شرایط دشوار، نویسندگان برجسته پرورش میدهد

جواد افهمی، یکی از اعضای هیئت علمی نوزدهمین دوره جایزه جلال آل احمد که در دورههای مختلف این جایزه سابقه داوری و شایسته تقدیر شدن را دارد، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد با اشاره به تثبیت جایگاه جایزه جلال در فضای ادبی کشور، بیان کرد: این جایزه اعتبار خود را از مبلغش کسب میکند و نمیتوانیم نادیده بگیریم که مبلغ هر جایزه بر میزان استقبال از آن تأثیرگذار است. خوشبختانه در دورههای اخیر، اعتماد نویسندگان از گرایشهای فکری مختلف به جایزه جلال افزایش یافته و ناشران و اهالی قلم فاصله خود را از این جایزه مهم کاهش دادهاند. هرچند هنوز تا رسیدن به وضعیت ایدهآل فاصله داریم، اما با سیاستگذاریها و ریلگذاریهای انجامشده، شاهد تغییرات مثبت و در نتیجه استقبال بیشتر از این جایزه بودهایم.
وی همچنین با تأکید بر اینکه نقدی بر شکل اجرا و مدیریت برگزاری جایزه جلال ندارد، گفت: با این حال، معتقدم که اعضای هیئت علمی جایزه جلال باید برای بازه زمانی طولانیتری، حدود سه یا چهار سال، ثابت بمانند تا فرصت بیشتری برای رسیدن به یک وضعیت ایدهآل در بررسی روال داوریهای این جایزه مهم داشته باشند.
این نویسنده با اشاره به اینکه گاه برخی جهتگیریهای صنفی در داوریها، که متأسفانه در جوایز ادبی دولتی و بهویژه در برخی جوایز خصوصی مشاهده میشود، فضای ادبیات را مسموم میکند، افزود: گاهی دیده شده که یک جشنواره خصوصی از آثار برگزیدگان یک جایزه خاص دولتی استقبال نمیکند و این عامل مانع پویایی و پیشرفت در حوزه ادبیات داستانی ما شده است. برگزارکنندگان جوایز ادبی، چه دولتی و چه خصوصی، باید به توانمندی قلم نویسنده و ارزش کار او بدون در نظر گرفتن ناشر و یا گرایش فکری او توجه کنند. اگر جشنوارهها از چنین نگاههای بیمار و مسمومی رها شوند و داوران نیز بدون هیچ حب و بغضی به بررسی و داوری آثار بپردازند، شاهد تحولی مثبت در فضای ادبی کشور خواهیم بود.
وی ادامه داد: سینمای معاصر ما زودتر از ادبیات توانسته به فضای بینالمللی وارد شود و امیدوارم در سالهای آینده با رونق گرفتن فضای نشر ادبیات و برطرف شدن موانع، شاهد برگزاری جوایز ادبی کشورمان، از جمله جایزه معتبر جلال، در سطح بینالمللی باشیم.
عضو هیئت علمی جایزه جلال بر اهمیت نقش رسانهها در تحقق مأموریت جایزه جلال آل احمد در معرفی بهترین آثار حوزه ادبیات به جامعه کتابخوان تأکید کرد و افزود: پوشش برنامههای جوایز ادبی و ورود جدی به عرصه معرفی و نقد کتاب نباید به چند رسانه محدود باشد و باید تعامل خبرگزاریها و نشریات کشور با فضای ادبی و برگزارکنندگان رویدادهای مهم در حوزه کتاب و ادبیات افزایش یابد.
وی با بیان اینکه اکنون در بهترین شرایط برای خلق آثار ادبی ارزشمند قرار داریم، گفت: زندگی زیر سایه جنگ و با دغدغه معاش و ترس از دست دادن امنیت و بحرانهای بیشتر سخت است، اما هرچه شرایط دشوارتر باشد، زمینه برای تولید اثر ادبی در ژانرهای مختلف مساعدتر است. جنگ ویتنام با اینکه پدیدهای بسیار تلخ بود، اما محملی برای خلق آثار ادبی و هنری جذاب و تأثیرگذار در روایت جنایتهای آمریکا شد. هرچه از دو جنگ تحمیلی اخیر و جزئیات حوادث آن فاصله بگیریم، تأثیرگذاری آثار ادبی مرتبط با این جنگها و نیز شرایط خاص امروز کشورمان کمتر میشود و اکنون باید اهالی قلم دست به کار شوند.
وی افزود: ۲۰ سال پیش که درباره جنگ هشتساله داستان مینوشتم، خودم سابقه حضور در جبهه را داشتم و برای پرداختن به عملیاتهای والفجر و کربلای ۵ میتوانستم از راهنمایی و تجربه فرماندهان و رزمندگان حاضر در آن عملیاتها استفاده کنم، اما نویسنده نسل جوان اگر بخواهد برای جنگ ایران و عراق بنویسد، ناچار است به اسناد و کتابها بسنده کند. بنابراین اکنون فرصت مهیاست که نویسندگان توانمند ما مانند ماهیگیرانی ماهر به صید سوژههای بکر و تأثیرگذار بپردازند و بازار نشر را رقابتی و شاداب کنند.



