«ساونارول» به قلم محمدرضا خاکی به کتابفروشیها وارد شد

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، نمایشنامه «ساونارول» به دورهای پرتنش و سرنوشتساز از تاریخ فلورانس در اواخر قرن پانزدهم میلادی (دوران رنسانس) میپردازد؛ زمانی که جیرولامو ساوونارولا (Girolamo Savonarola)، کشیش و خطیب پرشور دومینیکن، پس از سقوط خاندان مدیچی، رهبری فکری و سیاسی شهر را به عهده میگیرد. ساونارولا با شعار بازگشت به پاکی ایمان، مبارزه با فساد اخلاقی کلیسا و طرد اشرافیت فاسد، جنبشی مردمی را آغاز میکند که در ابتدا جنبههای رهاییبخش و عدالتخواهانه دارد؛ اما به تدریج این آرمانخواهی مذهبی به تعصبی ویرانگر، تفتیش عقاید شدید و برپایی «آتشبازی تکبرها» (سوزاندن کتابها، آثار هنری و ابزار لهو و لعب در میدان شهر) تبدیل میشود.
این نمایشنامه، کشمکش عمیق این شخصیت پیچیده را با پاپ، اشرافیت فلورانس و در نهایت، تغییر تدریجی نظر مردم و سرنوشت تراژیک او (محکومیت به ارتداد، اعدام و سوختن بر روی هیزم در میدان عمومی) به تصویر میکشد. اثر سوفران پرسشی فلسفی را برای مخاطب امروز مطرح میکند: چگونه اشتیاق برای پالایش و اخلاقگرایی، در بستر قدرت به یک استبداد رعبآور تبدیل میشود؟ میشل سوفران (Michel Suffran) (۱۹۳۱ – ۲۰۱۸) نویسنده نمایشنامه «ساونارول»، پزشک، رماننویس، مقالهنویس و نمایشنامهنویس مشهور فرانسوی و اهل بوردو بود. او علاوه بر فعالیت در زمینه پزشکی، بیش از نیمقرن در عرصه فرهنگ، ادبیات و هنر فرانسه نقش فعالی ایفا کرده است.
سوفران به خاطر پژوهشهای دقیق تاریخی، تسلط بر متون کهن و بررسی روانشناختی بحرانهای وجدان و اخلاق در انسانها شناخته شده است. آثار دراماتیک او بارها در تئاترهای معتبر فرانسه و همچنین رادیو فرانسه به اجرا درآمده و جوایز متعددی از جمله مدال و جوایزی از فرهنگستان فرانسه را برای او به ارمغان آورده است. سوفران در خلق درامهای تاریخی هرگز به بازگویی صرف رویدادها اکتفا نمیکند؛ بلکه گذشته را به عنوان آینهای برای درک روانشناسی قدرت و جنون در دنیای امروز قرار میدهد.
محمدرضا خاکی (متولد ۱۳۲۹) از استادان برجسته و تأثیرگذار تئاتر معاصر ایران است. او دارای مدرک دکتری تئاتر و هنرهای نمایشی از دانشگاه سوربن نوین (پاریس ۳) فرانسه است و سالها به عنوان عضو هیئت علمی در دانشگاه تربیت مدرس و دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، نسلهای متعددی از کارگردانان، پژوهشگران و بازیگران کشور را تربیت کرده است. خاکی به عنوان مترجم، نقش مهمی در معرفی شاهکارهای درام مدرن جهان و متون نظری تئاتر به زبان فارسی ایفا کرده است.
ترجمه آثار برجستهای از نویسندگانی چون اسلاومیر مروژک (شامل «پرتره»، «مهاجران»، «قصاب»، «سفارتخانه»)، ماتئی ویسنییک، یان کات، برتولت برشت و کتابهای مرجع در حوزه نشانهشناسی و نقد تئاتر در کارنامه او به چشم میخورد. ترجمههای دقیق و صحنهمحور او همواره به عنوان متونی اجرایی و معتبر برای کارگردانان و دانشجویان تئاتر محسوب میشوند.
بر اساس این گزارش، «ساونارول» در ۱۵۰ صفحه در قطع رقعی و با قیمت ۵۲۰ هزار تومان، در قالب مجموعه نمایشنامههای نشر عنوان (شماره ۶۸) در دسترس علاقهمندان به ادبیات دراماتیک و پژوهشگران تئاتر قرار گرفته است.



