حافظ، غزل فارسی را دگرگون ساخت

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، آیین بزرگداشت حافظ شیرازی شامگاه دوشنبه در آرامگاه این شاعر بزرگ با حضور سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، احمد مسجدجامعی و حافظشناسان برگزار شد. صالحی در این مراسم ضمن گرامیداشت یادروز حافظ، اظهار داشت: زبان فارسی در دوران حافظ و قبل از آن تفاوتهای بسیاری دارد و به همین دلیل فارسیزبانان ایران و دوستداران زبان فارسی در سراسر جهان باید به حافظ افتخار کنند.
وی ادامه داد: زبان فارسی برای ما ایرانیان اساس هویت محسوب میشود و ویژگیهایی که این زبان در طول تاریخ به تاریخ ایران افزوده، آن را به رکن اصلی هویت تبدیل کرده است. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به اینکه واژگان دیوان حافظ با واژگان پیش از او متفاوت است، گفت: یکی از مشهورترین واژهها «رند» است که پیش از حافظ معنای دیگری داشت، اما در ادبیات عرفانی معنای جدیدی پیدا کرده است. حافظ به طور مداوم در واژگان خود معانی تازهای خلق کرده است.
صالحی افزود: حافظ با گشودن فصل جدیدی در زبان فارسی، به این زبان مدیونیم، زیرا او از قدرت زبان فارسی در ترکیب واژگان بهرهبرداری کرده است. وی به نوآوریهای حافظ در ایهام شعری اشاره کرد و گفت: حافظ با ایجاد چند معنایی در متن، جان و مایهای جدید به شعر خود بخشیده است. صالحی همچنین به بررسی صنعت ایهام قبل و بعد از حافظ پرداخت و افزود: شیوههای این صنعت را حافظ به اوج خود رسانده است.
به گفته وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، اگر ما به زبان فارسی افتخار میکنیم، حافظ بر ما حق زیادی دارد. وی در ادامه به موسیقی شعر در آثار حافظ اشاره کرد و گفت: حافظ شعر خود را به موسیقی تبدیل کرده است، به طوری که شعر او به سرعت با دو عنوان غزل و قوالی شناخته میشود. اینکه زبان را به نامه تبدیل کنید کار آسانی نیست و این کار را حافظ به خوبی انجام داد و زبان را به نوا تبدیل کرد.
در این مراسم، حجتالاسلام قاسم کاکایی، حافظشناس و مدرس دانشگاه شیراز، گفت: امسال از هفتم تا بیستم مهرماه، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس و دانشگاه شیراز جشنوارهای با عنوان «از بلخ تا شیراز» در شیراز و استان برگزار کردند. او افزود: حافظ شاعر ملی ماست و شیرازی بودن او هیچ کمکی به این موضوع نمیکند. کمتر شاعری به این حد اقبال یافته که دیوانش در هر خانهای باشد. رازآلودترین شاعر ما حافظ است.
کاکایی همچنین گفت: حافظ نه تنها هنرمند است بلکه یکی از بزرگترین هنرمندانی است که در عرصه شعر ظهور کرده است. اوج تصویرگری و جادوی موسیقی کلام او زبانزد است و حافظ در عشق دردهایی دارد که قابل وصف نیست. رازآلودترین شاعر ما حافظ است.
حسینعلی امیری، استاندار فارس، نیز در این مراسم گفت: بار دیگر به بهانه سیامین یادروز حافظ در شیراز گرد هم آمدهایم تا به اندیشه و سخن لسان الغیب احترام بگذاریم. وی با بیان اینکه حافظ ظرفیت زندهای برای گفتوگو با جهان معاصر دارد، افزود: او برای حقیقت آزادی و معنا متولد شده است. حافظ تنها شاعری نیست که آثارش خوانده یا حفظ شود، بلکه او با الهام از کلام وحی، ایجاز و ایهام موسیقی کلام ایجاد کرده و تصویرسازیهای شگفتانگیز او همچنان الهامبخش هنرمندان و اندیشمندان است. راز ماندگاری حافظ را باید در همین توانایی جستجو کرد.
امیری ادامه داد: در شعر حافظ، انسان همواره به تأمل در خویشتن و نسبت خود با دیگران دعوت میشود. بازگشت به میراث حافظ ضرورتی انسانی است زیرا امکان گفتوگو و نقد را فراهم میکند و درک دیگران را گسترش میدهد. وی خاطرنشان کرد: اگر تفکر حافظ بر مناسبت انسانی و روابط ملتها حاکم بود، آیا جنگها و زیادهخواهی و تلاش برای تحمیل اراده بر دیگران تا این اندازه مجال بروز مییافت؟ بیتردید اندیشه و شعر به تنهایی نمیتوانند جایگزین حل منازعات شوند، اما میتوانند بنیانهای اخلاقی صلح را برقرار کنند.
استاندار فارس با تأکید بر اینکه پیام حافظ با همه ظرافتها ما را به تعامل فرا میخواند، یادآور شد: برای ما در استان فارس، پاسداشت حافظ افزون بر افتخاری فرهنگی است و سیامین رویداد ملی یادروز حافظ فرصتی برای تقویت همگرایی و گفتوگوی جهانی است. در پایان مراسم، با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از خدمات داریوش نویدگویی ناشر در گردآوری دیوان حافظ و قرآن کریم در طول سالیان و فرماندار شهر اوز از فروغ هاشمی برای تلاش در پایتختی کتاب ایران و خانواده شهید خلبان جنگنده مجید کاظمی تقدیر شد.



