کتابکدهیادداشت

طعم حقیقی زندگی

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، کتاب «برف در تابستان» شامل نامه‌های سایادو او جتیکا، راهب بودایی اهل میانمار، به دوستانش است که با ترجمه فرناز فرود از سوی انتشارات کلک آزادگان منتشر شده است. این اثر برای افرادی که به دنبال آرامش و صلح درونی هستند، بسیار ارزشمند می‌باشد. او در مورد اهمیت خلوت‌گزینی که برای رشد انسان بسیار مفید است، اما کمتر به آن توجه می‌شود، می‌نویسد: «مردم اهمیت خلوت‌گزینی را درک نمی‌کنند. آن‌ها دوست دارند با کسی باشند که سرشان را گرم کند یا آنان را به نوعی برانگیزاند. آدم‌ها عطش برانگیزش دارند. وقتی چیزی نباشد که آن‌ها را برانگیخته کند، حوصله‌شان سر می‌رود؛ حتی هنگامی که از نظر جسمی تنها هستند، می‌خوانند، تلویزیون تماشا می‌کنند، به موسیقی یا رادیو گوش می‌دهند یا درباره کارهایی که انجام داده‌اند و کارهایی که می‌خواهند انجام دهند فکر می‌کنند. تنهابودن، نخواندن، تلویزیون تماشا نکردن، گوش ندادن به موسیقی و رادیو و فکر نکردن اموری هستند که هیچ‌گاه به نظر آن‌ها سودمند نیست.»

در دنیای امروز، معیارها و ارزش‌هایی وجود دارند که موجب تسریع فرسایش روان انسان‌ها شده‌اند. سایادو به ما نشان می‌دهد که روزمرگی‌ها، رقابت‌ها و لذت‌هایی مانند ثروت، شهرت و مقام، هرچند که همگان را مشغول کرده، انسان را از آرامش و شادی دور می‌کند. آنچه می‌تواند رهایی‌بخش باشد، ساده زندگی کردن است، زیرا این امر فرصتی برای شناخت بهتر ذهن و بهره‌برداری بیشتر از نیروی خودمان فراهم می‌آورد، نه اینکه نیروی خود را در مسیری به کار اندازیم که به نادیده‌گرفتن خودمان بینجامد. او می‌نویسد: «من نمی‌توانم جهان را تغییر دهم. نمی‌توانم هیچ‌کس، حتی خودم را تغییر دهم، اما می‌توانم مشاهده کنم. اگر خردمند باشم، بدون ناراحت‌شدن از کسی یا موضوعی، فقط نگاه خواهم کرد. مگر من کیستم که بخواهم بار سنگین جهان را بر دوش بکشم؟… بله، دنیا دیوانه است، اما چه کاری از من بر می‌آید؟ هیچ. چرا وقت و انرژی‌ام را با ناراحت بودن در این باره هدر بدهم؟»

سایادو ما را با دنیای ذهن آشنا می‌کند؛ دنیایی که با تجسم وضعیت‌های آرام، آرام می‌شود و با تجسم وضعیت‌های آشفته، آشفته می‌شود. او خروج از وضعیت‌های ناخوشایند را با مراقبه ممکن می‌داند و بر هوشیاری تأکید دارد. نارضایتی نیز یکی از حالت‌های فراگیر در میان انسان‌هاست که به علت بروز باورهای مختلف و جدال‌های بی‌پایان رخ می‌دهد و آرام و قرار را از انسان می‌رباید. او در کتاب به این موضوع اشاره دارد و نارضایتی را به عنوان «یک بیماری» توصیف می‌کند. «مردم نمی‌بینند که خودشان، خودشان را با طمع، غرور و حسد ناراضی می‌کنند… مردم همدیگر را به ستیزه‌جویی ترغیب می‌کنند. نمی‌بینند شادی در ستیزه‌جویی نیست. اگر شما آلودگی‌هایتان را با خود حمل کنید، هر جا بروید، ناراضی خواهید بود.»

سایادو در اینجا توجه ما را به وضعیت درونی‌مان جلب می‌کند. او از طمع، غرور و حسد صحبت می‌کند که وجودشان نشاط را از زندگی انسان دور می‌کند و انسان را در مسابقه بی‌وقفه با دیگران و مقایسه فرساینده با دیگران قرار می‌دهد. نتیجه نهایی این وضعیت، از دست دادن روزها، ماه‌ها و سال‌هایی است که خالی از شور زندگی طی می‌شوند و در نهایت، مرگ را نیز برای انسان سخت می‌کند. یکی از زیباترین بخش‌های کتاب، زمانی است که او درباره طبیعت و پیوستگی خود با آن سخن می‌گوید. او از پرندگانی می‌گوید که برای او آواز می‌خوانند و به او می‌آموزند که نگران نباشد و از لحظات زندگی لذت ببرد. او تأکید می‌کند که نباید خود را با فکر کردن خسته کند و زندگی را همان‌طور که هست بپذیرد. «هوا آفتابی‌ست. پرنده‌ها به هیجان آمده‌اند و همدیگر را صدا می‌کنند. آن‌ها برخلاف انسان‌ها واقعاً از زندگی لذت می‌برند. انسان‌ها اندوهگین، ناراضی، ایرادگیر، کسل و اغلب افسرده هستند. در عمرم یک پرنده افسرده ندیده‌ام. من از کبوترها خواهم آموخت، نه از انسان‌های افسرده و ناشکر.»

سایادو او جتیکا معتقد است که جدا ماندن انسان از طبیعت و تماشای آن از صفحه تلویزیون، از جلوه‌های وضعیت وخیمی است که انسان در روزگار کنونی دارد. او از ما می‌خواهد که از پرمشغله‌بودن دست برداریم و خود را در زندگی شلوغ گرفتار نکنیم. او تأکید می‌کند که باید خود را از حصار آداب و رسوم آزاد کنیم و وقتی برای مراقبه بگذاریم. همچنین، او ما را به رفتن به جنگل، احساس وزیدن باد در میان درخت‌ها، گوش دادن به صدای پرندگان، راه رفتن زیر باران و تماشای آسمان آبی و ماه و ستاره‌ها دعوت می‌کند. او نمی‌خواهد که زندگی در شهر را رها کنیم و راهب شویم، بلکه می‌خواهد اندکی به خودمان مجال بدهیم تا طعم واقعی زندگی و خلوت‌گزینی را بچشیم. در میان شعرهایی که در کتاب خود آورده است، شعری از «ریو کان» وجود دارد که ما را با جهان فکری او بهتر آشنا می‌کند و روح ما را نوازش می‌کند: «نه این که دوست ندارم با انسان‌ها همنشین شوم اما راه بهتر را برگزیده‌ام و تنها در کلبه بوریایی دورافتاده‌ای تنها زیر پنجره می‌نشینم. هیچ کس را در طول روز نمی‌بینم، فقط صدای همیشگی ریزش برگ‌ها. خواهش می‌کنم غروب‌ها به کلبه‌ام بیا تا به نغمه‌خوانی حشرات گوش دهیم. آن گاه تو را به مزارع پاییزی معرفی خواهم کرد.»

در این کتاب، عشق و تنهایی نیز بسیار مورد توجه قرار گرفته‌اند و به رابطه تنگاتنگی میان این دو مفهوم اشاره شده است. به تعبیر سایادو او جتیکا: «تا وقتی نتوانیم بپذیریم تنها هستیم و تا وقتی که نتوانیم روی پای خود بایستیم، نمی‌توانیم رابطه سالم و پرمعنایی با دیگران داشته باشیم. روابط وابسته، استثمارگرانه و فریب‌کارانه هیچ معنایی ندارند و نمی‌توانند دوام بیاورند… انسان برای رشد روانی خود نیاز به رابطه خوب دارد… برای آن‌که دو نفر با هم زندگی کنند، عشق کافی نیست؛ درک عمیق همدیگر ضروری است. ببینید آیا می‌توانید همه چیز او را بپذیرید، بی‌آن‌که بخواهید در او تغییر ایجاد کنید و آیا می‌توانید او را، همان‌طور که هم‌اکنون هست، محترم بشمارید؟… روابط را نباید به عنوان وسیله به کار برد. روابط باید به عشق، درک، احترام و قدرشناسی منتهی شوند… عشق حقیقی و درک عمیق، خیلی رضایت‌بخش‌تر از هرگونه لذت حسی یا پول است… اگر با همه وجود عاشق کسی نشده‌اید (و نیستید)، هنوز یک انسان کامل نیستید؛ فقط یک انسان بالقوه هستید.»

عشق یکی از مفاهیم زندگی‌ساز در زندگی است و می‌تواند انسان را در وضعیت نیکی قرار دهد و او را از اینکه خود را در مرکز جهان قرار دهد، برهاند. اینکه در ادبیات عرفانی ما بر عاشق‌شدن تأکید شده به این خاطر است که انسان تا عاشق نشود از خودمحوری رهایی ندارد. در عشق است که انسان از خودگزینی به سوی دیگرگزینی حرکت می‌کند و خواست و پسند دیگری را بر خواست و پسند خود ترجیح می‌دهد و از وادی خودپرستی می‌گریزد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا