تحول شگرف کتابخانه امام حسین در شهرستان چگنی

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، در سالهای اخیر، کتابخانههای عمومی از نقش سنتی خود به عنوان مکانهایی برای امانت و مطالعه کتاب فاصله گرفته و به کانونهای مهم فرهنگی، آموزشی و اجتماعی در شهرها و روستاها تبدیل شدهاند. این تحولات در کتابخانه عمومی امام حسین (ع) شهرستان چگنی نیز با توسعه فضا، تجهیز بخشهای مختلف و ابتکار کتابداران، جلوهای تازه به خود گرفته است.
کتابخانه عمومی امام حسین (ع) چگنی که در گذشته با زیربنای محدود و به صورت یک کتابخانه پیشخوان فعالیت میکرد، اکنون با افزایش فضای فیزیکی و گسترش دامنه خدمات، به محیطی پویا و متناسب با نیاز گروههای سنی مختلف تبدیل شده است. این مرکز تلاش میکند تا کتاب و مطالعه را نه تنها در چهار دیوار کتابخانه، بلکه در دورترین نقاط شهرستان نیز در دسترس علاقهمندان قرار دهد.
پیش از اجرای طرح تجهیز، توسعه و شادابسازی، این کتابخانه ۱۳۷ مترمربع زیربنا داشت که با اضافه شدن ۱۴۰ مترمربع فضای جدید، مساحت آن به ۲۷۷ مترمربع افزایش یافته است. این افزایش فضا، امکان بازطراحی بخشهای مختلف کتابخانه و ارائه خدمات متنوعتر را فراهم کرده و اکنون بخش کودک، سالنهای مطالعه مجزا، بخش نشریات و فضاهای خدماتی جدید در این مجموعه ایجاد شده است.
توسعه فیزیکی کتابخانه تنها بخشی از این تحول است و آنچه بیش از هر چیز در روند فعالیت این مرکز فرهنگی به چشم میخورد، تلاش و خلاقیت کتابداران برای پاسخگویی به نیاز مخاطبان و گسترش خدمات به خارج از فضای کتابخانه است. زمانی که کتابخانه به سراغ مخاطبان میرود، در مناطقی که فاصله روستاها و پراکندگی جمعیت میتواند دسترسی کودکان و نوجوانان به کتاب و منابع فرهنگی را دشوار کند، کتابخانه عمومی امام حسین (ع) با اجرای طرحهای ابتکاری، این فاصله را کاهش داده است.
اجرای طرحهای «کولهکتاب» و «پیک کتاب» از جمله اقداماتی است که با هدف رساندن کتاب و منابع مطالعاتی به روستاهای دوردست شهرستان چگنی انجام میشود. در این طرحها، کتاب از قفسههای کتابخانه خارج شده و به سمت مخاطبانی میرود که ممکن است امکان مراجعه مستمر به کتابخانه را نداشته باشند. این رویکرد، بهویژه برای کودکان و نوجوانان روستایی، فرصتی برای آشنایی بیشتر با کتاب و تقویت عادت مطالعه فراهم کرده است و نشان میدهد خدمات کتابخانهای میتواند متناسب با شرایط جغرافیایی و نیازهای جامعه هدف، اشکال متنوعی به خود بگیرد.
توسعه فضای کتابخانه و ایجاد بخشهای تخصصی، امکان حضور گروههای مختلف مخاطبان را نیز افزایش داده است. بخش کودک با فراهم کردن محیطی متناسب با نیازهای سنی این گروه، زمینه حضور بیشتر کودکان و خانوادهها را در کتابخانه فراهم کرده و سالنهای مطالعه مجزا نیز شرایط مناسبتری برای مطالعه و استفاده از منابع فراهم آورده است. در کنار این امکانات، بخش نشریات و دیگر خدمات کتابخانهای، مجموعه را از یک مرکز صرفاً امانتدهنده کتاب فراتر برده و به فضایی برای مطالعه، یادگیری، گفتوگو و تعامل اجتماعی تبدیل کرده است. اکنون خانوادهها میتوانند کتابخانه را نه تنها به عنوان محلی برای دریافت کتاب، بلکه به عنوان یک فضای فرهنگی برای گذران اوقات فراغت، یادگیری و ارتباط با دیگر اعضای جامعه تجربه کنند.
تجربه کتابخانه امام حسین (ع) شهرستان چگنی نشان میدهد که توسعه کتابخانه تنها به افزایش متراژ و تجهیز فضا محدود نمیشود. در کنار امکانات فیزیکی، نیروی انسانی خلاق و دغدغهمند نقش مهمی در تبدیل یک کتابخانه به کانونی فعال و اثرگذار دارد. کتابداران این مجموعه با شناسایی نیازهای مخاطبان و طراحی برنامههایی متناسب با شرایط منطقه، تلاش کردهاند خدمات کتابخانه را از شکل سنتی خارج کرده و ارتباطی مستمر با کودکان، نوجوانان و خانوادهها ایجاد کنند.
گسترش فعالیتها به روستاهای دوردست نیز بخشی از همین نگاه است؛ نگاهی که بر اساس آن، دسترسی به کتاب و خدمات فرهنگی نباید به محل استقرار ساختمان کتابخانه محدود شود. کتابخانه عمومی امام حسین (ع) چگنی امروز در مسیر تبدیل شدن به یک مرکز فرهنگی اجتماعی قرار دارد؛ مرکزی که در آن توسعه فیزیکی با ایدههای تازه و خدمات نوآورانه همراه شده است. افزایش زیربنا از ۱۳۷ به ۲۷۷ مترمربع، ایجاد بخش کودک، سالنهای مطالعه مجزا و بخش نشریات و در کنار آن اجرای طرحهایی مانند «کولهکتاب» و «پیک کتاب»، مجموعهای از اقدامات را شکل داده که هدف مشترک آنها تسهیل دسترسی مردم منطقه به کتاب و خدمات فرهنگی است.
این تجربه نشان میدهد حتی در شهرستانها و مناطق روستایی نیز میتوان با تکیه بر ظرفیتهای موجود، خلاقیت کتابداران و شناخت دقیق نیازهای جامعه، کتابخانه را به فضایی زنده و اثرگذار تبدیل کرد؛ فضایی که کتاب در آن تنها یک منبع مطالعاتی نیست، بلکه بهانهای برای یادگیری، گفتوگو، ارتباط اجتماعی و تقویت سرمایه فرهنگی جامعه است. کتابخانه امام حسین (ع) شهرستان چگنی اکنون با پشت سر گذاشتن دورهای از محدودیتهای فضایی و خدماتی، در مسیر تازهای قرار گرفته است؛ مسیری که مقصد آن تنها توسعه یک ساختمان نیست، بلکه گسترش فرهنگ مطالعه و رساندن کتاب به خانهها، کودکان و روستاهایی است که شاید فاصله زیادی با نزدیکترین قفسه کتاب داشته باشند.



