احیای رسالهای شگفتانگیز از قرن هفتم در علم عروض

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، حوزه فنون و صنایع شعری، به ویژه دانش عروض و قافیه، همواره از بخشهای اساسی و در عین حال پیچیده پژوهشهای ادبی به شمار میرود. بخش عمدهای از منابع سنتی عروض ما تحت تأثیر رویکردهای ساختاری کتابهای مهمی چون المعجم شمس قیس رازی قرار دارد، اما متون ارزشمندی در لایههای نسخ خطی وجود دارند که دیدگاههای متفاوتی را نسبت به سنت شعری ما ارائه میدهند. کتاب معیار الاشعار الشمسیه که در فاصله سالهای ۶۸۱ تا ۶۹۰ هجری قمری تألیف شده، یکی از این نمونههای برجسته است که پس از قرنها در کتابخانهها، اکنون با تصحیح علمی و منظم در دسترس جامعه دانشگاهی قرار گرفته است.
حسامالدین خویی در این اثر تلاش کرده است قواعد عروض را که در آن زمان با پیچیدگیهای زیادی همراه بود، برای شاعران و ادیبان ساده کند. برخلاف روشهای رایج آن زمان، نویسنده در این رساله به ابداعات و رویکردهای طبقهبندی متمایزی در تبیین بحور و اوزان پرداخته است که آن را از آثار همعصر خود متمایز میسازد. وی قوانین عروض را که ریشه عربی داشتند، به گونهای بازآفرینی و دستهبندی کرده است که با روح خوشآهنگ، نرم و روان شعر فارسی همخوانی دارد. گروه تصحیح متون کهن فرهنگستان زبان و ادب فارسی با تکیه بر نسخههای خطی معتبر، متنی منقح، منسجم و همراه با حواشی پژوهشی عمیق ارائه داده که فرآیند قرائت و تحلیل متن را برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگران وزن شعر بسیار آسان میکند.
این اثر پنجرهای جدید به سوی تحول تاریخی نقد ادبی و عروضدانی در ایران عصر ایلخانی میگشاید. انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی بهتازگی این کتاب را با مقدمه و تصحیح محسن ذاکرالحسینی در ۱۷۴ صفحه و با قیمت ۳۷۵ هزار تومان منتشر کرده است.



