ایران در ایفلا؛ رویدادها و اتفاقات مهم

محسن حاجی زینالعابدینی، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، بر اهمیت حضور رسمی ایران در نشست سالانه ایفلا تأکید کرد و به ویژه به آسیبدیدگی کتابخانههای وزارت خارجه، کاخ گلستان و برخی کتابخانههای عمومی کشور به دلیل جنگ اشاره نمود. وی بیان کرد: جزئیات تمامی آسیبها و تخریب کتابخانههای ایران به واسطه جنگهای تحمیلی دوم و سوم قابلیت تدوین و گزارش دارد و این امر باید انجام شود. دیگران موظف به ثبت و گزارش این وقایع نیستند و این وظیفه ایرانیهاست که وضعیت و حقانیت کتابخانهای خود را با رویکردهای علمی اثبات کنند.
وی با اشاره به اینکه صرف شعار دادن کافی نیست، افزود: ایفلا، محلی برای بازتاب و واکنش به وضعیت فرهنگی و کتابخانهای ایران در سطح جهانی است و این یک فرصت مناسب برای یافتن جایگاه فرهنگی کشور است. همچنین، انجمن کتابداری و اطلاعرسانی نیز باید در این رویداد شرکت کند، هرچند که به صورت رسمی و حقوقی عضو نیست و در این رویداد شرکت نمیکند. به هر حال، برای ارتقای جایگاه کشور ایران، باید برای حضور در این رویدادهای علمی، بودجهای در نظر گرفته و سرمایهگذاری فرهنگی انجام شود.
این عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی درباره حضور نمایندگان ایران در نودمین سال برگزاری ایفلا گفت: در این دوره سه نماینده از ایران شرکت داشتند؛ من از دانشگاه شهید بهشتی برای ارائه شفاهی مقاله و پریسا پاسیار و حمیده معماری از کتابخانه ملی و یک استاد بازنشسته دانشگاه آزاد در این رویداد سالانه حضور داشتیم. نشست روسای کتابخانههای ملی و پارلمانی جهان هر سال در ایفلا برگزار میشود و فرصتی مغتنم بود، اما روسای کتابخانههای ملی و مجلس ایران امسال در این نشست حضور نداشتند.
حاجی زینالعابدینی درباره بازدید از کتابخانه ملی کره جنوبی که در آخرین روز برگزاری ایفلا انجام میشود، گفت: کشور کره دو کتابخانه ملی دارد؛ یکی کتابخانه ملی دیجیتال که مرکز نگهداری منابع دیجیتال، دیداری و شنیداری و پایگاههای اطلاعاتی است و در این مرکز، کامپیوترها و استندهای اطلاعاتی فراوانی وجود دارد. این کتابخانه دارای تالارهای زیادی است که تالار نشریات آن با استقبال زیادی مواجه بود. کتابخانه ملی دوم کره، کتابخانهای منحصربهفرد و زیبا است و مانند سایر کتابخانههای دنیا وظیفهاش ارائه منابع به زبان ملی و خدمات به پژوهشگران است. در این کتابخانه، حضور افراد مسن و پژوهشگران به وضوح قابل مشاهده بود، در حالی که در ایران بیشتر جوانان برای خدمات کنکوری و مطالعه و گذراندن دورههای تخصصی به کتابخانه ملی مراجعه میکنند.
این عضو هیاتمدیره خانه کتاب و ادبیات ایران درباره بهرهمندی از تجربیات خدماتدهی کتابخانه ملی کره جنوبی در ایران گفت: در کتابخانه ملی باید بر دسترسپذیر کردن دادهها و بینالمللی کردن منابع کتابخانه ملی تأکید شود؛ زیرا ایران دادههای اطلاعاتی زیادی دارد که باید از حصار کتابخانه خارج شده و در سطح بینالملل شناخته شوند. نکته دیگر اینکه حضور ایران در این گونه مجامع بسیار مهم است زیرا صدای ایران و کتابخانههای آن هیچگاه نباید خاموش شود.
وی با اشاره به وای فای رایگان در کتابخانه ملی و کتابخانههای دیگر این کشور اظهار کرد: این وای فای در اتوبوس و متروهای این کشور نیز وجود دارد؛ بهعنوان مثال، دستگاهی به نام «کتابانداز» در متروهای کره جنوبی وجود دارد که افراد میتوانند کتابهای امانت گرفته شده از کتابخانه ملی و سایر کتابخانهها را در این دستگاه قرار دهند و مسئولان این کتابها را جمعآوری و به کتابخانه مربوطه منتقل میکنند.
عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به اهمیت انتقال تجربیات کتابداران و حرفهمندان در این رویداد علمی، اظهار کرد: شبکهسازی علمی و به اشتراک گذاشتن داشتهها و گفتوگوهای علمی و ارتباطاتی که از این تعاملات شکل میگیرد، بسیار مهم است. بهعنوان مثال، موضوع سخنرانی من در ایفلای امسال «مدل محاسبه ردپای آب در کتابخانههای جهان» بود؛ یعنی در یک کتابخانه ملی، آب چه جایگاهی در تولید اطلاعات و کاربران دارد و آب به چه میزان در یک کتابخانه ملی استفاده میشود. این موضوع به مسئله کتابخانه سبز و توسعه پایدار که ایفلا بر آن تأکید دارد نیز مرتبط است.
وی درباره ایفلا ۲۰۲۶ که در شهر بوسان کره جنوبی برگزار شد، ادامه داد: امسال نودمین دوره برگزاری این رویداد بود که متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی و کتابداران بعد از ۲۰ سال، دومین بار در شهر بوسان کره جنوبی جمع شدند. سال ۲۰۰۶ نیز شهر سئول کرهجنوبی میزبان ایفلا بود. محور کلی فعالیت ایفلای ۲۰۲۶ «هوش مصنوعی و پایداری دادهها» بود. حاجی زینالعابدینی با اشاره به مرکز نمایشگاه و کنوانسیون بوسان که میزبان ایفلای ۲۰۲۶ بود، گفت: تقریباً براساس آمار ۳۴۰۰ نفر از ۱۲۰ کشور جهان در این دوره از ایفلا شرکت کردند که از این تعداد، ۱۲۰۰ نفر از کشور کره جنوبی و سایر شرکتکنندگان از کشورهای دیگر بودند. به گفته وی، به استناد آمار شرکتکنندگان، این دوره بعد از شیوع کرونا در جهان، شلوغترین نوبت بود، در حالی که سال گذشته در قزاقستان ۱۷۰۰ نفر شرکت داشتند. همچنین مدت زمان برگزاری این رویداد، برای نخستین بار از پنج روز به سه روز کاهش یافته بود. شعار اصلی کنفرانس ایفلای امسال «کتابخانهها پیشران تحول» بود و محور اصلی بسیاری از مباحث هوش مصنوعی، آینده اطلاعات و حکمرانی دادهها بود.



