لذتها و سرگرمیهای خستهکننده

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، بسیاری از افراد در سراسر جهان به نوعی احساس کسالت و ملال دارند و شادی را در زندگی خود کمتر تجربه میکنند. راهکارهایی برای خروج از این وضعیت وجود دارد، از جمله رفتن به مهمانی، سفر، لذتبردن از زندگی و خرید، اما به نظر نمیرسد که این روشها واقعاً مؤثر باشند. بلکه اینها بیشتر نشانهای از فرار از خود و مشکلاتی هستند که با آن مواجهیم، بهویژه در زندگیهای امروزی در شهرهای بزرگ و پرجمعیت که افراد به نظر میرسد تنها موظف به کار کردن هستند. در نهایت، برای رفع خستگی و تسکین رنج خود به سمت این راهکارهای رایج میروند، راهکارهایی که اکثریت مردم به کار میگیرند.
فلسفه کلبی از همینجا آغاز میشود، از نسبت ما و نوع مواجههمان با جامعه و شیوه زندگی رایج. ادواردو اینفانته در کتاب «جلوِ آفتاب نایست» که با ترجمه مجدالدین ارسنجانی منتشر شده، تلاش کرده تا ما را با فلسفه غبارگرفته کلبی آشنا کند. او میگوید: «زمانهای خوب برای کلبیگری است، بهترین زمان برای نقد فرهنگی که خوشبختی را به “خنگبودن و شغلی داشتن” تقلیل داده است. مانند تمدن یونانی در دوره هلنی، تمدن ما نیز جامعهای از کشتیشکستگان تنها است که هر یک به تختهای چنگ زده و نومید از اینکه کسی برای نجاتشان بیاید، در حال غرق شدن هستند.»
به نقل از کتاب، کلبیان باستان بر این باور بودند که سبک زندگی حاکم در جامعه به بندگی منتهی میشود و نه به خوشبختی. آنها زندگی غیراصیل و مشروط به نظر مردم را نمیپذیرفتند و حقیقت، آزادی و خودسالاری را ارزشمند میدانستند. ادواردو اینفانته معتقد است که فلسفه کلبی به دلیل شکست در نبرد اندیشهها و عدم توانایی در روایت تاریخ خود، به سخره گرفته شده است. او مینویسد: «چون فیلسوف کلبی مرتکب گناه نابخشودنی ریشخندکردن آموزههای مقدس شده است… پادشاهان فلسفه کلبی را نادیده گرفتند، سخنانشان را تحریف کردند و از آنها کاریکاتور ساختند تا پیام آزادی و انتقاد اجتماعیشان را خفه کنند.»
کلبیگری که در قرن پنجم پیش از میلاد شکل گرفت، آزادی را عالیترین فضیلت میدانست و بر این اساس، اینفانته میگوید که کلبیگری فراخوانی است برای تربیت خویش و حفظ فردیت در برابر توده مردم. خوشبختی و فضیلت آنتیستنس بنیاد این فلسفه را تشکیل میدهد و او باور داشت که «یگانه چیزی که برای خوشبختی نیاز داریم فضیلت است». اینفانته میگوید: «تنها چیزی که واقعاً برای خوشبختی نیاز داریم فضیلت است… ثروت و شهرت، پرورش فضیلت را دشوار میسازند و انسان فضیلتمند به ارضای ساده نیازهای طبیعی قناعت میکند و از نیازهای مصنوعی جامعه دوری میجوید.»
در یونان باستان، کسانی که از قواعد مقدس پیروی نمیکردند، به عنوان «سگ» شناخته میشدند و این یک اهانت به آنها بود. کلبیان خود را به همین دلیل سگ نامیدند، مشابه جوانان ستیزهجو در دهه شصت که کلمه پانک را انتخاب کردند. کلبیان با فرهنگ پدرسالار، طبقاتی و زنستیز مقابله میکردند و در این راه بسیار جدی بودند. آنها همچنین به عنوان جهانشهروند شناخته میشدند و مرزها را بهگونهای در نظر میگرفتند که جهان خانه آنها باشد. دیوگنس وقتی از او پرسیدند که اهل کجاست، پاسخ داد: «شهروند جهانم». سیاست کلبی جایگزینی عواطف جداییافکن با احساساتی است که موجب همدلی میشود.
کلبیگری ترانهای برای زندگی طبیعی است و شاد بودن را در زندگی هماهنگ با طبیعت میداند. اینفانته میگوید: «چرا نامعقول و مضحک است وقتی انسانی خود را به رنج میافکند تا سعادت را در جایی دیگر بجوید و میپندارد که ثروت و قدرت ارزش واقعی دارند؟» کلبیگری دعوتی به بازگشت به زندگی طبیعی و لذتبردن از چیزهای سادهای است که طبیعت به ما میدهد، در حالی که بسیاری از انسانها با دویدن در پی ثروت و قدرت زندگی تلخی برای خود رقم میزنند. از نظر کلبیان، زندگی طبیعی، زندگی بر پایه عقل است و دیوگنس معتقد بود که انسان باید در تصمیمگیری از عقل پیروی کند. کلبیان زندگی طبیعی را زیر روشنایی عقل تصور میکردند و آنتیستنس و دیوگنس میگفتند: «آدمی را یا عقل باید تا با آن زندگی کند یا ریسمانی تا با آن خویش را به دار آویزد.»



