کشف هویت واقعی نویسنده یک متن کهن در میراث طب نبوی

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد؛ کتاب “مختصر طب النبی صلی الله علیه وآله” با تحقیق و تصحیح حسین مرادی از سوی انتشارات علمیه منتشر گردید. این اثر که به عنوان نخستین عنوان از مجموعهٔ «سلسله مصادر مستدرکالوسائل» شناخته میشود، علاوه بر ارائهٔ متنی تصحیحشده از یکی از متون کهن طب نبوی، به شناسایی مؤلف و بازنگری در انتساب آن نیز پرداخته است.
کتاب مختصر طبالنبی صلی الله علیه وآله شامل ۱۶۵ حدیث در زمینهٔ داروها، نوشیدنیها، خوراکیها و آداب خوردن و آشامیدن میباشد. در بیشتر نسخههای خطی، این اثر به ابوالعباس، جعفربن محمد مستغفری نسبت داده شده و در برخی نسخهها به ابوالوزیر، احمدبن بابابن بشار حامدی ابهری تعلق دارد؛ اختلافی که از دیرباز در منابع کتابشناختی و میان برخی صاحبنظران نیز مطرح شده است.
محقق این اثر با بررسی شواهد کتابشناختی، منابع تراجم و نسخههای خطی، دلایل انتساب طب النبی به مستغفری را مورد ارزیابی قرار داده و شواهدی در تأیید انتساب آن به ابوالوزیر ابهری ارائه کرده است. با این حال، مهمترین یافتهٔ این پژوهش، شناسایی نسخهٔ کامل طب النبی ابوالوزیر ابهری در کتابخانهٔ علیپاشای استانبول و مقایسهٔ آن با متن حاضر است.
یافتههای محقق نشان میدهد که کتاب منتشرشده، نه اصل کتاب طب النبی، بلکه مختصری از اثر ابوالوزیر ابهری است. هویت شخصی که این اثر را تلخیص کرده، همچنان ناشناخته باقی مانده است. متن حاضر بر اساس سیزده نسخهٔ خطی و یک نسخهٔ چاپ سنگی تصحیح و تحقیق شده است. احادیث نیز از منابع مختلف استخراج و مستندسازی شده و نام راویان آنها با استفاده از نسخهٔ کامل طب النبی ابوالوزیر ابهری در پانوشتها گزارش گردیده است.
از ابوالوزیر، احمدبن بابابن بشار حامدی ابهری، اطلاعات اندکی در منابع باقی مانده است. بر اساس گزارشهای موجود، وی دستکم در سال ۵۸۶ ه.ق زنده بوده و نزد هبهاللهبن محمد بخاری شاگردی کرده یا از او روایت داشته و به احمدبن نورالدین حلبی و محمدبن ابوالقاسم قزوینی اجازهٔ نقل حدیث داده است.
انتشار مختصر طب النبی صلی الله علیه وآله نخستین گام انتشارات علمیه در مجموعهٔ «سلسله مصادر مستدرکالوسائل» به حساب میآید. این مجموعه با هدف شناسایی، احیا، تصحیح و انتشار مستقل منابعی شکل گرفته که محدث نوری در تدوین کتاب مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل از آنها بهره برده است. این اثر به مناسبت زادروز پیامبر اکرم، صلیاللهعلیهوآله، منتشر شده و در اختیار پژوهشگران حوزهٔ حدیث و میراث مکتوب قرار گرفته است.



