رویکرد نوین نمایشگاههای استانی کتاب برای ارتقاء عدالت فرهنگی

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، ابراهیم حیدری در خصوص روشهای نوین برگزاری نمایشگاههای استانی کتاب اظهار داشت: بر اساس سیاستها و برنامههای کلان وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی در راستای توسعه عدالت فرهنگی و توجه به استانها، به ویژه استانهای کمبرخوردار، چند تغییر جدید در برگزاری نمایشگاههای استانی کتاب در نظر گرفته شده است که یکی از مهمترین آنها تمرکز بر استانهای کمبرخوردار به منظور توسعه فرهنگی و افزایش دسترسی به کتاب است.
وی افزود: نمایشگاههای استانی کتاب پس از بررسی و آسیبشناسی و برگزاری جلسات متعدد با ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استانها و فعالان حوزه نشر، بازتعریف شده و از این پس در قالب جشنوارههای فرهنگی برگزار خواهند شد. در کنار بخش فروش کتاب، برنامهها و فعالیتهای فرهنگی این نمایشگاهها نسبت به گذشته تقویت خواهد شد. این برنامهها با توجه به ظرفیتها و فرهنگهای بومی و محلی هر استان و با مشارکت خود استانها طراحی و اجرا میشوند و خانه کتاب و ادبیات ایران در این فرآیند نقش مشاور و کمککنندهای خواهد داشت و تجربیات موجود را در اختیار آنها قرار میدهد.
حیدری ادامه داد: یکی دیگر از تغییرات مهم، آغاز یک جریان اشتراک تجربه میان استانهاست. خانه کتاب و ادبیات ایران در این زمینه نقش یک ترمینال تجربه را ایفا میکند؛ به این معنا که تجربیات استانهای مختلف در حوزه فعالیتهای فرهنگی و اجرایی مستند شده و در اختیار استانهای دیگر قرار میگیرد. این روند میتواند موجب همافزایی میان استانها شود و از تکرار آزمون و خطا جلوگیری کند. همچنین با انتقال تجربه و آموزش نیروها، زمینه برای ارتقای کیفیت برگزاری نمایشگاهها و برنامههای فرهنگی فراهم خواهد شد.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در بخش دیگری از سخنان خود به همکاری با ناشران و مراکزی که در حوزه کتاب و کتابخوانی فعالیتهای خیرخواهانه دارند، اشاره کرد و گفت: با برخی از ناشران و مراکز فعال در این حوزه همکاریهایی برای اهدای کتاب به مدارس و مساجد مناطق کمبرخوردار استانها در حال انجام است. او همچنین از تلاش برای راهاندازی کتابفروشی همزمان با برگزاری نمایشگاههای کتاب استانی در برخی استانها خبر داد و بیان کرد: در حال حاضر این موضوع در دو استان در مراحل اولیه پیگیری است. موضوع تشویق کارآفرینان حوزه صنعت نشر برای فعالیت در مناطق کمبرخوردار و تقویت کتابفروشیها و کتابخوانی نیز در حال پیگیری است و در همین زمینه تفاهمنامههایی با مسئولان برخی مناطق در مرحله تدوین و انعقاد قرار دارد.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران یکی دیگر از برنامههای نمایشگاههای استانی کتاب را فراهم کردن فرصت حضور غیرمستقیم ناشرانی دانست که امکان حضور در نمایشگاه را ندارند. وی در اینباره گفت: در حال برنامهریزی و فراهم کردن زیرساختها هستیم تا کتابفروشان هم بتوانند به نمایندگی از برخی ناشران در نمایشگاه حضور داشته باشند. حیدری با تاکید بر ضرورت توجه به هویت فرهنگی هر استان در برگزاری نمایشگاهها عنوان کرد: در شیوه جدید برپایی نمایشگاههای استانی کتاب شخصیتهای ادبی استانها بیشتر مورد توجه قرار میگیرند و معرفی نویسندگان، شخصیتهای تاریخی، علمی و فرهنگی و مفاخر استانها در برنامه نمایشگاه دنبال میشود. همچنین «دیوار مفاخر» در برخی از نمایشگاهها طراحی خواهد شد. انجمن آثار و مفاخر، نهاد کتابخانههای عمومی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و دانشگاههای استان نیز در برخی از نمایشگاههای استانی کتاب حضور فعال خواهند داشت و غرفههایی برای آنها در نظر گرفته میشود.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران درباره مشارکت فعالان فرهنگی در نمایشگاههای استانی کتاب نیز گفت: بخشی ویژه برای برگزاری برنامههای فرهنگی در نظر گرفته شده است تا فعالان فرهنگی استان بتوانند برنامههای مرتبط با کتاب را به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان پیشنهاد دهند و پس از ثبت برنامه، فضای رایگان برای اجرا در اختیارشان قرار گیرد. سمنها، سازمانهای مردمنهاد و فعالان غیردولتی حوزه کتاب و کتابخوانی نیز میتوانند از این ظرفیت استفاده و برنامههایی مانند نشستهای کتابخوانی، جشن امضا و دیگر برنامههای مرتبط با کتاب را در نمایشگاه برگزار کنند.
وی با اشاره به تنوع برنامههای پیشبینیشده در نمایشگاههای استانی عنوان کرد: برنامههایی مانند اجرای پرفورمنسهای مرتبط با کتاب، سینما و کتاب، موسیقی و کتاب و برنامههای فرهنگی متنوع دیگر در نمایشگاهها پیشبینی شده است. همچنین برنامهای با عنوان «روز ادبی استان» نیز در نمایشگاههای استانی کتاب برگزار خواهد شد؛ برنامهای یکروزه که بهطور اختصاصی به ادبیات هر استان اختصاص دارد و شامل مجموعهای از رویدادها از جمله رونمایی از کتابهای منتشرشده شاعران و نویسندگان استان، برگزاری نشستهای شعرخوانی، روایتخوانی و داستانخوانی، کلاسها و کارگاههای آموزشی با حضور مدرسانی از همان استان یا دیگر استانها و همچنین تجلیل و تکریم از پیشکسوتان، صاحبان اثر و چهرههای شاخص ادبی استان است.
او تاکید کرد: تلاش شده است هر استان با توجه به ظرفیتها، فرهنگ و ویژگیهای خودش برنامههای نمایشگاه را برگزار کند و نمایشگاه استانی یک کپی کوچک از نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران نباشد. هدف این است که ابعاد مختلف و ظرفیتهای فرهنگی هر استان در نمایشگاه بازنمایی شود. همچنین دسترسی راحتتر و مناسبتر مردم به کتاب در استانهای مختلف به ویژه استانهای کمبرخوردار هم مورد توجه معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و خانه کتاب و ادبیات ایران است.
وی درباره روند آغاز برگزاری نمایشگاههای استانی گفت: برگزاری نمایشگاه با درخواست مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آغاز میشود و پس از آن، تقویم نمایشگاهی بر اساس زمانبندی مورد نظر و شرایط آبوهوایی استانها تنظیم میشود. در زمانهای گرم سال معمولاً استانهای شمالی و غربی در اولویت قرار میگیرند و در زمانهای خنکتر، استانهای جنوبی و شرقی.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در بخش دیگری از سخنان خود به ویژگیهای نمایشگاه کتاب کردستان پرداخت و گفت: مدت بسیار طولانی است که در این استان نمایشگاه کتاب استانی برگزار نشده و ۶ سال از آخرین برگزاری نمایشگاه در این استان میگذرد. ویژگی نمایشگاه کردستان، حجم و تنوع برنامههای فرهنگی است که ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان برای آن در نظر گرفته است. بسیاری از این برنامهها با توجه به فرهنگ کردی و فرهنگ مردم کردستان طراحی شدهاند. تلاش شده رنگوبوی فرهنگی استان در نمایشگاه حضور نمایان باشد.
او حضور ناشرانی از اقلیم کردستان عراق را یکی دیگر از ویژگیهای نمایشگاه کتاب کردستان دانست و مطرح کرد: حضور این ناشران هم در جهت تقویت وحدت و ارتباط فرهنگی و هم در راستای بینالمللی شدن نمایشگاه تعریف شده است. همچنین در نمایشگاه کردستان در همکاری با ناشران و خیریههای فعال در حوزه کتاب، کتابهایی به برخی مراکز و برنامههای کتابخوانی در استان اهدا میشود.
حیدری ادامه داد: دهمین نمایشگاه کتاب کردستان با حضور ۲۶۱ ناشر در سالنی به مساحت تقریبی چهارهزار مترمربع از ۱۶ تا ۲۲ شهریور ۱۴۰۵، به شیوه متمرکز در محل دائمی نمایشگاههای سنندج برگزار میشود. ۱۱ ناشر استانی نیز برای مشارکت در این رویداد فرهنگی ثبت نام کردهاند که به صورت مستقیم در نمایشگاه حضور دارند. همچنین به منظور حمایت از چرخه فروش پایدار کتاب، کتابفروشیهای استان نیز در این رویداد حاضر خواهند بود.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در پایان گفت: در این نمایشگاه ۱۶هزار و ۹۷۵ عنوان کتاب در قالب ۸۴ هزار و ۹۴۱ جلد عرضه میشود. همچنین برای خریداران کتاب در این رویداد تا سقف خرید ۱ میلیون تومان، ۳۰ درصد تخفیف و یارانه معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نظر گرفته شده است.



