نقد؛ کلید پیشرفت و تعالی ادبیات

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، به نقل از ستاد خبری سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، مراسم اختتامیه بیستوچهارمین دوره جشنواره «قلم زرین» به همت انجمن قلم ایران و با همکاری خانه کتاب و ادبیات ایران، در روز چهارشنبه (۲۷ آبان ۱۴۰۵) با حضور ابراهیم حیدری؛ دبیر هفته کتاب سی وچهارم و مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، محسن پرویز؛ رئیس هیاتمدیره انجمن قلم ایران، راضیه تجار، میثم نیلی و جمعی از نویسندگان و شاعران در سرای کتاب خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
ابراهیم حیدری در این مراسم با بیان اینکه استمرار بیش از دو دههای جشنواره قلم زرین نشاندهنده تأثیرگذاری آن در بخشهای مختلف جامعه است، گفت: دوام و قوام چنین برنامهای نشان میدهد که توانسته است در نقاط مختلف کشور تأثیرگذار باشد. ما در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بر این باوریم که امور فرهنگی باید به تشکلها و انجمنها سپرده شود و دولت و حاکمیت باید نقش یاور و پشتیبان را ایفا کنند.
وی همچنین به ظرفیتهای انجمن قلم ایران در حوزه آموزش و شناسایی استعدادهای ادبی اشاره کرد و افزود: کشور ما دارای ظرفیتهای متنوعی است و زبانها، گویشها و فرهنگهای گوناگونی در نقاط مختلف کشور وجود دارد. یکی از وظایف انجمنها شناسایی این ظرفیتها و معرفی آنها به نهادهای مسئول برای حمایت و پشتیبانی است.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران ادامه داد: ما در حوزه ادبیات از تاریخ و پیشینه غنی برخورداریم و استعدادهای فراوانی در سراسر کشور وجود دارند که باید شناسایی و پرورش داده شوند. انجمنها میتوانند در این زمینه نقش مؤثری ایفا کنند و ما نیز آمادگی داریم از این افراد و فعالیتهای آموزشی و فرهنگی حمایت کنیم.
حیدری همچنین به ضرورت توجه به نقد ادبی اشاره کرد و گفت: سال گذشته هنگام بررسی آثار جایزه جلال آلاحمد متوجه شدیم که در بخش نقد ادبی با ضعفهایی مواجه هستیم. این مسئله به ضعفهای مجموعه ما برمیگردد، اما تشکلهای ادبی نیز میتوانند در برطرف کردن این خلأ نقش مؤثری داشته باشند. فضای ادبی بدون نقد رشد نمیکند و اگر این فضا محدود شود، امکان پیشرفت ادبیات نیز کاهش مییابد.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با تأکید بر جایگاه کتاب در هویت تاریخی و فرهنگی ایران بیان کرد: ما ملتی هستیم که تاریخ، ادبیات و دینمان با کتاب پیوند خورده است. انتظار داریم انجمن قلم ایران در این زمینه همکاری کند و با برگزاری کارگاههای آموزشی به تقویت جریان نقد ادبی کمک کند.
وی افزود: خانه کتاب و ادبیات ایران به همه انجمنها و تشکلهایی تعلق دارد که در چارچوب مقررات نظام جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکنند و ما آمادگی داریم امکانات لازم را در اختیار تشکلها قرار دهیم.
حیدری در ادامه به تحولات و رویدادهای دو سال اخیر کشور اشاره کرد و گفت: در این مدت اتفاقات کمسابقهای در کشور ما رخ داده است. دشمن با تمام امکانات خود تلاش کرد تابآوری ملت ایران را کاهش دهد، اما مردم ما روزبهروز قدرتمندتر و استوارتر شدهاند. اهالی قلم باید این رویدادها را با قلم خود روایت کنند.
دبیر هفته کتاب سی وچهارم با اشاره به ظرفیت ادبیات در انتقال تجربههای تاریخی به مخاطبان جهانی بیان کرد: باید داستانهایی خلق کنیم که تلخی این حوادث را روایت کنند و به دنیا نشان دهند ملت ایران چگونه در برابر دشواریها ایستادگی میکند.
حیدری در پایان با اشاره به اهمیت بازخوانی تجربه دفاع مقدس هشتساله بیان کرد: یادآوری تجربه جنگ هشتساله میتواند در روایت و تحلیل شرایط امروز تأثیرگذار باشد و بخشی از این مسئولیت بر عهده اهالی فرهنگ و قلم است.
محسن پرویز نیز در این مراسم با اشاره به نقش چهرههای برجسته ادبیات انقلاب اسلامی در شکلگیری و فعالیت انجمن قلم ایران، گفت: شخصیتهایی همچون مرحوم طاهره صفارزاده و نصرالله مردانی از جمله افرادی بودند که در تأسیس و شکلگیری انجمن نقش مؤثری داشتند. بخشی از شکلگیری انجمن قلم ایران مدیون فعالیت این بزرگان است.
رئیس هیاتمدیره انجمن قلم ایران با اشاره به فعالیتهای انجمن در حمایت از نویسندگان و شاعران بیان کرد: یکی از اقدامات برجسته این انجمن تلاش برای کاهش نابرابری میان تهران و شهرستانها در دسترسی به امکانات فرهنگی و آموزشی بود. نویسندگان شهرستانی باید از تجربه و دانش استادان برجسته بهرهمند شوند.
پرویز انتشار مجموعهای با عنوان «صد اثر از صد نوقلم» را از دیگر فعالیتهای انجمن قلم برشمرد و گفت: این انجمن با پیگیری این طرح، زمینه انتشار آثار نویسندگان و شاعران کمتر شناختهشده را فراهم کرد.
رئیس هیاتمدیره انجمن قلم ایران افزود: انجمن قلم ایران زمینه برخورداری نویسندگان از درجه هنری را فراهم کرد و این درجه با تأیید نهادهای مرتبط صادر میشود. همچنین مجموعهای از آثار شاعران و نویسندگان پیشکسوت نیز با همکاری انجمن منتشر شده است.
پرویز در ادامه به برگزاری جشنواره قلم زرین اشاره کرد و گفت: هدف این جشنواره بررسی آثار منتشرشده در حوزه ادبیات بدون سوگیری و با رویکردی منصفانه بود. ما تلاش کردهایم تا حد امکان، فرصت عادلانهای برای دیدهشدن آثار فراهم کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت تداوم ارتباط انجمن قلم با برگزیدگان این جشنواره گفت: یکی از وظایف انجمن پس از برگزاری جشنواره، همراهی با برگزیدگان و حفظ ارتباط با آنان است.
پرویز در بخش دیگری از سخنان خود گفت: ما در دو سال گذشته دو رخداد بسیار مهم را پشت سر گذاشتهایم که هنوز به ابعاد آنها نپرداختهایم. این رویدادها ظرفیت فراوانی برای بررسی و روایت دارند و اهالی قلم باید به ابعاد مختلف آنها توجه کنند.
در ادامه این آیین، بیانیه هیئت داوران بیست و چهارمین جشنواره قلم زرین از سوی محمدحسین انصارینژاد؛ دبیر علمی این جشنواره خوانده شد: «بسم الله الرحمن الرحیم ن وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَ قلم، ودیعهای الهی و یکی از شریفترین ابزارهای تعالی انسان است؛ ابزاری که میتواند حقیقت را روایت کند، زیبایی بیافریند و چراغی در مسیر آگاهی و تعالی جامعه برافروزد. با گرامیداشت یاد و خاطره شهیدان جنگهای تحمیلی اخیر، بیستوچهارمین جشنواره کتاب سال قلم زرین، با وجود شرایط دشوار، به لطف خدا، آثار منتشرشده در سال ۱۴۰۴ را در پنج حوزه شعر بزرگسال، داستان و رمان بزرگسال، شعر کودک و نوجوان، داستان کودک و نوجوان و نقد و پژوهش ادبی مورد بررسی قرار داد.
هیئت داوران این دوره، با تأکید بر استقلال رأی و رعایت اصول علمی و حرفهای داوری، تلاش کرد آثار را بر اساس معیارهایی همچون خلاقیت و نوآوری، استحکام ساختاری و غنای زبانی ارزیابی کند. در این داوری، خود اثر و کیفیت ادبی آن معیار اصلی ارزیابی بود.



