آموزش عالیآموزش و فناوری

تجربه مدرنیته به سبک روسی

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، مجموعه «تاریخ اندیشه روسیه» به ارائه روایتی فشرده و در عین حال جامع از شکل‌گیری و تحولات یکی از پرتنش‌ترین سنت‌های فکری در جهان مدرن می‌پردازد؛ سنتی که همواره پرسش از روسیه با سوالاتی درباره غرب و شرق، مردم و دولت، ایمان و علم، ادبیات و انقلاب و سرنوشت تاریخی این سرزمین گره خورده است. این مجموعه از اصلاحات پتر کبیر و شکل‌گیری فرهنگ سکولار روسی آغاز می‌شود و با بررسی شکوفایی اندیشه روسی در قرن نوزدهم، مسیر آن را از روشنگری، محافظه‌کاری، اسلاووفیلیسم و غرب‌گرایی تا نیهیلیسم، پوپولیسم، رنسانس دینی، مارکسیسم و ماتریالیسم دیالکتیکی دنبال می‌کند و در نهایت به تجربه شوروی و روسیه پساشوروی می‌رسد.

نویسندگان این اثر به جای تمرکز بر زندگی‌نامه متفکران به بررسی جریان‌ها، مفاهیم و میدان‌های اصلی مناقشه فکری می‌پردازند: روسیه چگونه خود را در نسبت با اروپا تعریف کرده است؟ «مردم» در تخیل روشنفکران روس چه جایگاهی دارند؟ علم، ادبیات و دین چگونه به زبان‌هایی متفاوت برای فهم تاریخ و جامعه تبدیل شده‌اند؟ و چرا بسیاری از مناقشه‌های فکری قرن نوزدهم روسیه در قرن بیستم و پس از فروپاشی شوروی دوباره مطرح شدند؟ «تاریخ اندیشه روسیه» تلاشی است برای ترسیم این مسیر پرفراز و نشیب و نشان دادن پیوند میان اندیشه‌های روسی و تحولات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی که این کشور را در دو قرن اخیر شکل داده‌اند.

در این چهار جلد، اندیشه روسی به عنوان میدانی زنده و چندصدایی به تصویر کشیده می‌شود؛ میدانی که در آن نویسندگان، فیلسوفان، منتقدان، دانشمندان، انقلابیون، محافظه‌کاران و متفکران دینی هر یک از منظر خود به مسأله روسیه پرداخته‌اند. از چادایِف، بلینسکی، هرتسن، چرنیشفسکی، داستایِفسکی، تالستوی و سالاویُف تا بردیایِف، باختین، لوسِف، مارکسیست‌های شوروی و نظریه‌پردازان علم، این مجموعه نشان می‌دهد که اندیشه در روسیه همواره پیوندی مستقیم با زندگی تاریخی و اجتماعی داشته است.

جذابیت این مجموعه در همین پیوند میان اندیشه و زندگی نهفته است: ایده‌ها در اینجا تنها در کتاب‌ها باقی نمی‌مانند، بلکه در ادبیات، سیاست، الهیات، علم، انقلاب، اصلاحات و بحران‌های هویت ملی حضور دارند و بر مسیر تحولات روسیه تأثیر می‌گذارند. از این رو، «تاریخ اندیشه روسیه» تنها روایتی از یک سنت فکری نیست؛ بلکه مدخلی روشن و جدی برای درک کشوری است که مدرنیته را با شور، تردید، مقاومت، آرمان‌خواهی و خشونت تجربه کرده است؛ کشوری که بسیاری از پرسش‌های بنیادین آن همچنان از دل همان میراث فکری بازخوانی می‌شوند.

تابستان امسال، با انتشار جلد چهارم و پایانی «تاریخ اندیشه روسیه»، این اثر چهارجلدی با ترجمه دکتر عباس جنگ از سوی انتشارات بزنگاه به‌طور کامل منتشر و به بازار کتاب عرضه شد. «تاریخ اندیشه روسیه» از آثار منتشرشده در مجموعه کمبریج است و با نگاهی جامع، شکل‌گیری و تحول اندیشه روسی را در دوره‌های مختلف تاریخی بررسی می‌کند. خوانندگان در این چهار جلد با جریان‌های فکری، مناقشه‌های مهم و چهره‌های تأثیرگذار اندیشه روسیه آشنا می‌شوند و در واقع این چهار جلد، اکنون روایتی یکپارچه از تاریخ اندیشه روسیه را پیش روی آنان قرار می‌دهد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا