چالشهای ارث و جهیزیه زنان کلیمی نومسلمان در دوران قاجار

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، دوفصلنامه «آرشیو ملی» تحت مالکیت پژوهشکده اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، با مدیریت غلامرضا امیرخانی و سردبیری سید محمود سادات بیدگلی، به انتشار پژوهشهای علمی در زمینه دانش آرشیو، حفظ و نگهداری اسناد، دسترسی به منابع آرشیوی و مطالعات تاریخی مبتنی بر اسناد میپردازد.
در شماره ۲۹ این نشریه که به فصلهای بهار و تابستان ۱۴۰۵ اختصاص دارد، مقالهای با عنوان «آرشیوها و هوش مصنوعی: مروری بر مباحث جاری و چشماندازهای آینده» از محمدمهدی طبیبیان و امیررضا اصنافی، به بررسی تحولات جدید در ارتباط میان هوش مصنوعی و فعالیتهای آرشیوی پرداخته و کاربردهای این فناوری در خودکارسازی فرایندهای نگهداری اسناد، سازماندهی اطلاعات، ایجاد دسترسی و شکلگیری آرشیوهای دیجیتال نوین را مورد بررسی قرار میدهد.
فرهاد نام برادرشاد در مقالهای با عنوان «چالشهای فهرستنویسی و توصیف مواد آرشیوی در آرشیو ملی ایران»، مهمترین مسائل موجود در مسیر تنظیم، توصیف و دسترسی به مواد آرشیوی را تحلیل کرده و راهکارهایی از جمله بهرهگیری از استانداردهای آرشیوی، دریافت بازخورد پژوهشگران و استفاده از تجربیات فناورانه مراکز آرشیوی جهان را پیشنهاد میدهد.
مقاله «خطّ سیاق بر سکههای مسی و انگهای قاجاری» نوشته سید امید محمدی و سعید سلیمانی، با استفاده از خط سیاق به تحلیل نشانهها و اعداد درجشده بر برخی سکههای مسی دوره قاجار پرداخته و اطلاعات جدیدی درباره ارزش اسمی این مسکوکات و نظام پولی آن دوره ارائه میدهد.
راحیل عسگری و حسن حضرتی در مقالهای با عنوان «توصیف فربه و تحلیل سلف پرترههای ناصرالدینشاه قاجار و تطبیق آنها با مفهوم سلفی»، ضمن بررسی تصاویر خودنگاره ناصرالدینشاه قاجار، به تحلیل جایگاه این تصاویر و نسبت آنها با مفهوم امروزی سلفی در عکاسی میپردازند.
در مقاله «صورت بازدید و برآورد مخارج بستن بند ساوه؛ بازخوانی و بررسی سندی از استاد حسن معمار قمی»، فریده کلهر سندی از سال ۱۲۷۵ قمری درباره برآورد هزینههای ساخت و تعمیر بند ساوه را معرفی و تحلیل کرده و از این طریق به شیوههای مدیریت هزینههای ساختوساز در دوره قاجار میپردازد.
سیداحمد باقرزاده ارجمندی در مقالهای با عنوان «واکاوی قیام ۱۲۴۳ قمری تهران بر پایه دستنوشتۀ منتشرنشده از ابراهیم صفایی: تصحیح متن و تحلیل تاریخی»، با بررسی یک دستنوشته منتشرنشده، روایتی تازه از این رویداد تاریخی و زمینههای اجتماعی و سیاسی آن ارائه میکند.
مقاله «زنان کلیمی نومسلمان و چالش ارثیه و جهیزیه در دوره قاجار» نوشته عبدالمهدی رجائی، با تکیه بر اسناد تاریخی، به بررسی پیامدهای تغییر دین در حوزه مسائل خانوادگی و اجتماعی، بهویژه موضوع ارث و جهیزیه زنان نومسلمان میپردازد.
همچنین سیروان خسروزاده در مقالهای با عنوان «کنکاشی در فعالیتهای سیاسی و اجتماعی شیخ اسدالله ریاضی در سالهای ۱۳۳۱ تا ۱۳۴۵ ش.» با بررسی اسناد و منابع تاریخی، فعالیتهای سیاسی و اجتماعی این روحانی و مناسبات او با نهادهای حکومتی در دوره پهلوی را تحلیل کرده است.
دوفصلنامه «آرشیو ملی» با هدف ارتقای دانش آرشیو در ایران، ترویج استفاده از اسناد و مدارک تاریخی در پژوهشها و توسعه مطالعات سندشناسی منتشر میشود. این نشریه علاوه بر حوزههای سنتی آرشیو مانند شناسایی و فراهمآوری منابع، تنظیم و پردازش، مرمت و حفاظت و ایجاد دسترسی، به موضوعات نوینی همچون مدیریت اسناد الکترونیکی و کاربرد هوش مصنوعی در آرشیو نیز میپردازد.



