استاد سیدفرید قاسمی، چهره برجسته لرستانشناسی

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، حسین مسرّت، نویسنده و پژوهشگر، استاد سیّدفرید قاسمی را به عنوان یک پژوهشگر برجسته در زمینه تاریخ و تحلیل خاطرات مطبوعات ایران معرفی میکند. آثار و گفتارهای او در این حوزه به قدری گسترده است که توصیف آنها خود نیازمند کتابی مفصل خواهد بود. همچنین، دوستی و همکاری او با ایرج افشار، ایرانشناس و کتابشناس نامدار، منجر به تألیف بهترین و مستندترین آثار درباره این استاد فرزانه شده است. نگارنده نیز در این راستا، گفتاری را به جشن نامۀ ایشان تقدیم کرده است.
دوره تأثیرگذار او در نشریه کتاب هفته (از خرداد ۱۳۸۰ تا شهریور ۱۳۸۴) نیز فراموش نشدنی است. با این حال، بسیاری از پژوهشگران ایران از تلاشهای استاد قاسمی در زمینه لرستان، زادگاه او، غافل ماندهاند. پس از درگذشت استاد حمید ایزدپناه، او نخستین کسی بود که در این مسیر گام برداشت و چراغ لرستانپژوهی را روشن نگه داشت. استاد قاسمی با انتشار مقالات ارزشمند در نشریات مختلف مانند جهان کتاب، شقایق و صنعت چاپ، دین خود را به سرزمین مادریاش ادا کرده است.
همچنین، او مدیر و سردبیر نشریه شقایق (نشریه لرستانشناسی) از سال ۱۳۷۶ بوده و راه را برای پژوهشگران این حوزه هموار کرده است. اگر استانهای ایران چند پژوهشگر توانمند مانند سید محمّدعلی گلاب زاده در کرمان، حمید محمّدی در خوانسار، محمّد باقری در طبس، محمّدتقی پوراحمد در گیلان، حسین صمدی در مازندران، عبدالرفیع حقیقت در سمنان، مهدی نورمحمّدی در قزوین و ایرج افشار سیستانی در سیستان داشتند، نوید آیندهای روشن برای تدوین تاریخ جامع ایران را میدادند. خوشبختانه، اکنون پژوهشگران و استادانی چون علیمحمّد ساکی، سیامک سرلک، محمّد سهرابی و ایرج کاظمی، ساسان والیزاده و دیگران به پژوهش در مورد لرستان، این سرزمین کهن ایرانی، ادامه میدهند و آثار ارزشمندی را به چاپ رساندهاند.
در اینجا تنها به برخی از آثار استاد قاسمی در زمینه لرستانپژوهی اشاره میشود: پیشینۀ ارتباطات و تاریخ مطبوعات خرّمآباد، خرّمآباد: سیفا، ۱۳۸۷، وزیری، ۱۱۰۳ ص، مصوّر، نمونه، عکس. خاطرات من از خرّمآباد قدیم: ماشاالله محمّدی؛ به کوشش و با مقدمه: فرید قاسمی، خرّمآباد: افلاک، ۱۳۷۹، ۹۶ ص، مصوّر. خاطرههای فلکالافلاک، تهران: مؤسّسۀ فرهنگی – هنری جهان کتاب (برگی از تاریخ؛ ۱۰)، ۱۳۹۹، رقعی، ۱۵۰ص، مصوّر. خرّمآبادشناسی، خرّمآباد: افلاک (مجموعۀ تاریخ شفاهی خرّمآباد ۱)، ۱۳۷۹-۱۳۷۸، ۴ ج، وزیری، مصوّر، عکس. دانشنامک خرّم آباد، تهران: مؤلف (مجموعۀ خرّمآباد شناخت؛ ۲)، ۱۳۹۴، وزیری، ۸۵۸ ص. سرگذشت خرّم آباد: اقلیم، پیشینه، آثار، سیاست، اجتماع، اقتصاد، فرهنگ و هنر، آداب، مذهب، آموزش، ورزش، تهران: مؤلف (مجموعۀ خرّمآباد شناخت؛ ۱)، ۱۳۹۴، وزیری، ۱۳۸۰ص. کتاب لرستان: (مجموعۀ مقالات)، به کوشش: فرید قاسمی، تهران: حروفیه، ۱۳۷۸، ۱۲۲ص، ج ۱، مصوّر، نمونه. عنوان دیگر: کتاب لرستان (مجموعۀ مقالات و پژوهشهای لرستانشناسی). لرستاننامه، به کوشش: فرید قاسمی، خرّمآباد: پیغام (مجموعه لرستانشناسی؛ ۱)، ۱۳۷۵، ۲۸۸ص، جدول. کتابشناسی توضیحی لرستان، خرّم آباد: ادارۀ کلّ فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان، ۱۳۷۲، ۲۸۸ص. تاریخ خرّمآباد، خرّمآباد: افلاک، ۱۳۷۵، ۱۴۲ ص، مصوّر. اسناد خرّمآباد: عریضهها، انتخابات، گوناگون، تدوین: فرید قاسمی، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی (اسناد بهارستان؛ ۱۴)، ۱۳۹۰، وزیری، ۹۹۸ ص، نمونه. مطبوعات لرستان، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، مدیریت فناوری اطلاعات، ۱۳۹۰، [لوح ویدئویی دیجیتال رایانهای]، رنگی، (لوح حاضر در بردارنده ۷ عنوان از مطبوعات استان لرستان شامل صدای لرستان، زبان لرستان، فروغ لرستان، طلیعه لرستان، ندای فرهنگ خرمآباد، لرستان جوان، ندای گلشن). مفرغ لرستان: تاریخچه، ویژگیها، نمودها و نمونهها، به کوشش: فرید قاسمی؛ ویراستار: علی محمّد روح بخشان، خرّم آباد: پیغام (مجموعه لرستانشناسی؛ ۲)، ۱۳۷۵، وزیری، مصوّر، نقشه، ج ۱.
در پایان این گفتار، شایسته است که از بزرگواریهای او در حقّ این کمترین نیز یاد شود. در سالهای ابتدایی فعالیت نگارنده، او با نگاهی که به دیگر نوپژوهان در سراسر ایران داشت، چند کتاب و گفتار بنده مانند دیوان فرّخی یزدی و غیره را نقد و بررسی کرد. سپس در زمان مدیریت آقای مجید غلامی جلیسه در خانۀ کتاب ایران (۱۳۹۳ تا اسفند ۱۳۹۶)، با سفارش ایشان، شش کتاب در سلسلۀ مشاهیر نشر کتاب و کتابشناسی و وقف کتاب، به اینجانب سپرده و چاپ شد. همچنین، با بزرگواری تمام، یادداشت ارجمندی بر کتاب «کاریز فرهنگ» نگاشت و مرا شرمندۀ لطف خود کرد.
از جمله کتابهای زیر: ۱- ایرانشناس مجلّهنگار: زندگی و کارنامۀ مطبوعاتی ایرج افشار، تهران: امرود، خانۀ فرهنگ گویا، ۱۳۸۹، وزیری، ۱۲۰۰ص، مصوّر. ۲- کتاب ورز اطلاع رسان: برگی از شناختنامۀ ایرج افشار، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۱۳۹۰، وزیری، ۲۶۸ ص، مصوّر. ۳- ایرج افشار، تهران: مؤسّسۀ خانۀ کتاب و ادبیّات ایران (مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران؛ ج ۱۷، خانۀ کتاب؛ ۴۳۶)، ۱۳۹۳، پالتویی، ۴۸ ص. ۴- «افشارپژوهیهای سید فرید قاسمی» در ارجنامه و فریدشناخت: سپاس اهل قلم برای ۵۰ سال خدمات فرهنگی سید فرید قاسمی، به کوشش: ساسان والیزاده و همکاران، تهران: فیار، ۱۴۰۵: ۱۲۳-۱۲۷. ۵- سیدفرید قاسمی: «کتاب کاو پژوهنده» در کتاب: کاریز فرهنگ، جشننامۀ استاد حسین مسرّت، به کوشش: فرزانۀ غلامرضایی، زهرا دهقان دهنوی، یزد: اندیشمندان یزد، ۱۳۹۸: ۱۵۰-۱۵۱.



