جستوجو برای زبان منحصر به فرد در سرایش شعر

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، مهدی فرجی در خصوص دلایل پرداختن به آموزش شعر اظهار میدارد: «سالها به این موضوع فکر میکردم که چرا شاعران هیچگاه کتابی درباره روشهای سرودن شعر تألیف نکردهاند. قدیمیترین نمونهای که به این موضوع پرداخته، «حدائقالسحر» اثر رشیدالدین وطواط است که در آن به فنون سرایش اشاره شده است. پس از آن، کتابهایی در این زمینه وجود دارند که یا بسیار محدودند یا آثار نویسندگانی چون شمس قیس رازی با کتاب «المعجم» و «چهارمقاله» نظامی عروضی سمرقندی که نویسندگانشان فقط ادیب بودند و شاعر به شمار نمیآمدند.
او به نمونههای معاصر آموزش شعر نیز اشاره کرده و میگوید: «در سالهای اخیر، مهدی حمیدی شیرازی کتاب «فنون شعر و قالبهای پولادین آن» را تألیف کرده است، اما این اثر نیز به آموزش روند سرایش نمیپردازد و صرفاً فنون ادبی قبلی را تکرار میکند. قیصر امینپور نیز در آثاری چون «شعر و کودکی»، نظریات ژان پیاژه را با حالات و روحیات شاعران تطبیق داده است. با این حال، اثری که فرآیند خلق شعر را از ابتداییترین مرحله تا ارائه نهایی به هنرجو آموزش دهد، وجود نداشته است.
فرجی بر این باور است که در کتابهای آموزشی چند دهه اخیر بیشتر به مباحثی مانند قافیه، ردیف و دیگر فنون ادبی پرداخته شده و کمتر به شرایطی که یک اثر در آن خلق میشود، توجه شده است. او میافزاید: «تصمیم گرفتم مضامین کارگاه شعرم را که میتوان گفت اولین کارگاه شعر کهناسلوب یا موزون است، تدوین و در قالب کتابی ارائه کنم تا برای علاقهمندانی که به اساتید و انجمنها دسترسی ندارند، منبعی کاربردی باشد. تمرکز اصلی این کتاب بر فرآیند کشف اثر است.»
این شاعر بیان میکند که «آینهدان» به بررسی نسبت میان جوشش درونی و کوشش آگاهانه در فرآیند سرایش میپردازد. فرجی در اینباره توضیح میدهد: «در کتاب «آینهدان» با رویکردی روانشناسانه به مسئله خلق اثر پرداختهام؛ با توجه به اینکه کنجکاو بودم بدانم در چه شرایطی توانستهام شعر بگویم، این پرسش را دنبال میکردم که آیا صرف دانستن بدیهیات شاعرانه برای سرودن شعر کافی است یا اگر آن عوالم و تجربهها وجود نداشتند، باز هم میتوانستم شعر بگویم. بنابراین اشکالی از رسیدن به حالت شاعرانه را در کتاب آوردهام، البته نه به این معنا که راهکار باشد. جوشش از روان ناخودآگاه و احساس انسان ریشه میگیرد و کوشش مربوط به روان خودآگاه است.
او تأکید میکند که عنوان کتاب «کارگاه شعر» است، نه «آموزش شعر»، زیرا هدفش ارائه نسخهای قطعی برای شعر گفتن نیست، بلکه میخواهد نشان دهد شاعر چگونه میتواند بخش ناخودآگاه روان خود را فعال و لحظههای کشف و دریافت درونی را شناسایی کند. این کتاب در ۵۴۴ صفحه و با قیمت یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان از سوی نشر وزن دنیا به بازار کتاب عرضه شده و در دسترس علاقهمندان قرار دارد.



