام، بیشتر به این نتیجه رسیدهام که او فردی جامعالاطراف است: ادب، اخلاق، علم و دانایی همه در او جمع شدهاند. تخصص او در زمینه مطبوعات و لرستانشناسی است، نه تنها به عنوان یک علاقهمند، بلکه با تسلطی که گاهی انسان را به این فکر میاندازد که شاید بخشی از اسناد و مطبوعات لرستان را خود او از ابتدا نوشته است! او فردی دست و دلباز است و کتابخانه تاریخ ما بیشترین بهره را از این ویژگی او برده است. او هزاران کتاب اهدا کرده و هر بار به گونهای بیسر و صدا این کار را انجام داده که گویی این کتابها روزی بخشی از کتابخانه شخصیاش بودهاند.
من بارها از دانش، حافظه و تسلط شگفتانگیز او بر حوزهای که در آن فعالیت میکند، شگفتزده شدهام. کافی است موضوعی را مطرح کنید؛ هنوز جملهتان را تمام نکردهاید که او تاریخ، نام، نشریه، شماره، افراد و حواشی ماجرا را به ترتیب بیان میکند. گاهی انسان شک میکند که آیا حافظه فرید، یک حافظه انسانی است یا یک نوع آرشیو دیجیتال که هنوز به ما نگفته کجا سرورش را گذاشته است. فرید همیشه خادم علم بوده است. در طول پنجاه سال، صدها مقاله و کتاب نوشته و منتشر کرده که هر کدام ارزش خواندن دارند و تقریباً همیشه نکتهای تازه در آنها وجود دارد. این ویژگی مهم کار اوست: او زیاد نوشته، اما به هیچ وجه زیادگویی نکرده است؛ یعنی انبوه آثارش نتیجه پرکاری است، نه پرگویی.
اکنون برای او ارجنامهای در ۷۰۶ صفحه منتشر شده است. با ورق زدن این کتاب تازه متوجه میشوید که او علاوه بر آن همه کتاب و مقاله، چه اندازه محبوب بوده است. صدها نفر ــ و «صدها» را بدون اغراق میگویم ــ هر کدام از چند سطر تا چند صفحه درباره او نوشتهاند؛ از خاطره و دوستی گرفته تا ارزیابی شخصیت علمی و فرهنگیاش. البته این کتاب تنها مجموعهای از این نوشتهها نیست. کتابشناسی آثار فرید، کارنامک، فهرست مقالات و انواع و اقسام اطلاعاتی که در منابع مختلف درباره او آمده، همه در این مجموعه گردآوری شده است. از این نظر، این کتاب با بسیاری از جشننامهها و ارجنامههایی که دیدهایم متفاوت است؛ بیشتر شبیه یک پرونده مفصل علمی و فرهنگی درباره فردی است که پنجاه سال خوانده، نوشته، جستوجو کرده، سند پیدا کرده و دیگران را نیز در داشتههایش شریک کرده است.
بخش جالب کتاب، نوشتههای فراوان اهل قلم درباره شخصیت علمی و اخلاقی فرید است؛ از دوستان و پژوهشگران تا همشهریهایش. این مجموعه به همت آقایان ساسان والیزاده و مسعود فرجاللهی گردآوری شده و پیداست که برای جمعآوری این همه نوشته و اطلاعات، زحمات زیادی کشیدهاند. جالب اینجاست که خود «ارج» نیز شبیه صاحب ارجنامه از آب درآمده است: پُر از مطلب، نکته و اطلاعات. درست مانند خود فرید که وقتی شروع به صحبت میکند، یکریز نکتههای تازه و مطالب بکر به شما ارائه میدهد و شما فقط باید مراقب باشید که چیزی از دستتان نرود. سالهاست که با فرید دوستم و همیشه به این دوستی افتخار کردهام. حالا با دیدن این ارجنامه، خوشحالم که میبینم این احساس تنها مختص من نبوده است؛ صدها نفر دیگر نیز، هر یک به زبانی، همین را بیان کردهاند.



