آموزش و فناوریکتابکده

هنر و معماری کهن سلطانیه در نمایشگاه کتاب زنجان: بازخوانی دغدغه‌های فرم و روایت سینما

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، در ششمین روز از یازدهمین نمایشگاه کتاب استان زنجان، سالن‌های نمایشگاه با حال و هوایی پرجنب‌وجوش و سرشار از پویایی فرهنگی مواجه شدند. علاقه‌مندان به کتاب و کتاب‌خوانی در میان غرفه‌ها و آثار مختلف به جستجوی تازه‌های نشر پرداختند و رویدادهای تخصصی و جنبی حاشیه نمایشگاه نیز توجه بسیاری از پژوهشگران، سینماگران و شاعران را به خود جلب کرد. این روز در تقویم رویدادهای نمایشگاه به پاسداشت شهر تاریخی «سلطانیه»، زادگاه کهن‌ترین و بلندترین گنبد آجری جهان و بارگاه تاریخ، هنر و اندیشه این دیار، نام‌گذاری شده بود.

آیین رونمایی از چهار اثر پژوهشی پروانه عسگری در راستای پاسداشت میراث فرهنگی و معرفی ابعاد تمدنی، هنری و معماری کهن‌شهر سلطانیه در سرای اهل قلم نمایشگاه برگزار شد. این مجموعه آثار به بررسی تخصصی موضوعاتی چون «گرافیک دایره»، «نقوش تزئینی»، «آجرکاری و خط معقلی» و «کارکرد نقش‌های هندسی در تزیینات معماری اسلامی» پرداخته و گامی بنیادین در بازخوانی ظرفیت‌های بی‌شمار گنبد سلطانیه و رمزگشایی از پیوند عمیق میان هندسه قدسی، نقوش معقلی و هویت فرهنگی این دیار به شمار می‌روند و مورد توجه جامعه دانشگاهی و پژوهشگران تاریخ و معماری قرار گرفتند.

ابتکار پیوند روزهای نمایشگاه با شهرستان‌ها اقدامی کم‌نظیر است. ولی‌الله انصاری، فرماندار شهرستان سلطانیه، با تأکید بر ضرورت اعتلای فرهنگ مطالعه گفت: نمایشگاه کتابی که به همت اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و مشارکت همه‌جانبه دستگاه‌ها و فرمانداری‌ها برگزار شده، بستری ارزشمند برای گسترش کتاب‌خوانی و بازشناسی خرده‌فرهنگ‌ها و ظرفیت‌های غنی شهرستان‌ها به عموم مردم استان است. وی همچنین به طرح ابتکاری اختصاص روزهای نمایشگاه به معرفی شهرستان‌ها اشاره کرد و افزود: یکی از رویکردهای ممتاز و کم‌سابقه این دوره، نام‌گذاری هر روز از نمایشگاه به نام فرهنگ و هنر یک شهرستان بود که امروز نیز مهد هنر و معماری یعنی سلطانیه معرفی شد و با استقبال گرم و چشمگیر مردم فرهنگ‌مدار همراه بود.

فرماندار سلطانیه با اشاره به اینکه امروز در برابر هجمه‌های پیچیده فرهنگی، رسالت همگانی ما ترویج آگاهی، کتاب‌خوانی و اعتلای ریشه‌های بومی است، بیان کرد: ما در فرمانداری تمام تلاش خود را برای حضور پربار در نمایشگاه به کار بستیم و صمیمانه از حمایت‌های استاندار محترم زنجان و مدیران کل استانی در برپایی این رویداد اثرگذار قدردانی می‌کنیم.

یکی دیگر از ایستگاه‌های ادبی ششمین روز نمایشگاه، آیین «عصر شعر زنگان» بود که به همت خانه کتاب و ادبیات ایران و اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان زنجان به مناسبت روز ادبیات استان برگزار شد. در این نشست صمیمی و پرشور، شاعران نام‌آشنای دیار زنجان به قرائت سروده‌های خود پرداختند و به پاس عمری پژوهش و آفرینش ادبی، از سه چهره شاخص فرهنگ و هنر استان، حسن حسینعلی (پژوهشگر تاریخ)، پرویز سودی (شاعر پیشکسوت) و سلمان کریمی (نویسنده نام‌آشنای ادبیات داستانی) تجلیل به عمل آمد.

بخش دیگری از برنامه‌های تخصصی این روز به رونمایی و نقد کتاب «تمرین‌های سینمایی: هفت فیلم‌نامه» اثر فرید ناصر اختصاص یافت. یحیی رحمتی، چهره شاخص فرهنگی و مدیرکل اسبق میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان زنجان، در تحلیل این مجموعه اظهار کرد: جهان امروز و فناوری‌هایی چون هوش مصنوعی گرچه در چشم‌برهم‌زدنی فرآورده‌هایی فنی تولید می‌کنند، اما آن‌چه تداوم هنر را تضمین می‌کند هوشمندی هنرمند در حفظ مالکیت شخصی، اصالت اندیشه و حیات درونی اثر است؛ جایگاهی انسانی که هیچ ابزاری توان مصادره آن را نخواهد داشت.

رحمتی با برشمردن جلوه‌های محتوایی کتاب فرید ناصر ادامه داد: نوشته‌های فرید ناصر از دغدغه‌های معاصر امروز آغاز می‌شود و پله‌پله مخاطب را به ژرفای تاریخ می‌برد؛ از دل روایت‌های جبهه و شلمچه تا بازخوانی دغدغه‌های اواخر دهه‌های پنجاه و شصت. او به ارزش‌ها وفادار و احترام‌گذار است، بی‌آنکه به سمت تحمیل پیام یا بستن افق ذهن حرکت کند. نقطه قوت درخشان این متن‌ها در آن است که مانند ذات غزل حافظ، اثر را در دام احکام قطعی گرفتار نکرده و به وسع و ذهنیت خواننده مجال کشف و مشارکت داده است؛ همان رویکردی که قصه را از کلیشه‌های تکراری پایان‌بندی می‌رهاند و سرنوشت روایت را با زیست و انتخاب مخاطب پیوند می‌زند.

در ادامه، فرید ناصر، مؤلف اثر، با اشاره به دغدغه‌های فرمی و مبانی نظری کتاب توضیح داد: کتاب “تمرین‌های سینمایی” حاصل تلاشی است در مسیر فهم و نگارش فیلم‌نامه و ادای دینی به همسرم که همواره انگیزه‌بخش من در این مسیر بوده است. این آثار، برآمده از یک دوره زیست تجربی و کشف کورمال‌کورمال در ساختار متن سینمایی است؛ چراکه باور دارم هنرمندی که نقشه صفر تا صد راه را پیشاپیش ثابت فرض کند، خلاقیتش را باخته است.

ناصر با آسیب‌شناسی فضای روایی معاصر خاطرنشان کرد: در سال‌های اخیر، جریان سینما درگیر تکرار یا هیاهوهای بی‌ثمر پیرامونی شده و از عنصر درخشان ساختن “خاطره مشترک” میان مردم فاصله گرفته است. نگاه نقادانه درست، به‌مثابه عینکی است که وضوح دیدن را به جامعه بازمی‌گرداند. وی تصریح کرد: سینما نباید صرفاً تخدیری برای گذران وقت یا گروگان‌گیری تماشاگر روی صندلی تلقی شود، بلکه حتی اختراع ابزاری چون آتش نیز فراتر از گرمابخشی، افق‌های تازه‌ای چون پخت‌وپز و تحول تمدنی خلق کرد. ما نیازمند مطالعه، خواندن فیلم‌نامه و نمایشنامه و بازگشت به رویکردهایی چون “فیلم‌مقاله” و سینمای خلاقانه فردی هستیم تا بتوانیم با تکیه بر فرم و اندیشه، خاطره‌هایی زنده و ماندگار برای فرهنگمان بیافرینیم.

احمد بیگدلی، نماینده مردم خدابنده در مجلس شورای اسلامی، در حاشیه بازدید از غرفه‌ها و بخش‌های مختلف نمایشگاه بیان کرد: خوشبختانه پس از چند سال وقفه در برپایی نمایشگاه بزرگ کتاب در زنجان، شاهد رویدادی منظم، منسجم و پویا هستیم. هم‌نشینی ناشران برجسته کشوری و استانی در کنار استقبال صمیمی و چشمگیر خانواده‌ها، گواه اشتیاق عمیق جامعه به مطالعه و رویدادهای اصیل فرهنگی است. نماینده مردم خدابنده با قدردانی از اهتمام اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیریت نمایشگاه تصریح کرد: تسهیلاتی همچون تخصیص رایگان فضای نمایشگاهی، ارائه تخفیف‌های ویژه و تدارک سازوکار مناسب برای حضور فعالان شهرستانی، اقدامی شایسته در راستای حمایت از نشر و توزیع عادلانه فرهنگ است.

وی ابراز کرد: پیشنهاد ما این است که چنین الگوهایی در ادامه گسترش یافته و نمایشگاه‌هایی اختصاصی نیز برای معرفی آیین‌ها، سنن، تولیدات بومی و تنوع فرهنگی اقوام و شهرستان‌های مختلف دایر شود تا زنجان بیش از پیش کانون هم‌افزایی هویت‌های اصیل بومی و ملی باشد. ششمین روز نمایشگاه کتاب زنجان با تداوم گپ‌وگفت‌های اهالی قلم، استقبال کم‌نظیر خریداران کتاب و ثبت برگ زرین دیگری از دیپلماسی فرهنگی و بومی استان در نمایشگاه بین‌المللی کاسپین زنجان به پایان رسید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا