امپراتوریسازی با کارد و چنگال: داستانی جذاب

سرویس ادبیات پایگاه خبری الفبای رشد – آغاز پاییز ۱۴۰۵ در نشر سفیر با انتشار یک عنوان جدید در مجموعۀ خطوط خاموش تاریخ همراه بود. کتاب “آشپزی در کرملین؛ از راسپوتین تا پوتین، بنای امپراتوری با کارد و چنگال” که اثر اخیر ویتولد شابوفسکی نویسندۀ لهستانی است، به بررسی ارتباط میان دو مقولۀ بهظاهر نامرتبط آشپزی و سیاست میپردازد. این موضوع در کتاب قبلی نویسنده با عنوان “خورد و خوراک دیکتاتورها” که توسط نشر گمان منتشر شده، نیز مورد بررسی قرار گرفته است.
نشر سفیر با تمرکز بر روایتهای نادیده در تاریخ، مجموعۀ خطوط خاموش تاریخ را منتشر کرده و تاکنون کتابهای متولد آلمان شرقی و “تصنیف عمو انور” از این مجموعه برای علاقهمندان تاریخ آماده و عرضه شدهاند. در معرفی کتاب “آشپزی در کرملین؛ از راسپوتین تا پوتین، بنای امپراتوری با کارد و چنگال”، ابتدا باید به معرفی نویسندۀ جوان آن پرداخت. ویتولد شابوفسکی، نویسنده، روزنامهنگار و خبرنگار لهستانی است که تحصیلات خود را در دو حوزۀ روزنامهنگاری و علوم سیاسی در ورشو و استانبول گذرانده است.
دوران زندگی، تحصیل و کار در استانبول برای شابوفسکی منجر به همکاری با واحد ترکزبان شبکۀ سیانان در ترکیه شد و این امر سفرها و تجربیات گستردهای را در آن خطۀ جغرافیایی و فرهنگی برای او فراهم کرد. این تجربیات کاری پس از بازگشت به لهستان، آغاز فعالیت او در یکی از شناختهشدهترین شبکههای خبری زادگاهش را رقم زد. در آوریل ۲۰۱۹، شابوفسکی فعالیتش را در رادیویی ادامه داد که به روایت زندگی در متن سفرهایش میپرداخت.
پرداختن به پروندههایی مانند قتلهای ناموسی در ترکیه، ترور ناموفق پاپ ژان پُل دوم و اولین مصاحبه با نخستوزیر برمه، باعث شد تا شابوفسکی بیش از پیش مورد توجه و تقدیر نهادهای بینالمللی قرار گیرد و جوایز متعددی در پاسداشت فعالیتش دریافت کند. اولین کتاب او در سال ۲۰۱۰ با عنوان “The Assassin from Apricot City” منتشر شد و جوایز پِن انگلیس و بئاتا پاولاک را از آن خود کرد. دو سال بعد، با مقالۀ “باز کنید آن راه را، بیپدرها!” به موضوع مهاجرت آلبانیاییها به کشورهای اتحادیۀ اروپا پس از سقوط کمونیسم پرداخت.
شابوفسکی در راستای انجام وظیفۀ خود به عنوان یک خبرنگار، تجربۀ عبور غیرقانونی از مرز را از سر گذراند که تأثیر زیادی بر نزدیکتر شدن متن مقالۀ او به واقعیت زیستۀ مهاجران آلبانیایی داشت. در سفری به کوبا، او به بررسی بحران کمونیسم در سراسر جهان پرداخت و حاصل این سفر، تجربۀ زندگی در کوبا به همراه همسرش و نوشتن کتابی در فرم ناداستان بود. شابوفسکی در ادامه، کتاب “خرسهای رقصان” را به رشته تحریر درآورد که در آن نیز سیاستهای اتحادیۀ اروپا و نظام کمونیستی را به نقد کشید و با استقبال عمومی مواجه شد.
پس از انتشار کتاب دیگری در سال ۲۰۱۶ که به قتلعام هموطنان لهستانیاش پرداخته بود، شابوفسکی به سراغ جوانی خود رفت و با ترکیب آشپزی و سیاست در بستری بینارشتهای، دو عنوان “خورد و خوراک دیکتاتورها” و “آشپزی در کرملین” را به نگارش درآورد. این دو اثر نشاندهندۀ اوج پختگی او در نویسندگی و ترکیب تجربیات روزنامهنگارانهاش با مشاهدات میدانی است. موضوع کتاب “آشپزی در کرملین” نمونهای از این نوع دستورزی در ادبیات است.
ویتالد شابوفسکی، نویسندۀ لهستانی این کتاب، جوانی خود را وقف دو مسیر متفاوت اما ناگسستنی کرد. او در میانسالی، پس از گذراندن دورۀ سرآشپزی در کپنهاگ، به کار جدی در حوزۀ خبرنگاری روی آورد و فعالیتهای ارزشمند او در طول دو دهه منجر به تحسین و تمجید جامعۀ خبرنگاران بینالمللی شد و جوایزی از جمله جایزۀ ریچارد کاپوشچینسکی و جایزۀ روزنامهنگاری پارلمان اروپا را به دست آورد.
در ابتدای کتاب “آشپزی در کرملین”، شابوفسکی مخاطبش را به سفری پرفراز و نشیب در دل تاریخ روسیه دعوت میکند: «دستور پخت غذاهای این کتاب صرفاً برای همین ترکیبات و روشهای پخت ارائه شدهاند. ناشر هیچ مسئولیتی در قبال آلرژی، مسائل مرتبط با سلامت شما که احتمالاً نیازمند مراقبت هستند و واکنشهای نامطلوبی که شاید به دستور پخت غذاها داشته باشید ندارد، خواه آنها را طبق آنچه در کتاب آمده تهیه کنید، خواه آنها را مطابق با نیازهای غذایی یا سلیقۀ شخصیتان تغییر دهید.»
کتاب “آشپزی در کرملین” اثر جدید شابوفسکی است که پس از استقبال شگفتانگیز مخاطبان از دو عنوان قبلیاش، “خورد و خوراک دیکتاتورها” و “خرسهای رقصان”، روانۀ بازار کتاب شده است. این کتاب با ترجمۀ فاطمه عباسی بهتازگی در کتابفروشیهای سراسر کشور موجود شده است.



