خاتم؛ فرصتی برای بهرهگیری از آموزههای نبوی در پاسخ به نیازهای امروزی

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، امروز، ۲۸ مهرماه، مراسم افتتاحیه و رونمایی از فراخوان دوازدهمین دوره جشنواره خاتم در کتابفروشی زیتون برگزار شد. در این فراخوان، ویژه تولید آثار ادبی مرتبط با سیره پیامبر اکرم(ص)، محورهای اصلی به شرح زیر اعلام شده است: «با توجه به بعثت امّت اسلامی، جشنواره خاتم موضوعات محوری آفرینش آثار در این دوره را چنین اعلام میکند: بازنمایی، بازگویی و بازآفرینی سیره و روش پیامبر اکرم(ص) در زمینههای زیر: – خداآگاهی و خدامحوری – وحدت و همدلی – دشمنشناسی – تابآوری و پایداری در بحرانها و سختیها – مبارزه با استکبار.
بخشهای جشنواره شامل: ۱. داستان کوتاه در حداکثر پنج هزار کلمه در سه حوزه «بزرگسال»، «کودک» و «نوجوان» ۲. داستانک: داستان کوتاه کوتاه، داستان کوچک، داستان مینیمال ۳. طرح رمان: ارسال طرح رمان و حمایت از آثار نوشته شده بر اساس طرحهای ارسالی پس از کارشناسی و تایید در شورای تولید دفتر نشر فرهنگ اسلامی ۴. رمان. شرایط ارسال اثر: شرکت در جشنواره برای همۀ گروههای سنی، پیروان همه ادیان و مذاهب و به زبانهای مختلف آزاد است. آثاری که تنها از طریق پست و یا از طریق پایگاه اینترنتی جشنواره در فرمتهای word و pdf به همراه نشانی دقیق پستی و الکترونیک، شماره تلفن ثابت و همراه و شرح حال کوتاهی از نویسنده ارسال شوند، به بخش مسابقه راه مییابند. آثاری به مسابقه راه مییابند که قبلاً منتشر نشده و در جشنواره خاتم و سایر جشنوارهها و مسابقات ارائه نشده باشند. آثار ارسالی عودت داده نخواهد شد. آثار برگزیده توسط دفتر نشر فرهنگ اسلامی به نام جشنواره خاتم منتشر خواهند شد. اطلاعات تکمیلی شامل برخی محورهای موضوعی داستان، معرفی برخی از منابع معتبر و سایر شرایط را در پایگاه اینترنتی جشنواره مشاهده کنید.
تقویم اجرایی جشنواره: – مهلت ارسال ۳۱/۴/۱۴۰۶ – آیین اختتامیه و تقدیم جوایز در شهریور ماه سال ۱۴۰۶ برگزار خواهد شد. جوایز: نویسندگان سه اثر برتر در هر یک از سه حوزۀ «کودک»، «نوجوان» و «بزرگسال» به ترتیب زیر اهداء میگردد: – نفر اول ۳۰۰ میلیون ریال به همراه دیپلم افتخار – نفر دوم ۲۰۰ میلیون ریال به همراه دیپلم افتخار – نفر سوم ۱۵۰ میلیون ریال به همراه دیپلم افتخار – برگزیده چهارم تا ششم ۵۰ میلیون ریال به همراه لوح تقدیر – برای سه اثر برتر در بخش داستانک: داستان کوتاه کوتاه، داستان کوچک، داستان مینیمال: هر یک ۵۰ میلیون ریال – جایزه بخش طرح رمان: خرید و انتشار آثار برگزیده – جایزه بخش رمان: نفر برگزیده بخش رمان؛ حقالتألیف تا مبلغ یک میلیارد ریال (صدمیلیون تومان) (به عنوان پیش پرداخت چاپ مکرر اثر تا سقف جایزه).
در آیین آغاز به کار و رونمایی از فراخوان دوازدهمین دوره جشنواره خاتم، علی اکبر اشعری، رئیس جشنواره، در سخنانی بیان کرد: برگزاری و استمرار این جشنواره مرهون عنایت خاص خداوند و پیامبر اسلام (ص) است. همانگونه که در باب سایر فرامین و آموزههای اسلامی لازم است گروههایی به ترویج و آموزش بپردازند، این ضرورت در باب سیره نبوی نیز احساس میشود و باید اهالی قلم کمک کنند سیره و گفتمان نبوی در جامعه پیاده شود. وی به محورهای این دوره از جشنواره اشاره کرد و افزود: در این دوره با توجه به وقایع روز، پنج محور اصلی درنظر گرفته شده که هریک از مسائل مهم و حیاتی روز هستند و باید هرچه بیشتر مورد تعمق قرار گیرند. امیدوارم این جشنواره کمک کند داستاننویسان در تولید ادبیات نبوی هرچه بیشتر به اقتضائات روز توجه کنند. امسال که در هزار و پانصدمین سالروز میلاد پیامبر اسلام قرار داریم، تلاش داریم جشنواره خاتم را از شکل ملی به صورت بینالمللی تبدیل کنیم و اعتقاد داریم این جشنواره باید مردمی و خودجوش به فعالیت خود ادامه دهد.
همچنین محسن چینیفروشان، مدیرعامل دفتر نشر فرهنگ اسلامی، در سخنانی با اشاره به اینکه میان مسلمانان جهان در موضوعاتی چون قرآن، توحید و پیامبر اسلام (ص) اشتراک وجود دارد، تاکید کرد: با توجه به وجود این اشتراکات، جشنواره میتواند بینالمللی شود. وی اظهار امیدواری کرد که فعالیت فرهنگی برگزاری جشنواره خاتم که از ۱۲ سال پیش شروع شده با لطف الهی و عنایت پیامبر اسلام به حرکت خود ادامه دهد و از همکاری نهادهای مختلف با این جشنواره قدردانی کرد.
در ادامه، محمدرضا شرفی خبوشان، دبیر علمی جشنواره، در سخنانی بیان کرد: شاهد دعوت از نویسندگان و هنرمندانی هستیم که برای مفاهیمی که در اسلام توسط پیامبر بزرگ ما در هنرهای مختلف بازتاب پیدا کرده، آستین بالا زدند تا در نثر و ادبیات داستانی مفاهیم اسلامی را بازتاب دهند. از زمان حیات پر برکت و مبارک پیامبر ما شاهد هستیم که در رشتههای مختلف، هنرمندان مسلمان با تعمق و تدبر در آموزههای اسلامی، اعتقاد و تصمیم قلبیشان این بوده که این آموزهها را ماندگار کنند. در هنرهای اسلامی از خوشنویسی تا معماری، از شعر تا نثر، این هنرمندان بودند که با اعتقاد و عشق و ایمان خود درصدد بازتاب عصاره آموزههای پیامبر بزرگ ما بودند و چه چیزی غیر از این هنرهای ماندگار، اسلام را زنده نگاه داشته است؟ آموزههای فقها و علما و دانشمندان با بازتاب در هنر ماندگار شدهاند و ما اگر حرفی برای گفتن داریم، به خصوص در گستره جغرافیای جهان اسلامی، جایی که هنر آستینش را بالا زده و مفاهیم اسلامی را در قالبی درست و زیبا منعکس کرده، آنجا ما داعیه ماندگاری داریم.
وی ادامه داد: هنر همیشه حقیقت اسلام را با شکلی ظریف و ماندگار جهانی کرده و از همان قرون ابتدای اسلام، هنرمندان این وظیفه را در وجود خود احساس کردند و در آثاری که باقی مانده است، ما بازتاب مفاهیم اسلامی و پیام پیامبر (ص) را به عینه شاهد هستیم. شرفی خبوشان با طرح این سوال که چرا جشنواره خاتم ادبیات داستانی را به عنوان یکی از شاخههای هنرهای اسلامی برگزیده، گفت: ادبیات داستانی در دنیای امروز یکی از وجوه مهم رسانه است و ادبیات داستانی با شکلهایی که در هر دوره در جشنواره خاتم دارد، یعنی رمان، داستان کوتاه و داستانک، در حوزههای مختلف قصد دارد به وجه بسیار برجسته اعلام کند که در روزگار ما رسانه میتواند در قالب ادبیات متجلی باشد. داستانمحوری در رسانه بسیار مهم است. در این دوره جشنواره در قالب پنج محور به آموزههایی از پیامبر اسلام (ص) اشاره شده که هریک قابل اعتنا هستند، اما آیا این موضوعات به همین شکل بیان مستقیم محتوا میتوانند در دنیای امروز برای نسل جوان و برای مخاطبانی که در معرض شکلهای مختلف رسانه قرار دارند، موثر باشند؟ قطعا باید این آموزهها در قالب داستان بیان شود، یعنی خود داستان میتواند یک هنر مادر باشد به این معنا که باقی هنرها در وجوه مختلف به تولیدات داستانی مراجعه میکنند و میتوان از آن فیلم یا انیمیشن تولید کرد. امروز نیاز داریم که ادبیات داستانی برجستگیها و موضوعات مهمی را که پیامبر بزرگ ما همواره در کلام و در شیوه زندگی خود تبلیغ میکردند، در شکل جدیدی ارائه کنند. باید جشنواره خاتم را یک جشنواره مهم در پاسخ به نیازهای روز بدانیم و به دلیل اشراف ما به وجوه داستان بوده که پیروز میدان رسانه شدهایم. اینکه چگونه قهرمانان خودمان را به دنیا معرفی میکنیم و چگونه رخداد جنگ را برای دنیا تعریف میکنیم. یک سر این جنگ ظلم و کفر و یک سر این جنگ حق و حقانیت است و این جدال و ستیز در عناصر روایت وجود دارد. اشراف ما بر عناصر روایتی میتواند حقانیت ما را بازگو کند. امروز میخواهیم این حقیقت را بیان کنیم که ما در برابر ظلم گردن کج نمیکنیم و ما میایستیم تا نشان دهیم آن چیزی را که برایش انقلاب کردیم با تسلیم شدن جور در نمیآید که در آموزههای اسلامی و نبوی هم به آن اشاره شده است. جشنواره خاتم هم به روز است، هم به قالب و رسانه فکر میکند و هم به نیاز امروز توجه دارد. جشنواره خاتم دوازدهمین دوره خود را با نشاط و ایمان آغاز میکند و آثاری خلق میشوند که میتوانند بازتابدهنده جهاد و مقاومت رزمندگان ما باشند.
در ادامه، پس از رونمایی از فراخوان جشنواره در بخشهای اصلی و دانشآموزی و قرائت بخشی از رمان «افیرا» توسط نویسنده آن، زینب کثیری، سعید طاووسی مسرور از اعضای هیئت علمی جشنواره به ارائه توضیحاتی در باب منبعشناسی مورد نیاز نویسندگان نبوی پرداخت. وی در بخشی از سخنان خود با اشاره به اینکه هوش مصنوعی راه را برای استفاده نویسندگان از منابع خارجی و نیز منابع کهن آسان کرده، به معرفی چندین کتاب مفید برای استفاده علاقهمندان به شرکت در جشنواره خاتم پرداخت و گفت: کتاب «منابع تاریخ اسلام» نوشته رسول جعفریان منبعی مفید برای راهنمایی نویسندگان است و در این کتاب، به معرفی تواریخی پرداخته که بهنوعی مشتمل بر حوادث تاریخ صدر اسلام، یعنی سه قرن نخست اسلامی است. بحث این کتاب بهطور موضوعی، تاریخنگاری نیست، بلکه در درجه نخست، منابع تاریخ اسلام است. یکی از ویژگیهای عمده این اثر، آن است که برای نخستین بار، سهم شیعه را نیز در تاریخنگاری تا اندازهای آورده است. طاووسی مسرور همچنین به معرفی کتاب «قاف» نوشته یاسین حجازی و «آثار احمدی» پرداخت. آثار احمدی، تاریخ زندگانی پیامبر اسلام و ائمه اطهار به زبان فارسی اثر احمد بن تاجالدین استرآبادی، عالم قرن دهم است. این اثر تاریخی و کلامی، در شرح احوال و غزوات پیامبر اکرم(ص) و علی بن ابی طالب(ع) و اندکی از کرامات و معجزات ائمه اثنی عشر است. وی همچنین از کتابهای «سیره نبوی» و «اخلاق پیامبر، اخلاق ما» نیز به عنوان منابعی مفید برای استفاده نویسندگان یاد کرد. کتاب «سیره نبوی: روایت داستانی» (ترجمه و بازآفرینی اثر «ذروه العلیاء فی سیره المصطفی» اثر ابوالحسن احمد بن عبدالله بکری) با ترجمه و تحقیق رسول جعفریان منتشر شده و «اخلاق پیامبر و اخلاق ما؛ نو نگاهی به سلوک اخلاقی پیامبر و نقد طنزآمیز خلقیات خودمان» اثری از جلال رفیع، نویسنده، روزنامهنگار و طنزپرداز است.



