حماسه دفاع مقدس؛ از داستانهای کلاسیک تا دنیای دیجیتال

سجاد محقق عطایی در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد در زنجان، به تفاوتهای ساختار ادراکی نسل دیجیتال اشاره کرد و گفت: صرفاً استفاده از تکنولوژی کافی نیست؛ بلکه ابزارها باید در خدمت معنا قرار گیرند تا از سرگرمیسازی سطحی جلوگیری شود و دفاع مقدس، به جای یک واقعه تاریخی، به الگویی زنده برای زیست آینده تبدیل شود.
وی با تحلیل وضعیت کنونی فرهنگ دفاع مقدس بیان کرد: بزرگترین چالش ما در برابر نسل جدید، تفاوت در ساختار ادراکی است. نسل دیجیتال با محتوای کوتاه، سریع و بصری رشد کرده است؛ بنابراین اگر روایتهای حماسی با کلمات دشوار و متون طولانی ارائه شوند، با سدی از بیتوجهی مواجه خواهند شد. محقق عطایی تأکید کرد: ما باید از متنمحوری به سمت تصویرمحوری حرکت کنیم و روایتها را از حالت توصیفی صرف، به سمت درامهای فردی و تجربههای زیسته سوق دهیم تا مخاطب بتواند با حوادث همذاتپنداری کند.
این پژوهشگر در ادامه به نقش تکنولوژیهای نوین مانند واقعیت مجازی (VR) و هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت: استفاده از تکنولوژی برای تولید محتوا ضروری است، اما باید مراقب بود که تکنولوژی صرفاً ابزاری برای زیباتر کردن یک روایت قدیمی نباشد. اگر از ابزارها فقط برای بستهبندی کالای منسوخ استفاده کنیم، اثرگذاری آن از بین میرود. محقق عطایی هشدار داد: باید مراقب بود که دفاع مقدس در تله سرگرمیسازی گرفتار نشود و نباید اجازه داد جذابیتهای ظاهری در بازیهای ویدئویی یا رسانههای جدید، باعث قربانی شدن جنبههای معنوی، عمیق و اخلاقی این حماسه شود.
وی همچنین به تجربه شخصی خود در مسیر نشر اشاره کرد و افزود: پس از انتشار مجموعه کتابهای «سبکبالان»، برای حفظ پویایی مطالب، آنها را به نسخه اپلیکیشن موبایل و پادکستهای صوتی تبدیل کردم. این نشان میدهد که روایتهای دفاع مقدس پتانسیل بالایی برای حضور در بسترهای دیجیتال دارند.
محقق عطایی وظیفه اصلی پژوهشگران و فعالان فرهنگی را در سالهای آینده، فراتر از بازگویی صرف پیروزیها دانست و پیشنهاد کرد: تحلیل علمی و جامعهشناختی با تکیه بر بررسی الگوهای مدیریتی و اخلاقی فرماندهان به عنوان الگوی مدیریت خلاق، تولید محتوای مدرن با تکیه بر تولید انیمیشن، بازیهای ویدئویی با زمینه حماسی و پادکستهای داستانی با کیفیت بالا و پویایی یادمانها با تکیه بر تجهیز یادمانهای شهدا به تکنولوژیهای دیجیتال و ایجاد نمایشگاههای مجازی انجام شود.
وی در پایان گفت: وظیفه ما این است که از تبدیل شدن دفاع مقدس به یک کلیشه بیروح جلوگیری کنیم و با تبدیل ارزشها به الگوهای زندگی، این میراث را از یک واقعه در گذشته، به یک الگوی زنده برای آینده تبدیل نماییم.



