گذرگاه تازهای میان میراث باستانی ایران و افقهای فکری چین

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری الفبای رشد، مستندسازی و تهیه پنجاه نسخه فیلم کوتاه با مدت زمان پنج تا هفت دقیقه، به منظور معرفی اندیشه و هنر شاعران بزرگ کلاسیک ایران همچون حکیم فردوسی، سعدی، مولانا و حافظ، و همچنین بیان حکایتهای شیرین فارسی، در فضای مجازی پرمخاطب چینی (بیلیبیلی و دویین) انجام شده و در نهایت به شکل کتاب دوزبانه فارسی-چینی با عنوان “کوچهباغ شعر و حکایات فارسی” منتشر گردیده است. این پروژه نتیجه تلاشها و همکاریهای ارزشمند نهادها و افراد مختلف، از جمله دانشگاه پکن و مرکز پژوهشهای فرهنگ ایران در این دانشگاه، رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در چین در زمان ریاست دکتر نعمتالله ایرانزاده (بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶)، دکتر بهادر باقری، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی و استاد مدعو دانشگاه پکن، دکتر وانگ یین هوان، مترجم چینی اثر، دکتر گوان یوان، ویراستار چینی کتاب، دکتر کوروش سلماننصر، ویراستار فارسی کتاب و علی باقری، طراح روی جلد مجموعه بوده است.
تقدیر از دانشگاه پکن و مرکز پژوهشهای فرهنگ ایران به دلیل حمایتها و همکاریهای لازم در تهیه و انتشار کتاب، نشاندهنده تلاشهای آنها در ایجاد پیوند میان اندیشههای ناب پارسی و چینی است. این اقدام، گام ارزشمندی در تالیف و انتشار کتاب دوزبانه “کوچهباغ شعر و حکایات فارسی” به شمار میرود و به نوعی نمایانگر همگراییهای فرهنگی است که ادبیات غنی پارسی را به جامعه دانشگاهی و پژوهشگران چین معرفی میکند. این تلاشها نه تنها دریچهای نو به روی حکمت، صلح و دوستی میان دو تمدن کهن ایران و چین میگشاید، بلکه انگیزهای مضاعف برای استادان، دانشجویان و پژوهشگران فراهم میآورد تا در مسیر شناخت این میراث مشترک گام بردارند.
سپاسگزاری ویژهای از رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در چین به خاطر مساعدتها و پشتیبانیهای مؤثر در زمینه انتشار این مجموعه، در دوران ریاست دکتر نعمتالله ایرانزاده، به عمل میآید. همت و همراهی ایشان در این مسیر، موجب تسهیل و روشن شدن راه انتشار این اثر ماندگار شده است. فرهنگ به عنوان پلی از جنس کلام، دلها را از کرانهای به کرانه دیگر پیوند میزند و گشودن این کوچهباغ خیال به زبان چینی، نسیم خوش ادب پارسی را از شیراز و توس و بلخ به سرزمین دیوار بزرگ میرساند.
انتشار مجموعه زیبا و فاخر “کوچهباغ شعر و حکایات فارسی” در واقع گذرگاهی نوین میان میراث کهن ایران و گستره پرشکوه اندیشه چینیان است. این اثر، با گشودن پنجرهای به باغ بیخزان شعر پارسی، حرکتی فراتر از یک وظیفه اداری و تجلی دیپلماسی فرهنگی است. به ثمر رسیدن این مهم، جز با همت والای رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در چین ممکن نبود. دکتر ایرانزاده، مردی از تبار فرهنگ، با تدبیر و همدلی، بذر سخن پارسی را در خاک خوشیار دیار شرقی افشاند تا گلستان دوستی، دوام و طراوتی جاودانه یابد.
لازم به ذکر است که تاکنون کتابهای دوزبانه زیادی توسط ناشران بینالمللی، دانشگاهها و بنیادهای ایرانشناسی در سراسر جهان به دو زبان فارسی و بیش از سی زبان زنده دنیا منتشر شدهاند. بخش عمدهای از این آثار در حوزه ادبیات فارسی و عرفان ایرانی قرار دارند. پرتیراژترین آثار دوزبانه در حوزه ادبیات فارسی شامل شاهنامه فردوسی، دیوان حافظ، غزلیات سعدی، رباعیات خیام و مثنوی معنوی است. همچنین در ادبیات معاصر، آثار پروین اعتصامی، فرخی یزدی و در شعر نو، آثار نیمایوشیج، سهراب سپهری و فروغ فرخزاد نیز در این دسته قرار میگیرند.
حمایتها و راهبری دکتر ایرانزاده در زمینه انتشار کتاب دوزبانه فارسی-چینی “کوچهباغ شعر و حکایات فارسی” به پیوند زبانها و ادبیات دو ملت ایران و چین به شکلی حکیمانه توجه ویژهای داشته است. همکاریها و هماهنگیهای استادان حوزههای مختلف تدوین، ترجمه و ویرایش از دو کشور ایران و چین به هنرمندانهترین شکل ممکن صورت گرفته است. این کتاب، به نوعی جاده تاریخی ابریشم را نه با کاروانهای کالا، بلکه با جریان سیال کلمات تجلی میبخشد و به عنوان یک منبع آموزشی در برنامههای درسی دانشگاهی قابل استفاده است.
تلاش دکتر بهادر باقری در تدوین و انتشار این کتاب، که گامی درخشان در پیوند فرهنگی دو کشور ایران و چین به شمار میرود، قابل تقدیر است. ایشان با دانش وسیع خود در دانشگاه پکن، جان و جهان فیلمهای کوتاه تهیه شده را به زیباترین شکل ممکن در کالبد این کتاب دمیدهاند. ویژگیهای قلم شیوا و نگاه ژرف تدوینگر کتاب، پُل مستحکمی از واژهها میان دو تمدن باستانی بنا کرده و شکوه کلام پارسی را در پهنه جهان بازتاب داده است.
ترجمه دکتر وانگ یین هوان، مترجم چینی مجموعه، با جادوی قلم و ترجمه شیوا و گویای خود، میان واژگان دو زبان، پُل باشکوهی از واژهها ساخته و عطر کوچهباغهای شعر پارسی را به جان سرزمین کهن چین رسانده است. ترجمه لطیف و هنرمندانه ایشان، دعوتی دلنشین به همزیستی اندیشهها و گشودن پنجرهای از ابریشم و غزل به روی مردمان شرق دور است. نگاه زیبابین و دقت نظر خانم دکتر گوان یوان به متن چینی این اثر، آراستگی و روانی دوچندان بخشیده است. سه دوره ویرایش دلسوزانه این اثر توسط ایشان، نه تنها اصلاح ساختاری، بلکه دمیدن روحی تازه در کالبد واژههای کتاب بوده و شایسته تقدیر است.
دکتر کوروش سلمان نصر، استاد فرزانه و گرانمایه، با وسواس ادبی و ویراستاری سنجیده خود، پاسدار اصالت و شیوایی زبان شیرین فارسی در این کتاب بودهاند. بخش عمدهای از زیبایی و روانی متن فارسی این کتاب، وامدار قلم دقیق و هوشمندانه ایشان است. همچنین، طراحی جلد این اثر که به زیبایی و هنرمندی انجام شده، حاصل ذوق سرشار و مساعی آقای علی باقری است. این انتخاب هوشمندانه، بستر مناسبی برای مقایسه تطبیقی میان نگارگری ایران و چین فراهم میآورد.
در نهایت، جهان امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند میانجیهای فرهنگی است تا پلهایی از جنس نور، کلمه و معنا میان دلهای ملتها برقرار کنند. آثار ادبی و بهویژه شعر و حکایات کلاسیک فارسی، همواره پیامآور صلح و شفقت بودهاند. کتاب “کوچهباغ شعر و حکایات فارسی” نمونهای درخشان از این دستاورد فرهنگی است که جانمایه فرهنگ ایرانی را در خود جای داده و با پیوند زدن آن به زبان و جان مخاطبان چینیزبان، افقهای جدیدی از گفتگوی تمدنی را گشوده است.



