رونمایی از میراث مکتوب جبار باغچهبان در گنجینه رضوی

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، مهدی صادقیحصار در سیصد و هشتمین برنامه سهشنبههای علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی که با عنوان «میراث مردی که به سکوت، زبان بخشید» و به مناسبت رونمایی از «منابع چاپی کمیاب و نایاب جبار باغچهبان، موجود در گنجینه رضوی» در آستانه «روز جهانی ناشنوایان» در هنرستان پسرانه ناشنوایان فاطمه الزهرا(س) برگزار شد، اظهار داشت: این کتابها و نشریات کمیاب و نایاب که امروز رونمایی میشوند، از آثار تألیفی «میرزا جبار عسکرزاده؛(باغچهبان)»، نخستین آموزگار کودکان ناشنوا، موجود در گنجینه رضوی شامل کتابهای چاپ سربی با عناوین «دستور تعلیم الفبا، چاپ شده در سال ۱۳۱۴»، «علم آموزش برای دانشسراهای مقدماتی پسران و دختران، منتشر شده در سال ۱۳۳۰» و «روش آموزش کر و لالها، چاپ شده در سال ۱۳۴۳» هستند.
وی در ادامه ضمن معرفی ساختار سازمانی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی، خاطرنشان کرد: حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار نسخه کتاب چاپی در مخازن این کتابخانه وجود دارد. صادقیحصار همچنین به «مجموعه کتابهای درسی قبل از انقلاب اسلامی» اشاره کرد و افزود: این مجموعه شامل کتابهایی است که از ابتدای تاریخ تأسیس مدارس (از دارالفنون تا سال ۱۳۵۷) منتشر شده و کتابهای تألیفی جبار باغچهبان نیز در زمره این مجموعه قرار دارد.
صادقیحصار در ادامه، مطالبی با محوریت «چرایی و چگونگی چاپ کتاب در ایران»، «اعزام دانشجو به فرنگ» و «معرفی میرزا صالح شیرازی، اولین ایرانی که در دانشگاه اکسفورد انگلستان تحصیل و در نهایت دستگاه چاپ را وارد ایران کرد»، بیان کرد. وی نمونههایی از آثار مجموعه کتابهای درسی دارالفنون تا قبل از انقلاب اسلامی موجود در مخزن چاپی کتابخانه مرکزی حرم مطهر رضوی نظیر کتاب درسی نهایه التعلیم، کتاب جراحی یاکوب پولاک، معلم اتریشی و پزشک ناصرالدین شاه قاجار و همچنین کتابهای تألیفی جبار باغچهبان را در این برنامه معرفی کرد.
جمیله جهانی، مسئول امور اطلاعرسانی و محتوای مطبوعات سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی نیز در این مراسم به معرفی زندگینامه و اقدامات شاخص جبار باغچهبان (۱۳۴۵-۱۲۶۴ هجری شمسی) همچون افتتاح نخستین کودکستان ایرانی با نام «باغچه اطفال» در سال ۱۳۰۳ و بنیانگذاری جمعیت حمایت از کودکان ناشنوا در سال ۱۳۲۳ پرداخت. وی گفت: باغچهبان اولین شماره «مجله زبان» را در سال ۱۳۲۳ منتشر کرد که این نشریه در مجموع، در ۱۶ شماره، تا سال ۱۳۲۶ منتشر شد. او در سال ۱۳۲۴ نیز نشریه «بهار کودکان» را بهعنوان پیوست مجله زبان منتشر کرد که تنها همان یک شماره از آن به چاپ رسید. همچنین باغچهبان «مجله گزارش» را ویژه ناشنوایان در سال ۱۳۴۲ منتشر کرده است.
جهانی با اشاره به وجود بیش از دو میلیون و ۳۰۰ هزار نسخه نشریه ادواری در آرشیو مطبوعات آستان قدس رضوی، ادامه داد: بیش از صد عنوان نشریه مرتبط با جامعه معلولان، در افزون بر چهار هزار نسخه، در این آرشیو شناسایی شده و در دسترس پژوهشگران نیز قرار دارد. این نشریات شامل انواع خبری، علمی ترویجی و حتی علمی پژوهشی است.
امیرحسین افسری، کارشناس اداره آموزش و پرورش استثنایی خراسان رضوی نیز با تأکید بر شعار خود؛ «گاهی باید با صدای دل شنید»، عنوان کرد: اجرای این برنامه، نقطه شروعی برای همکاری و تعامل میان این اداره و کتابخانه آستان قدس رضوی است. بیشک طرحهای ویژهای در این کتابخانه در آینده خواهیم داشت. وی افزود: دانشآموزان مشغول به تحصیل در مدارس استثنایی مرتبط با آسیب شنوایی، دارای هوش و توانمندی همچون دانشآموزان سایر مدارس کشور هستند. در این میان، شاهد درخشش تعدادی از این دانشآموزان در جشنواره خوارزمی نیز بودیم که این امر نشان میدهد در مسیر آموزش و توانمندسازی معلمان و دانشآموزان این مدارس، گامهای مؤثری برداشته شده است.
در بخش دیگری از این مراسم، رضا اسکندری، مدیر هنرستان پسرانه ناشنوایان فاطمه الزهرا(س)، گزارشی از فعالیتهای این مجموعه که در آن دانشآموزان در رشتههای فنی مشغول به تحصیل هستند، ارائه داد. وی ضمن ابراز خرسندی از کاهش هر ساله تعداد دانشآموزان ناشنوا بهدلیل پیشرفت روزافزون تکنولوژی و کاشت حلزون گوش، خاطرنشان کرد: در حال حاضر، اشتغالزایی جوانان ناشنوا پس از اتمام تحصیل و مستقل شدن آنها، اولویت و دغدغه اصلی ماست. در این رویداد صحبتهای سخنرانان حاضر با همکاری حسین کاتبی، دبیر مدارس آموزش و پرورش استثنایی خراسان رضوی برای دانشآموزان این هنرستان به زبان اشاره، ترجمه شد.
در این مراسم، از مجله «زبان»، نخستین نشریه با رویکرد ناشنوایی که در سال ۱۳۲۳ منتشر شده نیز رونمایی شد.



