صندوق طلا یا گواهی سپرده شمش طلا؛ کدام روش سرمایهگذاری بهتر است؟

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، گواهی سپرده شمش طلا و صندوق طلا به عنوان ابزارهای سرمایهگذاری در بازار طلا شناخته میشوند. این دو ابزار به سرمایهگذاران این امکان را میدهند که از نوسانات قیمت طلا بهرهمند شوند بدون آنکه نیاز به نگهداری فیزیکی طلا در منزل داشته باشند، اما هر یک دارای سازوکار خاص خود هستند. در گواهی سپرده، سرمایهگذار به طور مستقیم اوراقی را خریداری میکند که نمایانگر مقدار مشخصی شمش موجود در خزانه است. در مقابل، در صندوق سرمایهگذاری طلا، سرمایهگذار واحدهای یک ETF را خریداری کرده و مدیریت صندوق تصمیم میگیرد که داراییها چگونه میان شمش، سکه و سایر ابزارهای مجاز توزیع شوند.
گواهی سپرده شمش طلا چیست؟ گواهی سپرده کالایی نوعی اوراق بهادار است که به پشتوانه کالای استاندارد نگهداریشده در یک انبار مورد تایید صادر میشود. در مورد طلا، این کالا شمش استاندارد است. در واقع، بهجای خرید مستقیم شمش از بازار، شما گواهی مبتنی بر بخشی از شمش موجود در خزانه را معامله میکنید. گروه مالی فارابی در این خصوص توضیح میدهد که هر گواهی سپرده شمش معادل مقدار مشخصی طلاست و دارایی پایه در خزانهای که توسط بورس کالا تایید شده، نگهداری میشود. این ساختار چندین مشکل خرید سنتی طلا را کاهش میدهد، از جمله: ریسک نگهداری فیزیکی طلا، نگرانی از اصالت طلا و عدم نیاز به خرید یک شمش کامل.
صندوق طلا چیست؟ صندوق طلا یک صندوق کالایی قابل معامله یا ETF است. سرمایه افراد در این صندوق جمعآوری شده و مدیر صندوق طبق امیدنامه آن را در ابزارهای مجاز سرمایهگذاری میکند. این داراییها میتوانند شامل موارد زیر باشند: گواهی سپرده شمش طلا، گواهی سپرده سکه، ابزارهای مشتقه، وجه نقد و سایر داراییهای مجاز. بنابراین، زمانی که شما واحد صندوق را خریداری میکنید، بهطور مستقیم یک گواهی شمش مشخص خریداری نکردهاید؛ بلکه شما صاحب واحد یک پرتفوی مدیریتشده هستید.
بررسی تفاوت در روش مدیریت گواهی سپرده طلا و صندوق طلا نشان میدهد که مهمترین تفاوت این است که برای خرید گواهی سپرده شمش، سرمایهگذار خود زمان ورود و خروج را انتخاب میکند و دارایی تقریباً مشخص است، بنابراین مدیریت مستقیم است. در حالی که در صندوق طلا، یک مدیر حرفهای ترکیب پرتفوی را مدیریت میکند. ممکن است در یک دوره سهم شمش افزایش یابد، در دورهای از سکه استفاده شود یا ابزار مشتقه وارد پرتفوی شود. بنابراین، صندوق طلا برای افرادی که ترجیح میدهند مدیریت ترکیب ابزارها را به تیم صندوق بسپارند، مناسبتر است.
در بررسی تفاوت گواهی شمش و صندوق در مواجهه با حباب سکه، گواهی سپرده شمش تحت تأثیر ارزش شمش قرار میگیرد. اما صندوقی که بخشی از پرتفوی خود را در گواهی سکه قرار داده است، میتواند از تغییرات حباب سکه نیز تأثیر بپذیرد. بنابراین، اگر حباب سکه افزایش یابد، دارایی صندوق در سکه ممکن است بیشتر رشد کند و اگر حباب تخلیه شود، همان دارایی میتواند عقبتر از شمش حرکت کند.
تفاوت گواهی شمش طلا و صندوق طلا در NAV نیز قابل توجه است. برای گواهی شمش، تمرکز اصلی بر قیمت همان گواهی و ارزش طلای پایه است. اما صندوق طلا مفهومی به نام NAV یا ارزش خالص داراییها دارد. واحدهای ETF در بورس قیمتگذاری میشوند و ممکن است قیمت بازار با NAV فاصله داشته باشد. اگر قیمت بالاتر از NAV باشد، حباب مثبت و اگر پایینتر باشد، حباب منفی شکل میگیرد. بنابراین، خریدار صندوق قبل از معامله بهتر است قیمت تابلو و NAV را بررسی کند.
تفاوت در ترکیب داراییهای گواهی شمش طلا و صندوق طلا نیز وجود دارد. در گواهی شمش طلا، دارایی کاملاً مشخص است و آن شمش است. اما صندوقها با یکدیگر متفاوتاند. برخی از آنها تقریباً تمام دارایی را در شمش نگهداری میکنند و برخی دیگر سهم بیشتری از سکه یا ابزارهای دیگر دارند. به همین دلیل، اگر هدف سرمایهگذار قرار گرفتن مستقیم در معرض تغییرات قیمت شمش طلا باشد، گواهی سپرده ساختار سادهتری برای تحلیل دارد. اما اگر هدف استفاده از مدیریت پرتفوی و مجموعهای از ابزارهای طلا باشد، صندوق طلا انتخاب مناسبتری است.
تفاوت در امکان تحویل فیزیکی نیز در این دو ابزار وجود دارد. در گواهی سپرده، تحت ضوابط بازار و پس از رسیدن دارایی به حد لازم، امکان درخواست تحویل کالا وجود دارد. اما سرمایهگذاری در صندوق طلا معمولاً با هدف تحویل گرفتن طلا انجام نمیشود. سرمایهگذار واحد ETF را خریداری کرده و هنگام خروج، واحد را در بازار میفروشد. بنابراین، اگر هدف، تحویل شمش استاندارد باشد، گواهی سپرده انتخاب مناسبتری است.
تفاوت در دانش مورد نیاز برای خرید صندوق طلا و گواهی شمش نیز قابل توجه است. هیچکدام از این ابزارها بدون ریسک نیستند، اما گواهی شمش سرمایهگذار را بهطور مستقیم درگیر تصمیمگیری درباره همان دارایی میکند. در صندوق، مدیر صندوق بخشی از تصمیمهای مربوط به ترکیب پرتفوی را انجام میدهد. به همین دلیل، برای فردی که نمیخواهد مدام قیمت را چک و تصمیمگیری کند، صندوق ساختار سادهتری دارد.
در نهایت، هر دو ابزار امکان ورود با سرمایهای به مراتب کمتر از خرید یک شمش کامل را فراهم کردهاند. گواهی سپرده شمش به واحدهای کوچک تقسیم شده و ETF نیز واحدهای سرمایهگذاری کوچک دارد. بنابراین دیگر نیازی نیست برای قرار گرفتن در معرض شمش، قیمت یک شمش کامل در اختیار سرمایهگذار باشد.
جمعبندی اینکه، صندوق طلا و گواهی سپرده شمش دو راه متفاوت برای سرمایهگذاری در طلا در بورس هستند. برای انتخاب بهترین گزینه میان آنها، باید از خود بپرسید: آیا تحویل فیزیکی برایم مهم است؟ آیا میخواهم فقط شمش داشته باشم یا سبدی متنوع از ابزارهای طلا؟ آیا دانش لازم برای سرمایهگذاری مستقیم را دارم؟ آیا میخواهم خودم ترکیب دارایی را مدیریت کنم یا مدیر صندوق؟



