چرا کینوا به عنوان پروتئین کامل گیاهی شناخته میشود؟

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، کتاب «بر اساس گروه خون خود تغذیه کنید» با تمرکز بر تغذیه و سلامت، به بررسی اهمیت انتخاب آگاهانه مواد غذایی میپردازد. این مقاله ضمن معرفی کتاب، به توضیح مفهوم پروتئین کامل و جایگاه کینوا بهعنوان یک منبع پروتئین گیاهی میپردازد. در این کتاب، ارتباط میان انتخابهای غذایی و ویژگیهای فردی بدن مورد توجه قرار گرفته و مخاطب را به شناخت دقیقتر مواد غذایی دعوت میکند؛ موضوعی که با افزایش توجه به منابع پروتئین گیاهی، سوالاتی را درباره ارزش غذایی دانههایی مانند کینوا مطرح میکند.
پروتئین یکی از مواد مغذی ضروری در رژیم غذایی انسان است که بدن برای ساخت و ترمیم بافتها و انجام فعالیتهای طبیعی به آن نیاز دارد. با این حال، همه منابع پروتئینی از نظر نوع اسیدهای آمینه شرایط یکسانی ندارند و این موضوع در سالهای اخیر توجه بیشتری را به برخی منابع گیاهی جلب کرده است. کتاب «بر اساس گروه خون خود تغذیه کنید» نوشته دکتر پیتر ج. د آدامو و ترجمه آلینا برخورداریان، از زاویهای متفاوت به مسئله تغذیه نگاه میکند. نویسنده در این اثر بر این نکته تأکید دارد که شناخت ویژگیهای فردی میتواند در انتخاب نوع غذا، فعالیت بدنی و سبک زندگی تأثیرگذار باشد.
این کتاب علاوه بر توضیح دیدگاه نویسنده درباره گروههای خونی O، A، B و AB، به موضوعاتی چون رژیم غذایی، وزن، متابولیسم، مکملها و اهمیت انتخاب آگاهانه مواد غذایی میپردازد. یکی از موضوعات مهمی که مطالعه چنین آثاری دوباره مورد توجه قرار میدهد، شناخت ارزش واقعی مواد غذایی است. در بخش مربوط به تغذیه گروه خون A، کتاب به منابع غذایی گیاهی توجه ویژهای دارد و غذاهای غلهای را بهعنوان منابع پروتئین گیاهی معرفی میکند. در جدول همین بخش، کینوا در کنار موادی مانند جو دوسر، برنج و گندم سیاه قرار گرفته است و به دلیل ویژگیهای تغذیهای خود، بهویژه در برنامههای غذایی مبتنی بر منابع گیاهی، مورد توجه قرار گرفته است.
پروتئین کامل به چه معناست؟ پروتئینها از واحدهایی به نام اسید آمینه تشکیل شدهاند. بدن انسان بخشی از این اسیدهای آمینه را تولید میکند، اما ۹ نوع از آنها باید از طریق غذا تأمین شوند و به همین دلیل به آنها «اسیدهای آمینه ضروری» گفته میشود. زمانی که یک ماده غذایی هر ۹ اسیدآمینه ضروری را در خود داشته باشد، بهعنوان منبع «پروتئین کامل» شناخته میشود. بسیاری از منابع حیوانی مانند تخممرغ، لبنیات، گوشت و ماهی در این گروه قرار میگیرند، اما در میان مواد غذایی گیاهی نیز استثناهایی وجود دارد که یکی از شناختهشدهترین آنها کینوا است.
چرا کینوا در میان منابع گیاهی متفاوت است؟ کینوا در ظاهر شبیه غلات مصرف میشود، اما از نظر گیاهشناسی دانهای است که معمولاً در گروه شبهغلات قرار میگیرد. ویژگی قابل توجه آن، وجود هر ۹ اسیدآمینه ضروری است؛ موضوعی که سبب شده این دانه بهویژه برای افرادی که میخواهند منابع پروتئین گیاهی بیشتری وارد برنامه غذایی خود کنند، مورد توجه قرار گیرد. البته «پروتئین کامل» بودن به این معنی نیست که کینوا به تنهایی میتواند همه نیازهای غذایی فرد را برطرف کند یا الزاماً جایگزین گوشت و سایر گروههای غذایی باشد. تنوع همچنان یکی از اصول مهم تغذیه است و منابعی مانند حبوبات، مغزها، دانهها، لبنیات یا دیگر مواد پروتئینی نیز میتوانند در یک برنامه غذایی متعادل جای داشته باشند.
کینوا علاوه بر پروتئین، حاوی فیبر است و بهطور طبیعی گلوتن ندارد. همین مجموعه ویژگیها باعث شده است استفاده از آن از محدوده رژیمهای گیاهخواری فراتر برود و در غذاهایی مانند سالاد، سوپ، آش، صبحانه، برگرهای گیاهی، کتلت و دلمه نیز دیده شود. اهمیت کینوا تنها به موجهای جدید تغذیهای محدود نمیشود. توجه جهانی به این دانه به اندازهای افزایش یافت که مجمع عمومی سازمان ملل سال ۲۰۱۳ را «سال بینالمللی کینوا» نامگذاری کرد؛ اقدامی که با هدف توجه بیشتر به ظرفیتهای تغذیهای و کشاورزی این محصول انجام شد. امروزه انواع سفید، قرمز و سیاه کینوا مصرف میشوند و شکلهای دیگری مانند آرد و پرک کینوا نیز امکان استفاده از آن را در غذاهای متنوعتر فراهم کردهاند.
در ایران نیز این دانه طی سالهای گذشته بیشتر شناخته شده است. نمونههای مختلف کینوا در مجموعه OAB عرضه شدهاند؛ شرکتی که فعالیت خود در این حوزه را تنها به ارائه محصولات غذایی محدود نکرده و بخشی از فعالیتهایش را به انتشار و ترجمه کتابهای مرتبط با تغذیه اختصاص داده است. یکی از مفاهیمی که در کتاب «بر اساس گروه خون خود تغذیه کنید» بارها به آن نزدیک میشویم، اهمیت شناخت چیزی است که در بشقاب خود قرار میدهیم. اینکه یک ماده غذایی چه ترکیباتی دارد، چه نقشی در برنامه روزانه ما ایفا میکند و چگونه میتوان آن را در کنار سایر گروههای غذایی قرار داد، گاهی مهمتر از دنبال کردن عنوانهایی مانند «سوپرفود» یا رژیمهای پرطرفدار است.
شناخت مفهوم پروتئین کامل نیز نمونهای از همین آگاهی است. وقتی بدانیم بدن به اسیدهای آمینه ضروری نیاز دارد، بهتر میتوانیم دلیل توجه متخصصان تغذیه به تنوع منابع پروتئین را درک کنیم. کینوا از این منظر نه غذایی معجزهگر، بلکه یکی از گزینههای گیاهی قابل توجه برای ایجاد تنوع در یک برنامه غذایی متعادل است. کتاب «بر اساس گروه خون خود تغذیه کنید» نوشته دکتر پیتر ج. د آدامو با ترجمه آلینا برخورداریان در ۳۲۸ صفحه منتشر شده است. چهارمین چاپ این اثر در پاییز ۱۴۰۰ با بهای ۵۳ هزار و ۹۴۰ تومان عرضه شده و در حال حاضر با همین قیمت از طریق سایت oab.ir به فروش میرسد. مجموعه OAB که ترجمه و انتشار کتابهای مرتبط با گروه خون را بخشی از فعالیتهای آموزشی خود قرار داده، هدف اصلی این آثار را افزایش آگاهی درباره تغذیه عنوان کرده است و برخی از این کتابها نیز در برنامههای آگاهیبخشی در اختیار مخاطبان قرار گرفتهاند.



