تمرکز بر منافع ملی؛ ویژگی کلیدی عبور از نگاههای خصمانه

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، در مراسم رونمایی از کتاب «ایران و آمریکا؛ تعامل یا تقابل»، محمدکاظم سجادپور، استاد دانشگاه و پژوهشگر، ضمن قدردانی از تلاشهای دستاندرکاران و نویسنده اثر، به پرسش «چگونه میتوان این کتاب را در راستای فهم روابط ایران و آمریکا مورد بررسی قرار داد» پاسخ داد و تحلیل خود را در سه محور اساسی ارائه کرد.
او در تبیین ویژگیهای کلی کتاب، به سه نکته اشاره کرد: نخست اینکه این کتاب بر تجزیه و تحلیل و بازگرداندن واقعیتهای محدود روابط ایران و آمریکا تمرکز دارد و گامی مؤثر در جهت درک صحیح این روابط به شمار میآید. دوم، وی تأکید کرد که نویسنده در این اثر تنها یک «ناظر» یا «گزارشگر» نیست، بلکه به عنوان یک «کنشگر» (Activist) با رویکردی فعالانه به تحلیل مسائل پرداخته است. سومین و مهمترین ویژگی، تلاش نویسنده برای عبور از نگاههای خصمانه و تمرکز بر حفظ منافع ملی، توسعه و پیشرفت ایران در عین مدیریت تنشها در روابط با طرف مقابل است.
این پژوهشگر با اشاره به کیفیت دادههای بهکاررفته در کتاب، بیان کرد: این کتاب از نظر دادهای بسیار غنی است؛ بهویژه دسترسی به جزئیات ملاقاتها، گفتگوها و پیامهایی (مانند تبادلات با جان کِری) که برخی از آنها دستاول هستند و ارزش پژوهشی بالایی دارند.
وی همچنین به متدولوژی «مقایسهای» نویسنده اشاره کرد و افزود که بررسی تضاد میان «اعتماد» و «عدم اعتماد» و تحلیل گزارههای ضد-ایرانی در مقابل واقعیتها، یکی از نقاط قوت این اثر به شمار میآید. سجادپور در ادامه گفت: نویسنده با نگاهی «راهحلگرا» و با تکیه بر روانشناسی سیاسی، کتاب را به دو بخش اصلی (دوره اوباما و دوره ترامپ) تقسیم کرده است. وی تأکید کرد که پیام اصلی کتاب، «گریز از سادهانگاری» در فهم روابط ایران و آمریکا است.
او در این راستا، نظراتی را که توسط برخی دستاندرکاران یا اساتید با نگاهی سادهانگارانه درباره سیاست آمریکا در قبال ایران مطرح میشود، مورد نقد قرار داد. این تحلیلگر دانشگاهی در پایان خاطرنشان کرد: یکی از برجستهترین ویژگیهای کتاب، توجه به «عامل انسانی» و معرفی شخصیتهای اثرگذار (بهویژه در جریانات ضد-ایرانی) است.
وی افزود: «روابط ایران و آمریکا یک رابطه ایستا نیست، بلکه بسیار پویا، پرپشتپرده و پیچیده است. اما این کتاب نشان میدهد که اراده انسانی و مدیریت صحیح میتواند بر این روابط اثر بگذارد.» سجادپور در جمعبندی خود اشاره کرد: برای فهم درست این رابطه، باید سه عامل «ساختاری»، «قدرت» و «عوامل فردی» را در کنار هم بررسی کرد و کتاب مذکور، با تمرکز بر جزئیات و دوری از کلیگوییهای رایج، ابزاری کارآمد برای این شناخت است.



