کتابهای کودکانه نباید بار آموزش را به دوش بکشند

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، فرهاد حسنزاده در رویداد «کودکتاب» درباره تأثیر ارتباط در دیدگاه خود نسبت به ادبیات کودک اظهار داشت: کار کردن با کودکان به من ایدههای جدیدی میداد و مطالعه آثار آنها به من کمک میکرد تا به دنیای ذهنی کودکان نزدیکتر شوم و درک بهتری از ادبیات کودک پیدا کنم.
وی ادامه داد: در این مسیر متوجه شدم که بسیاری از نویسندگان به تجربیات کودکی خود اشاره میکنند و از آن عبور میکنند، در حالی که نویسنده باید شناخت کافی از دنیای کودک داشته باشد.
حسنزاده در مورد رمان «هستی» که توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شده است، گفت: این رمان به روزهای ابتدایی جنگ هشتساله میپردازد و با توجه به شناختی که از مخاطب داشتم، عنصر طنز را به آن اضافه کردم. شخصیت اصلی «هستی» دختری است که با جسارت رفتار میکند و این ویژگی در شکلگیری شخصیت او و روایت داستان تأثیرگذار است.
این نویسنده با اشاره به دورهای که پس از فاصله گرفتن از آموزش کودکان به آن پرداخت، گفت: کلاسهای آموزشی برای کودکان برگزار کردم و آنچه آموخته بودم را با روشهای نوین آفرینش خلاقانه با آنها به اشتراک گذاشتم. این کلاسها در ابتدا به صورت حضوری برگزار میشد و در دوره کرونا به شکل مجازی ادامه یافت.
من به آموزش و نوشتن به صورت بازی نگاه میکنم و تلاش میکنم که کودکان الزاماً نویسنده نشوند، بلکه وارد بازی شوند و از آن لذت ببرند.
حسنزاده در مورد فعالیتهای اخیر خود نیز گفت: نوشتههایی درباره الفبا و روانخوانی الفبا دارم که با بازی همراه است. نشریه «بچههای ما» شامل شعر و داستان است و سردبیری آن با همکاری کودکان انجام میشود و ما سعی کردهایم با ذهنیت و خلاقیت کودکان همگام باشیم. ایدهها از خود بچهها میآید و در شمارههای بعدی نیز بخشی از ایدهها و نوشتههای آنها بازنشر میشود.
حسنزاده در خصوص شکلگیری ایدههای آثارش اظهار کرد: ایده کتاب از راههای مختلف به من میرسد که گاهی به صورت الهام و گاهی به شکل تلاش و از سوی ناشر به وجود میآید. گاهی شنیدن یک سمفونی، دیدن یک فیلم یا الهام گرفتن از یک اثر هنری، زمینهساز شکلگیری یک ایده میشود.
حسنزاده با اشاره به تغییر مسیر خود در نویسندگی گفت: از یک مقطع به بعد توانستم مفاهیم فلسفی را وارد داستانهایم کنم. در مسیر زندگی، اگر بتوانم باری از دوش کسی بردارم، این میتواند باعث شود جامعه احساس خوشبختی بیشتری کند. پنج حس در همه انسانها وجود دارد، اما به اندازه زندگی و تجربههای آنها متفاوت است و در یک هنرمند، این حسها گاهی بیش از حد فعال هستند. کودکان میتوانند با همین حسها دنیای اطراف خود را بهتر بشناسند و ادبیات نیز میتواند به این شناخت کمک کند.
حسنزاده درباره کارکرد کتاب کودک گفت: کتاب کودک نباید بار تعلیم و تعلم را بر دوش بکشد و کودک باید ابتدا از کتاب لذت ببرد و حرفهای ناگفته زندگی و تجربههای خود را از طریق کتاب تکمیل کند. من به عنوان نویسنده به نوشتن به عنوان یک بازی نگاه میکنم و مخاطب نیز باید این ویژگی را تجربه کند.
او افزود: در برخی آثارم بخشی را قرار میدهم که مخاطب آن را کامل کند تا ارتباطی تعاملی میان اثر و خواننده شکل بگیرد. کتابها بلیت یک سفر هستند تا کودک بتواند با آن همراه شود و در نهایت با یک حس خوشایند از آن بازگردد.
این نویسنده با اشاره به تأثیر بلندمدت ادبیات بر مخاطب گفت: گاهی اثر یک کتاب در همان دوران کودکی خود را نشان نمیدهد و ممکن است در بزرگسالی یا حتی در درازمدت بروز پیدا کند. وقتی به عنوان نویسنده پای نوشتن اثر مینشستم، پارامترهایی وجود داشت که شاید به شکل آگاهانه متوجه آنها نبودم و بعدها یک منتقد موشکافانه به اثر نگاه میکرد و به همان موارد اشاره میکرد.
این نویسنده تأکید کرد: به نظرم اثر باید چندوجهی باشد تا مخاطب بتواند برداشت خود را از آن داشته باشد و هر خواننده متناسب با تجربه و نگاه خود با اثر ارتباط برقرار کند. اگر مطالعه از خانواده و در ابتدا از والدین آغاز شود، کودک نیز آن را یاد میگیرد. مدرسه، معلمان و کتابخانههای مدارس نیز در این زمینه نقش مهمی دارند که زمانی وجود داشتند و برای نسل ما مشوق خوبی برای مطالعه بودند.



